સીબીઆઈના કેસનો સામનો કરી રહેલી વ્યક્તિને 10 વર્ષનો પાસપોર્ટ ઇશ્યૂ કરી આપવા ગુજરાત હાઈકોર્ટનો આદેશ

સીબીઆઈના કેસનો સામનો કરી રહેલી વ્યક્તિને 10 વર્ષનો પાસપોર્ટ ઇશ્યૂ કરી આપવા ગુજરાત હાઈકોર્ટનો આદેશ

ગુજરાત હાઈકોર્ટે સીબીઆઈ (CBI) કેસનો સામનો કરી રહેલા એક ૬૭ વર્ષીય વ્યક્તિને ૩ વર્ષને બદલે પૂરા ૧૦ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ રિન્યુ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે. જસ્ટિસ મૂલચંદ ત્યાગીએ ટ્રાયલ કોર્ટના આદેશમાં સુધારો કરતા અવલોકન કર્યું હતું કે સામાન્ય પાસપોર્ટની માન્યતા સામાન્ય રીતે ૧૦ વર્ષની હોય છે, તેથી ટ્રાયલ કોર્ટે પણ તેટલા જ સમયગાળા માટે રિન્યુઅલની મંજૂરી આપવી જોઈતી હતી. જોકે, હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ શરત મૂકી છે કે પાસપોર્ટ રિન્યુ થયા બાદ અરજદાર ટ્રાયલ કોર્ટની પૂર્વમંજૂરી વિના ભારત છોડીને વિદેશ પ્રવાસ કરી શકશે નહીં.

આ કેસની વિગતો મુજબ, અરજદાર સામે અમદાવાદ (ગ્રામ્ય) ની સીબીઆઈ કોર્ટ નં. ૧ માં ટ્રાયલ ચાલી રહી છે. અરજદારનો વર્તમાન પાસપોર્ટ ૩૦ મે, ૨૦૨૭ ના રોજ એક્સપાયર થવાનો હોવાથી તેમણે પાસપોર્ટ રિન્યુ કરાવવા માટે સીબીઆઈ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

ટ્રાયલ કોર્ટનો આદેશ: અમદાવાદ (ગ્રામ્ય) ના એડિશનલ ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ (CBI કોર્ટ નં. ૧) એ વિદેશ મંત્રાલયના ૨૫ ઓગસ્ટ, ૧૯૯૩ ના નોટિફિકેશન/પરિપત્રને ટાંકીને અરજદારની અરજી આંશિક રીતે મંજૂર કરી હતી અને માત્ર ૩ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ રિન્યુ કરાવવાની પરવાનગી આપી હતી. ટ્રાયલ કોર્ટના આ હુકમ સામે અરજદારે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરીને વિદેશ મંત્રાલયના નોટિફિકેશન નં. G.S.R. 570(E) (તા. ૨૫.૦૮.૧૯૯૩) ના ક્લોઝ (a)(i) હેઠળ પૂરા ૧૦ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ રિન્યુ અને રી-ઈશ્યૂ કરવાની માંગણી કરી હતી.

પક્ષકારોની રજૂઆત અને દલીલો

• અરજદારની દલીલ: અરજદાર તરફથી રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે તેમની ઉંમર આશરે ૬૭ વર્ષ છે અને તેમને વ્યવસાય (બિઝનેસ) ના હેતુસર વિદેશ જવું પડે છે. આ ઉપરાંત, તેમના તમામ સંતાનો બ્રિટન (UK), દુબઈ અને કેનેડામાં સ્થાયી થયેલા છે, જેના કારણે તેમને વારંવાર વિદેશ પ્રવાસ કરવાની જરૂર પડે છે. આ સંજોગોમાં પાસપોર્ટ માત્ર ૩ વર્ષને બદલે પૂરા ૧૦ વર્ષ માટે રિન્યુ કરવાની મંજૂરી મળવી જોઈએ.

• રિજનલ પાસપોર્ટ ઓફિસર (RPO)ની દલીલ: અમદાવાદના રિજનલ પાસપોર્ટ ઓફિસર (RPO) તરફથી હાજર રહેલા વકીલે દલીલ કરી હતી કે અરજદારે હજુ સુધી પાસપોર્ટ રિન્યુ કરાવવા માટે RPO સમક્ષ કોઈ અરજી જ કરી નથી, તેથી હાઈકોર્ટમાં કરાયેલી આ પિટિશન ‘પ્રીમેચ્યોર’ (સમય પહેલાંની) છે.

હાઈકોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય અને શરતો

બંને પક્ષો દ્વારા રજૂ કરાયેલા વિવિધ ચુકાદાઓ અને કાયદાકીય જોગવાઈઓ તપાસ્યા બાદ જસ્ટિસ મૂલચંદ ત્યાગીએ જણાવ્યું હતું કે સામાન્ય પાસપોર્ટ ૧૦ વર્ષના સમયગાળા માટે જ રિન્યુ કરવામાં આવે છે, તેથી ટ્રાયલ કોર્ટે ૧૦ વર્ષની મંજૂરી આપવી જોઈતી હતી. હાઈકોર્ટે નીચે મુજબના આદેશો સાથે અરજી મંજૂર કરી:

1. ૧૦ વર્ષની મંજૂરી: ટ્રાયલ કોર્ટના આદેશમાં સુધારો કરીને અરજદારને ૧૦ વર્ષ માટે પાસપોર્ટ રિન્યુ/રી-ઈશ્યૂ કરાવવાની છૂટ આપવામાં આવી.

2. વિદેશ પ્રવાસ પર નિયંત્રણ: પાસપોર્ટ રિન્યુ થઈ ગયા પછી પણ અરજદારે જ્યારે પણ વિદેશ પ્રવાસ કરવો હોય ત્યારે ટ્રાયલ કોર્ટની અગાઉથી પરવાનગી (Prior Permission) લેવી ફરજિયાત રહેશે.

3. ટ્રાયલ કોર્ટની સત્તા: અરજદાર જ્યારે વિદેશ જવા માટે પરવાનગી માંગે ત્યારે ટ્રાયલ કોર્ટ કાયદા મુજબ યોગ્ય શરતો લાદવા માટે પણ સ્વતંત્ર રહેશે.