બેન્ક ઓફ બરોડાનો ડેટા લીક થયો હોવાની ચર્ચા, બેન્કે સાયબર એક્સપર્ટની મદદ લીધી?

બેંક ઓફ બરોડામાં સાયબર ઈન્સિડન્ટ બિઝનેસ ઈમેલ કમ્પ્રોમાઈઝને કારણે થયો હોવાનો દાવો; એક ટેરાબાઈટ ડેટા લીકના દાવા વચ્ચે તપાસ શરૂ

ઘટનાથી તેની કામગીરી કે નાણાકીય સ્થિતિ પર ‘કોઈ માતબર અસર થવાની શક્યતા નથી’. વિગતવાર તપાસ ચાલુ 

ઇન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ અથવા ભારતીય રિઝર્વ બેંકની પેનલમાના એક સ્વતંત્ર સાયબર સિક્યુરિટી એજન્સીની મદદ લીધી

એક અનામી સ્રોત તરફથી ચોક્કસ ડેટાનો એક્સેસ હોવાનો દાવો કરતી માહિતી મળ્યા બાદ તે સાયબર સુરક્ષા સંબંધિત એક ઘટનાની બેન્ક ઓફ બરોડાએ તપાસ કરી રહી છે. બેન્ક ઓફ બરોડાના સૂત્રો જણાવે છે કે પ્રાથમિક તારણો દર્શાવે છે કે આ ઘટના તેની મુખ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં ઘૂસણખોરીને બદલે ‘બિઝનેસ ઈમેલ કમ્પ્રોમાઈઝ’ને કારણે થઈ હતી. તેનાથી તેની કામગીરી, નાણાકીય કામગીરી કે વ્યાપારિક સાતત્ય પર કોઈ નોંધપાત્ર અસર થઈ નથી. આ ખુલાસો એવા મીડિયા અહેવાલો વચ્ચે આવ્યો છે જેમાં એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે એક સાયબર હુમલાખોરે ડાર્ક વેબ પર બેંક ઓફ બરોડાનો આશરે એક ટેરાબાઈટ જેટલો ડેટા લીક કર્યો છે, જેમાં ગ્રાહકો અને બેંકના આંતરિક દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થાય છે.

બેંકના રેગ્યુલેટરી ફાઇલિંગ મુજબ અજાણ્યા સૂત્રો તરફથી  માહિતી મળ્યા પછી તરત જ તેણે તેની સાયબર ઈન્સિડન્ટ રિસ્પોન્સ અને કન્ટેઈનમેન્ટ પ્રોટોકોલ સક્રિય કરી દીધા હતા. તેણે આ કથિત ઘટનાના સ્વરૂપ અને વ્યાપની તપાસ કરવા માટે ઇન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ અથવા ભારતીય રિઝર્વ બેંકની પેનલમાના એક સ્વતંત્ર સાયબર સિક્યુરિટી એજન્સીની મદદ લીધી છે.

બેંક ઓફ બરોડાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રારંભિક આકારણી મુજબ આ ઘટના બિઝનેસ ઈમેલ કમ્પ્રોમાઈઝ હોઈ શકે છે. આ એક એવા પ્રકારનો સાયબર હુમલો છે જેમાં હુમલાખોરો કર્મચારીના ઈમેલ એકાઉન્ટનો ગેરકાયદેસર એક્સેસ મેળવી માહિતી ચોરે છે અથવા અધિકૃત વપરાશકર્તા હોવાનો આભાસ ઊભો કરે છે. આ ઘટનાથી તેની કામગીરી કે નાણાકીય સ્થિતિ પર ‘કોઈ માતબર અસર થવાની શક્યતા નથી’. વિગતવાર તપાસ ચાલુ હોવા છતાં બેંકના તમામ મુખ્ય કાર્યો કોઈ પણ અવરોધ વિના સામાન્ય રીતે ચાલી રહ્યા છે. યોગ્ય નિવારક અને રક્ષણાત્મક પગલાં પણ લેવામાં આવી રહ્યા છે.

X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરાયેલા એક નિવેદનમાં બેંકે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ ઘટનામાં એક કર્મચારીનું ઈમેલ એકાઉન્ટ કમ્પ્રોમાઈઝ થયું હતું, જેના પરિણામે કેટલાક ડેટાનો અનધિકૃત એક્સેસ મળ્યો હતો. બેંકે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેની કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ સુરક્ષિત છે અને તેમાં કોઈ ઘૂસણખોરી થઈ નથી. બેન્ક ઓફ બરોડાએ એમ પણ કહ્યું છે કે તે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ સાથે મળીને સઘન ફોરેન્સિક તપાસ કરી રહી છે.

કથિત એક ટેરાબાઈટ ડેટા લીકનો અહેવાલ

આ ખુલાસો એવા અહેવાલો બાદ આવ્યો છે જેમાં દાવો કરાયો છે કે એક હેકરે ડાર્ક વેબ પર બેંક ઓફ બરોડાનો ૧TB જેટલો ડેટા મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવ્યો છે. ટેક સિક્યુરિટી માટે કામ કરતી સંસ્થા ‘કેશલેસ કન્ઝ્યુમર’ના સ્થાપક એલ. શ્રીકાંતે X પર શ્રેણીબદ્ધ ટ્વીટ્સ કરીને ડાર્ક વેબ પર ઉપલબ્ધ BoB ના સેમ્પલ ડેટા શેર કર્યા હતા.

તેમની ટ્વીટ્સ દર્શાવે છે કે આ કથિત ડેટાસેટમાં બચત અને ચાલુ ખાતાના રેકોર્ડ્સ, લોન સંબંધિત માહિતી, નેટબેંકિંગ વિગતો, એનઆરઆઈ (NRI) અને કોર્પોરેટ બેંકિંગ રેકોર્ડ્સ, ગ્રાહક સેવા સામગ્રી તેમજ શાખા અને એટીએમ સંબંધિત દસ્તાવેજો શામેલ છે. તેમનો દાવો છે કે લીક થયેલી માહિતીમાં ભારતભરની વિવિધ શાખાઓના ગ્રાહકોના ડેટા અને આંતરિક બેંકિંગ રેકોર્ડ્સ બંનેનો સમાવેશ થાય છે, એમ મનીલાઈફના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે.

શ્રીકાંતના જણાવ્યા અનુસાર, હેકર દ્વારા અપલોડ કરાયેલા આ સેમ્પલ દસ્તાવેજોમાં બ્રાન્ચ ઓડિટ અહેવાલો, લોન મૂલ્યાંકન દસ્તાવેજો, આંતરિક સંચાર, વિજિલન્સ તપાસ રેકોર્ડ્સ, bobWorld ઓડિટ અહેવાલો અને ગ્રાહકોના અરજી ફોર્મ્સ શામેલ છે. જોકે, આ દસ્તાવેજોની સત્યતાની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. અત્યાર સુધી કોઈ પણ હેકિંગ ગ્રુપે આ કથિત બ્રીચની જવાબદારી જાહેરમાં સ્વીકારી નથી. પરંતુ, શ્રીકાંતે સૂચવ્યું હતું કે ‘TripleX’ નામનું નવું હેકિંગ ગ્રુપ આ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે, કારણ કે આ હુમલો ઈન્ડોનેશિયાની સરકારી પીટી બેંક નેગારા ઈન્ડોનેશિયા પર થયેલા ૨TB ડેટા લીકને મળતો આવે છે. બેંક ઓફ બરોડા કે ભારતીય સત્તાવાળાઓએ આ દાવાઓની પુષ્ટિ કરી નથી કે કોઈ ચોક્કસ જૂથને જવાબદાર ઠેરવ્યું નથી.

અહેવાલો મુજબ, જો આ દાવા સાચા સાબિત થાય તો ડેટાના જથ્થાની દ્રષ્ટિએ આ ઘટના ભારતીય નાણાકીય સંસ્થા સાથે સંકળાયેલી સૌથી મોટી સાયબર સુરક્ષા ઘટનાઓમાંથી એક બની શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતો નોંધે છે કે ડેટાનો સ્ત્રોત, કમ્પ્રોમાઈઝની પદ્ધતિ અને સમગ્ર ડેટાસેટની સત્યતા હજુ સ્વતંત્ર રીતે સાબિત થવાની બાકી છે.આ ઘટનાએ બેંક સાથે સંકળાયેલા અગાઉના સુરક્ષા અને પાલન (સુરક્ષા નિયમો)ના મુદ્દાઓ તરફ પણ ફરી ધ્યાન દોર્યું છે.

ઓક્ટોબર ૨૦૨૩ માં, આરબીઆઈએ ગ્રાહકોના અનિયમિત ઓનબોર્ડિંગને લગતી ચિંતાઓને કારણે બેંક ઓફ બરોડાને તેની ‘bobWorld’ મોબાઈલ એપ દ્વારા નવા ગ્રાહકો ઉમેરવા પર રોક લગાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. તે મુદ્દો સાયબર હુમલા સાથે સંકળાયેલો નહોતો પરંતુ બેંકિંગ એજન્ટો દ્વારા ગ્રાહક ખાતાઓના ગેરઉપયોગ સાથે જોડાયેલો હતો. ઉપરાંત, સાયબર સિક્યુરિટી ફર્મ ‘UpGuard’ એ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫ માં ખુલાસો કર્યો હતો કે થર્ડ-પાર્ટી ક્લાઉડ ડેટાબેઝમાં ૨.૭૩ લાખથી વધુ ભારતીય બેંકિંગ રેકોર્ડ્સ ખુલ્લા રહી ગયા હતા, જેમાં બેંક ઓફ બરોડાના ૬,૦૦૦ થી વધુ રેકોર્ડ્સ શામેલ હતા. તે સમયે અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું કે બેંકની આંતરિક સિસ્ટમ્સમાં કોઈ ઘૂસણખોરીના પુરાવા મળ્યા નહોતા. બેંક ઓફ બરોડાએ જણાવ્યું છે કે તેની તપાસ ચાલુ છે અને સ્વતંત્ર ફોરેન્સિક મૂલ્યાંકન દ્વારા ઘટનાનું ચોક્કસ સ્વરૂપ અને વ્યાપ નક્કી કરવામાં આવશે.