નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરી રમ અને વ્હિસ્કીમાં કૃત્રિમ ફ્લેવર્સ ઉમેરવા બદલ ફૂટ સેફ્ટી ઓથોરિટીનો પ્રતિબંધ

કેટલીક આલ્કોહોલિક પીણાં બનાવતી કંપનીઓ કુદરતી રસાયણિક બંધારણને છુપાવવા માટે ફ્લેવર્સ ઉમેરી ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરે છેઃ FSSAI

FSSAI એ રમ અને વ્હિસ્કી જેવા આલ્કોહોલ ઉત્પાદનોમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને કૃત્રિમ ફ્લેવર્સ ઉમેરવા બદલ કેટલીક કંપનીઓને નોટિસ પાઠવી છે

ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) આલ્કોહોલિક પીણાં (દારૂ) બનાવતી કંપનીઓ ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે બહારથી વધારાના પદાર્થો (એડિટિવ્સ) ઉમેરી શકતી નથી. સંસ્થાના ધોરણો એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે કે આવા પીણાંનું રસાયણિક બંધારણ તેના મૂળ કાચા માલ જેવું જ અસલી રહેવું જોઈએ. FSSAI એ તાજેતરમાં રમ અને વ્હિસ્કી જેવા આલ્કોહોલિક પીણાંમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને કૃત્રિમ ફ્લેવર્સ ઉમેરનારા કેટલાક ઉત્પાદકોને નોટિસ ફટકારી છે. બીજી ઓગસ્ટે નોટિસો પાઠવી હોવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

કેટલાક દારૂ ઉત્પાદકો બહારથી ફ્લેવર ઉમેરી રહ્યા છે, જે ઉત્પાદનની કુદરતી સુગંધ અને સ્વાદની નકલ કરે છે, પરંતુ તેને પ્રમાણભૂત (સ્ટાન્ડર્ડ) ઉત્પાદન તરીકે વેચવામાં આવે છે, જે ગ્રાહકો સાથેની છેતરપિંડી છે. FSSAI એ ઉમેર્યું હતું કે, “આવી ફ્લેવર ઉમેરવાની જરૂરિયાત એવા ખોટા વ્યવહારોને કારણે ઊભી થાય છે જ્યાં ઉત્પાદકો મોલાસીસ (ગોળની રબડી), માલ્ટ અથવા દ્રાક્ષ જેવા કાચા માલમાંથી કુદરતી રીતે સ્વાદ વિકસાવવા અને પરિપક્વ કરવાને બદલે મુખ્યત્વે ન્યુટ્રલ આલ્કોહોલનો ઉપયોગ કરે છે, જેનો પોતાનો કોઈ સ્વાદ હોતો નથી. તેથી તેઓ બહારથી ફ્લેવર ઉમેરે છે.”

આ પ્રકારના ઉત્પાદનો માત્ર “હલકી ગુણવત્તાવાળા” નથી પરંતુ તેને સ્ટાન્ડર્ડ કેટેગરી હેઠળ લેબલ કરીને “ખોટી રીતે રજૂ” કરવામાં આવે છે. “વધુમાં વધુ તેમને ‘રમ-ફ્લેવર્ડ સ્પિરિટ’ અથવા ‘વ્હિસ્કી-ફ્લેવર્ડ સ્પિરિટ’ તરીકે ઓળખાવી શકાય છે. ઉપરાંત પેકિંગનું ફ્રન્ટ લેબલ ઉત્પાદનની સાચી પ્રકૃતિ જાહેર કરવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ જાય છે.” લેબોરેટરીના સેમ્પલ ટેસ્ટિંગ રિપોર્ટમાં પણ સામે આવ્યું છે કે “કૃત્રિમ ફ્લેવર્સ ઉમેરવાથી ઉત્પાદનનો કુદરતી સ્વાદ છુપાઈ જાય છે અને તે હલકી ગુણવત્તાનું બને છે”. ઉત્પાદનના લેબલ પર “ફ્લેવર્ડ અથવા પ્રીમિક્સ રમ” નો ઉલ્લેખ ન કરવો એ પણ ગ્રાહકો માટે ભ્રામક હોઈ શકે છે.

FSSAI એ મોહન રોકી સ્પ્રિંગવોટર (ખોપોલી યુનિટ), યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સ (બારામતી અને મધ્ય પ્રદેશ), INBREW બેવરેજીસ (મધ્ય પ્રદેશ) અને એસોસિએટેડ આલ્કોહોલ્સ એન્ડ બ્રુઅરીઝ (મધ્ય પ્રદેશ) સહિતના કેટલાક ઉત્પાદકોને વેચાણ પ્રતિબંધના આદેશો આપ્યા

FSSAI એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આલ્કોહોલિક પીણાંના નિયમો હેઠળ કુદરતી અને કુદરત જેવા જ ફ્લેવરિંગ પદાર્થોનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ છે. “જોકે, વર્તમાન મુદ્દો ફ્લેવરિંગ પદાર્થોના ઉપયોગ પરના પ્રતિબંધ વિશે નથી. પરંતુ તે કેટલાક ઉત્પાદકો દ્વારા અપનાવવામાં આવતી એ પદ્ધતિ વિશે છે જેમાં રમમાં રમની જ ફ્લેવર અથવા વ્હિસ્કીમાં વ્હિસ્કીની જ ફ્લેવર ઉમેરવામાં આવે છે.”

FSSAI એ મોહન રોકી સ્પ્રિંગવોટર (ખોપોલી યુનિટ), યુનાઇટેડ સ્પિરિટ્સ (બારામતી અને મધ્ય પ્રદેશ), INBREW બેવરેજીસ (મધ્ય પ્રદેશ) અને એસોસિએટેડ આલ્કોહોલ્સ એન્ડ બ્રુઅરીઝ (મધ્ય પ્રદેશ) સહિતના કેટલાક ઉત્પાદકોને વેચાણ પ્રતિબંધના આદેશો આપ્યા છે. ગોવા અને મહારાષ્ટ્રના અન્ય છ ઉત્પાદકોને નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે, જ્યારે પેકિંગના આગળના લેબલમાં ફેરફાર કર્યા પછી બે કંપનીઓને તેમનો અગાઉનો સ્ટોક વેચવા શરતી મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

સંસ્થાએ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને ઉત્પાદનોની મેચ્યોરિટી/ઉંમર વિશે કરવામાં આવતા ખોટા દાવાઓ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, FSSAI એ એ પણ નોંધ્યું કે આ સમસ્યા આખી ઈન્ડસ્ટ્રીનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી નથી, કારણ કે ઘણા ઉત્પાદકો હજુ પણ નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કરીને સ્ટાન્ડર્ડ પ્રોડક્ટ્સ બનાવે છે. પરંતુ જે ઉત્પાદકો ન્યુટ્રલ આલ્કોહોલમાંથી પીણાં બનાવીને કૃત્રિમ ફ્લેવર્સ ઉમેરી રહ્યા છે તે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્ય ઉત્પાદન પદ્ધતિ નથી.