આ ઈ-મેઈલ આવકવેરા ખાતા તરફથી નથી, તમારી સાથે ફ્રોડ થઈ રહ્યો છે
ફ્રોડ એલર્ટ: ઇનકમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફથી આવેલો ‘IMP’ મેસેજ એક ટ્રેપ પણ હોઈ શકે છેઃ કરદાતાઓ ગમે તે બટન પર ક્લિક ન કરે
શું આ અઠવાડિયે તમને એવો કોઈ ઈમેઈલ મળ્યો છે જે બિલકુલ ઈન્કમ ટેક્સ (I-T) વિભાગ તરફથી આવ્યો હોય તેવો જ દેખાય છે? તેમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીક (ત્રિરંગો) છે, જાણીતું વાદળી રંગનું ઈ-ફાઈલિંગ હેડર છે, એક સંદર્ભ નંબર-રેફરન્સ નંબર પણ છે અને ‘તમારો મહત્વપૂર્ણ મેસેજ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો’ જેવી વિનમ્ર વિનંતી પણ છે. અન્ય કોઈ પણ સક્રિયતા દર્શાવો તે પહેલાં, એક ક્ષણ રોકાઈ જાવ. આ મેસેજ નકલી હોવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે. આ મેસેજ તમને છેતરવા માટે ખૂબ જ ચાલાકીપૂર્વક બનાવવામાં આવ્યો છે.
આ દિવસોમાં ફરતો થયેલો આવો જ એક ઈમેઈલ છે, કેનો વિષય ઇન્કમટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ, મહત્વનો સંદેશ છે. તે noreply@eportal.incometax.gov.in પરથી આવ્યો હોય તેવો દેખાય છે. તેની દરેક વિગત અસલી હોવાની ભાસ કરાવે છે: લેઆઉટ, ફોન્ટ્સ, ઈન્કમ ટેક્સ એક્ટ, ૧૯૬૧ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, ૨૦૦૦ હેઠળ ગોપનીયતા વિશેની સત્તાવાર ડિસ્ક્લેમર સહિતની તમામ વિગતો અસલી હોવાની પ્રતીતિ કરાવે છે. હા, સમગ્ર પ્રક્રિયા સત્તાવાર લાગે તે માટે તેમાં એક બનાવટી રેફરન્સ નંબર (ITBA/AST/F/17/2025-26/1035917840) અને એસેસમેન્ટ યર ટેગ (AY25-26) પણ ઉમેરવામાં આવ્યા છે. તેમાં ‘Information u/s 143(1) — Processing of Return’ નો ઉલ્લેખ છે અને એક ચમકતા નારંગી રંગના મેસેજ વાંચવા માટે ઈ-ફાઈલિંગના( ‘View Message on e-Filing Portal’) બટન પર ક્લિક કરીને લોગિન કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.
પરંતુ, મુખ્ય છેતરપિંડી અહીં જ છે. ડિસ્પ્લે નેમ સિવાય મોકલનારનું અસલી ઈમેઈલ એડ્રેસ તપાસશો તો જાણવા મળશે કે આ ઈમેઈલ ખરેખર noreply@tatoken-relay-1.crossblood.in પરથી મોકલવામાં આવ્યો છે — જે ડોમેનને સરકાર સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. બટન પર ક્લિક કરવાથી તે તમને incometax.gov.in પર લઈ જવાને બદલે સંપૂર્ણપણે અસંબંધિત વેબસાઈટ એડ્રેસ પર લઈ જાય છે, જેનો આઈટી વિભાગ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. ઈમેઈલ જે દાવો કરે છે અને તે તમને જ્યાં લઈ જાય છે . બંને વચ્ચેનો આ તફાવત જ આખી છેતરપિંડી છતી કરે છે. અને આ કોઈ એકલદોકલ ઘટના નથી, પરંતુ મોટા પાયે ચાલી રહેલા કૌભાંડનો એક ભાગ છે.
આ એક પેટર્ન છે, કોઈ એકલદોકલ ઘટના નથી
ટેક્સના નામે થતી ફિશિંગ (છેતરપિંડી) ભારતમાં સૌથી વધુ બનતા સાયબર ગુનાઓમાંથી એક બની ગઈ છે. તે દર વર્ષે ઇનકમ ટેક્સ રિટર્ન ફાઇલિંગ, ટેક્સ રિફંડ અને એસેસમેન્ટની સિઝન દરમિયાન (મુખ્યત્વે જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં) વધી જાય છે. આ ગાળામાં જ્યારે લોકો આઈટી વિભાગ તરફથી કોઈ સંદેશની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા હોય છે. ‘CloudSEK’ ના સાયબર સિક્યોરિટી સંશોધકોએ આ ટેક્સ સિઝનમાં આઈટી વિભાગના નામે નકલી પેનલ્ટી નોટિસ વોટ્સએપ અને ઈમેઈલ દ્વારા મોકલીને પીડિતોના ફોનમાં માલવેર (વાયરસ) ડાઉનલોડ કરાવવાનું કૌભાંડ પકડ્યું છે. આ કૌભાંડમાં જે વનટાઈમ પાસવર્ડ-OTPથી બેંકિંગ વિગતો ચોરી લે છે.
‘Trak.in’ દ્વારા પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ, કરદાતાઓ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ્સ (CA) અને કોર્પોરેટ ફાઇનાન્સ ટીમોને ટાર્ગેટ કરીને સત્તાવાર લાગતી નોટિસો મોકલવામાં આવી હતી જેથી તેઓ રિમોટ-એક્સેસ માલવેર ઇન્સ્ટોલ કરી લે. ગયા મહિને જ, નકલી ઈમેઈલ દ્વારા કથિત ‘ટેક્સ અસંગતતાઓ’ માટે કેસ કરવાની ધમકી આપીને લિંક દ્વારા ૭૨ કલાકમાં દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. ‘TaxGuru’ ના રિપોર્ટ મુજબ, આઈટી એક્ટની કલમ 271(1)(c) હેઠળ ગડબડ થઈ હોવાનો નકલી દાવો કરીને તાત્કાલિક પગલાં લેવા માટે ભય ઊભો કરાયો હતો. ભારત સરકારની પોતાની ફેક્ટ-ચેક ટીમે પણ આ વર્ષે સતત સતર્ક રહેવું પડ્યું છે. ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં, AY25-26 માટે ટેક્સ માંગણી-ટેક્સ ડિમાન્ડ અંગેનો એક નકલી ઈમેઈલ વાયરલ થયો હતો, જેને પગલે માહિતી ખાતાએ જાહેરમાં સ્પષ્ટતા કરવી પડી હતી કે આ ઈમેઈલ કે એસેસમેન્ટ ઓર્ડર અસલી નથી.
થોડા દિવસો પહેલા જ રૂ.૬,૦૦૦ ની નાની ટેક્સ માંગણી દર્શાવતો વધુ એક મેસેજ ફરતો થયો હતો. PIBની ફેક્ટ ચેક ટીમે ફરી સ્પષ્ટ કરવું પડ્યું હતું કે તે એક ફિશિંગ સ્કેમ હતું. રિફંડની સિઝનમાં આવી નાની રકમની માંગણી લોકો સાચી માની લેતા હોય છે. રિફંડનો ઉપયોગ પણ લાલચ આપવા માટે થાય છે. અન્ય અહેવાલ મુજબ રૂ. ૬૦,૦૦૦ ના રિફંડનો દાવો કરતો ઈમેઈલ વાયરલ થયો હતો જેમાં લિંક પર ક્લિક કરીને ‘મેન્યુઅલી વેરિફાઈ’ કરવા કહેવાયું હતું. તૈને PIB એ બેંક વિગતો ચોરવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો. નકલી e-PAN કાર્ડના નામે પણ છેતરપિંડી થઈ રહી છે, જેમાં ત્વરિત e-PAN ડાઉનલોડ કરવાના નામે લોકોના PAN, ઓળખ વિગતો, બેંક એકાઉન્ટ અને પાસવર્ડ ચોરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
આઈટી વિભાગ શું કહે છે?
આઈટી વિભાગ લોકોને સતત ચેતવણી આપતું રહ્યું છે. વર્ષ ૨૦૧૬ થી જ વિભાગે જાહેરમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ઈમેઈલ દ્વારા ક્યારેય ક્રેડિટ કાર્ડ, બેંક કે નાણાકીય એકાઉન્ટના પિન-PIN નંબર, પાસવર્ડ જેવી વિગતો માગતું નથી. ટેક્સ વિભાગે તેના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર પુનરોચ્ચાર કર્યો છે કે તે ઈમેઈલ કે એસએમએસ દ્વારા ક્યારેય વનટાઈમ પાસવર્ડ-OTP કે પછી PIN કે પાસવર્ડ જેવી ગોપનીય માહિતી માંગતું નથી. કરદાતાઓએ તમામ કામગીરી માટે માત્ર સત્તાવાર પોર્ટલ incometax.gov.in નો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. સરકારી નોટિસો ક્યારેય ખાનગી ઈમેઈલ સેવાઓ પરથી આવતી નથી. વિભાગે સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર @incometax.gov.in ધરાવતા સત્તાવાર ઈમેઈલ એડ્રેસ પરથી આવતા સંદેશાઓ જ સાચા ગણવાના રહેશે.
તમારી જાતને કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખશો
એક, મોકલનારનું અસલી ઈમેઈલ એડ્રેસ તપાસી લો. ફક્ત ડિસ્પ્લે નેમ ન જુઓ, પરંતુ તેની પાછળનું ઈમેઈલ ID ચકાસી લો. બે, અજાણ્યા ઈમેઈલમાં આપેલી લિંક પર ક્યારેય ક્લિક ન કરો. ત્રણ, બ્રાઉઝરમાં સીધું જ incometax.gov.in ટાઈપ કરીને જ સાઈટ ખોલો. ચાર, ઉતાવળ કે ધમકીથી સાવધ રહો. ૭૨ કલાકમાં કે તાત્કાલિક કાર્યવાહીની ધમકી આપે તેવા સંદેશાઓથી બચો. પાંચ, ક્યારેય ખાનગી માહિતી શેર ન કરો. છ, OTP, પાસવર્ડ કે બેંક વિગતો ઈમેઈલ કે વોટ્સએપ પર ક્યારેય આપશો નહીં. સાત, વિસંગતતાઓને ઓળખી લો. ખોટા ડોમેન નેમ કે શંકાસ્પદ લિંક્સ પર નજર રાખો. આઠ રિપોર્ટ કરી દો. શંકાસ્પદ ઈમેઈલ મળે તો તેને webmanager@incometax.gov.in અને incident@cert-in.org.in પર ફોરવર્ડ કરીને રિપોર્ટ પણ કરી દેવો જોઈએ.
