ઘર ભાડે રાખવું કે ખરીદવું?
મોંઘા થતા મકાનો નોકરિયાત વર્ગની પહોંચ બહાર જઈ રહેલી મિલકતો, ખરીદી પર બ્રેક અને ગુજરાતમાં વણવેચાયેલી પ્રોપર્ટી બેસુમાર
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશભરમાં રિયલ એસ્ટેટના ભાવમાં બેફામ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. મકાનોના ભાવ સામસામા આસમાને પહોંચતા સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગ માટે પોતાનું ઘર ખરીદવું અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયું છે. રૂ. 1 લાખથી રૂ. 1.5 લાખની માસિક આવક ધરાવનારાઓ માટે પણ રૂ. 1.5 કરોડ કે રૂ. 2.5 કરોડના મૂલ્યના વ્યવસ્થિત અને સુવિધા ધરાવતા ઘર ખરીદવા મુશ્કેલ બની રહ્યા છે. આજે એવા સંજોગો નિર્માણ પામ્યા છે કે જ્યાં પતિ અને પત્ની બંને કમાતા હોય (ડબલ ઇનકમ) છતાં, હોમ લોનના ડાઉન પેમેન્ટ અને માસિક હપ્તાનું બજેટ બેસાડવું અઘરું પડી રહ્યું છે. પરિણામે, સ્થાનિક પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં ઘર ખરીદી પર મોટી બ્રેક લાગી છે. પરિણામે વણ વેચાયેલી મિલકત વધી રહી છે.
નાઈટ ફ્રેન્ક ઇન્ડિયાના રિયલ એસ્ટેટના અવલોકન અંગેના તાજેતરના સર્વેક્ષણને અંતે તૈયાર કરવામાં આવેલા હેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગુજરાતના મુખ્ય શહેરોમાં વણવેચાયેલા ફ્લેટ્સ કે હાઉસિંગ યુનિટ્સ ખાસ્સા વધારે છે.
અમદાવાદ: અંદાજે 32,000 થી 35,000 વણવેચાયેલા હાઉસિંગ યુનિટ્સ
સુરત: અંદાજે 18,000 થી 20,000 વણવેચાયેલા હાઉસિંગ યુનિટ્સ
વડોદરા: અંદાજે 12,000 થી 14,000 વણવેચાયેલા હાઉસિંગ યુનિટ્સ
રાજકોટ: અંદાજે 8,000 થી 10,000 વણવેચાયેલા હાઉસિંગ યુનિટ્સ
ગાંધીનગર: અંદાજે 6,000 થી 7,500 વણવેચાયેલા હાઉસિંગ યુનિટ્સ
હા, જૂનાગઢ, જામનગર અને ભાવનગર જેવા દ્વિતીય શ્રેણીના શહેરો માટે કોઈ માન્ય રાષ્ટ્રીય એજન્સી દ્વારા કેન્દ્રીયકૃત લાઈવ આંકડાઓ પ્રકાશિત થતા નથી. છતાં આ શહેરોમાં પણ વણવેચાયેલા રહેઠાણો અને કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી પડેલી હોવાનું સહજ અનુમાન કરી શકાય છે.
ગુજરાતના મહાનગરોમાં છેલ્લા ત્રણથી પાંચ વર્ષમાં પ્રોપર્ટીના ભાવમાં આવેલો ઉછાળો
છેલ્લા ૩ થી ૫ વર્ષ દરમિયાન ગુજરાતના મુખ્ય મહાનગરોમાં જમીનના ભાવ, બાંધકામ ખર્ચ અને પ્રીમિયમ લોકેશનની માંગને કારણે પ્રોપર્ટીના ભાવમાં ૩૦ ટકાથી ૬૦ ટકા સુધીનો જંગી વધારો નોંધાયો છે. અમદાવાદમાં એસ.જી. હાઈવે, બોપલ, શીલજ અને સિંધુ ભવન જેવા વિસ્તારોમાં છેલ્લા ૪ વર્ષમાં પ્રોપર્ટીના ભાવમાં ૪૦ ટકાથી ૫૫ ટકા સુધીનો ઉછાળો આવ્યો છે. સુરતમાં વેસુ, અડાજણ અને પાલ જેવા વિસ્તારોમાં મેટ્રો પ્રોજેક્ટ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટને કારણે ભાવમાં ૩૫થી ૫૦ ટકાનો વધારો થયો છે. વડોદરામાં ઓપી રોડ, ગોત્રી અને અટલાદરા જેવા વિસ્તારોમાં ૩૦ ટકાથી ૪૫ ટકા સુધીનો ભાવવધારો જોવા મળ્યો છે. રાજકોટમાં ૧૫૦ ફીટ રિંગ રોડ અને કાલવાડ રોડ જેવા વિસ્તારોમાં નવી આરોગ્ય સંસ્થા એઈમ્સ-ઓલઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ અને એરપોર્ટ ડેવલપમેન્ટના કારણે પ્રોપર્ટીના દરોમાં ૩૫ ટકાથી ૫૦ ટકા સુધીનો વધારો થયો છે.
નોકરિયાત વર્ગ માટે પરવડેબિલિટીની સ્થિતિ
આજના આર્થિક યુગમાં નોકરિયાત વર્ગ માટે પોતાની કમાણીમાંથી હોમ લોન લઈને ઘર ખરીદવું બિલકુલ સહેલું રહ્યું નથી. નાણાકીય નિયમ મુજબ, તમારો હોમ લોનનો EMI તમારી ચોખ્ખી માસિક આવકના ૩૫ ટકાથી ૪૦ ટકાથી વધુ ન હોવો જોઈએ. દાખલા તરીકે, જો કોઈ નોકરિયાત દંપતીની કુલ માસિક ટેક-હોમ સેલેરી રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦ હોય, તો તેમનો EMI રૂ. ૩૫,૦૦૦ થી રૂ.૪૦,૦૦૦ ની મર્યાદામાં હોવો જોઈએ. પરંતુ વર્તમાનમાં ૪૫ થી ૬૦ લાખ રૂપિયાના સામાન્ય ટુ બેડરૂમ હોલ અને કીચન-BHKના ફ્લેટ માટે પણ લોનનો માસિક હપ્તો રૂ.૫૦,૦૦૦ થી રૂ. ૬૦,૦૦૦ સુધી પહોંચી જાય છે. આ સિવાય સ્ટેમ્પ ડ્યુટી, રજિસ્ટ્રેશન ચાર્જ, સોસાયટી મેઈન્ટેનન્સ, પ્રોપર્ટી ટેક્સ અને ફર્નિચરનો વધારાનો બોજ ઉમેરાતાં, નોકરિયાતોનું આખું બજેટ ખોરવાઈ જાય છે. જો માસિક આવકનો ૬૦થી ૭૦ ટકા ભાગ માત્ર માસિક હપ્તા માં ખર્ચાઈ જાય તો ઈમરજન્સી ફંડ, બાળકોનું શિક્ષણ, ભવિષ્યનું રોકાણ અને રોજિંદા ખર્ચ માટે નાણાં બચતા જ નથી.
ભાડાંના મકાનમાં રહેવું કે ઘર ખરીદવું?
ઘર ખરીદવું એ માત્ર નાણાકીય નિર્ણય નથી, પરંતુ એક જીવનશૈલી અને કારકિર્દીનો નિર્ણય છે. તેથી જ તમારી ઉંમર ૨૨ થી ૩૫ વર્ષની વચ્ચે હોય, કારકિર્દી સ્થિર ન હોય, અથવા આગામી ૩ થી ૫ વર્ષમાં શહેર કે નોકરી બદલવાની શક્યતા હોય, તો ભાડાના મકાનમાં રહેવું જ વધુ શાણપણ ભર્યું છે. જો તમે એક જ શહેરમાં આગામી ૭ થી ૧૦ વર્ષ કે તેથી વધુ સમય માટે સ્થાયી રહેવા માંગતા હોવ, આવકનો સ્ત્રોત સ્થિર હોય અને ડાઉન પેમેન્ટ કર્યા પછી પણ તમારી પાસે ઈમરજન્સી ફંડ બચતું હોય, તો જ મિલકત ખરીદવાનો નિર્ણય લેવો જોઈએ. માત્ર પ્રોપર્ટીના ભાવ વધી રહ્યા છે તેવા ડર અને ભવિષ્યમાં હું ઘર ખરીદી જ નહિ શકું તેવા ભયથીથી પ્રેરાઈને લોનના બોજ તળે દબાઈ જવું આર્થિક રીતે જોખમી છે. બીજો મત એવો પણ છે કે કારકીર્દિના આરંભમાં છોકરાં ન થયા હોય ત્યારે આર્થિક જવાબદારી પ્રમાણમાં ઓછી હોય છે. તેથી આ ગાળામાં મિલકત ખરીદી લેવામાં આવે તો છોકરાં થાય ત્યાં સુધીમાં થોડીક આવક પણ વધી જાય અને નોકરી શરૂ કર્યાના આરંભના કાળમાં બચત ન કરવાની માનસિકતા ધરાવતા યુવાન દંપતિઓને ઘરના હપ્તાના સ્વરૂપમાં ફરજિયાત બચત કરવી પડી શકે છે. અન્યથા આવકની આ રકમ બચત વિના જ ખર્ચાઈ જવાની સંભાવના રહેલી છે. આજની યુવાપેઢીમાં બચત કરવાની ઓછી માનસિકતા હોવાને કારણે આ સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.
મિલકતની ખરીદવાના ફાયદા અને ગેરફાયદા
| પાસું | ફાયદા (Pros) | ગેરફાયદા (Cons) |
| નાણાકીય | • લાંબા ગાળે એસેટ (મિલકત)નું સર્જન થાય છે. |
દર મહિને ભરાતો હપ્તો ફરજિયાત બચત કરાવે છે. હા, મોટી મૂડી ડાઉન પેમેન્ટમાં રોકાઈ જાય છે. બચત કરેલી હોય તો તે બચત વપરાઈ જાય છે. બીજું, હોમ લોન લીધી હોય તો શરૂઆતના વર્ષોમાં માસિક હપ્તાનો મોટાભાગનો હિસ્સો વ્યાજ ખર્ચમાં જ જાય છે. ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ. માસિક આવક રૂ. 1.5 લાખની ધરાવતા દંપતિએ રૂ. 70,00,000ની લોન લીધી તે પછી ચાર વર્ષ સુધી તેમણે રૂ. 57,333ના હપ્પ્તા ભર્યા અને વ્યાજ અને મુદ્દલ કેટલી કપાઈ તેનો હિસાબ જોયો ત્યારે તેમને ખબર પડી કે રૂ. 2751984ની કુલ જમા કરાવેલી રકમમાંથી રૂ. 26 લાખથી વધુ રકમ માત્ર ને માત્ર વ્યાજમાં જ જમા થઈ હતી. મૂડીમાંથી માત્ર રૂ. 1.5 લાખ જ કપાયા હતા. આ સંજોગોમાં આરંભમાં પારિવારિક જવાબદારી ઓછી હોય ત્યારે વ્યક્તિએ બેન્કે આપેલા હપ્તા કરતાં રૂ. 5000થી રૂ. 10,000 હપ્તામાં વધુ જમા કરાવવાની માનસિકતા રાખવી જોઈએ. બીજીતરફ ઘણાં નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે તમે બેન્ક લોનની રકમના એક ટકા જેટલી રકમની એસઆઈપી એટલ કે રૂ. 70,00,000ની લોનના એક ટકા પ્રમાણે માસિક રૂ. 7000થી 7,500 સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનમાં રોકી દો તો 20 વર્ષે તમે લોન પૂરી કરો ત્યાં સુધીમાં તમારે કરવા પડેલા વ્યાજ ખર્ચ જેટલી આવક થઈ રહે છે. આમ વ્યાજ ખર્ચનો બોજો એસઆઈપી દૂર કરી આપતી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. જોકે તેને કોઈ ખાતરી નથી. આ રોકાણની પાછળ પણ સબ્જેક્ટ ટુ માર્કેટ કન્ડિશનની ફૂદડી લગાડેલી જ હોય છે. તેથી સો ટકા ખાતરીનું આ સૂચન નથી જ નથી. જોકે શરૂઆતના વર્ષોમાં માસિક હપ્તાનો મોટો ભાગ વ્યાજમાં જતો હોવા છતાં નાની ઉંમરે મોટી મિલકત વસાવી લીધી હોવાની વાત એક મોટી માનસિક શાંતિ આપનારી અને સામાજિક પ્રતિષ્ઠા વધારનારી ગણાય છે. તેમ જ ભાડાંના ઘર માટે 11 મહિનાના જ કરાર થતાં હોવાથી દર 11 મહિને કોન્ટ્રાક્ટ રિન્યુ ન થાય તો આખું ઘર શિફ્ટ કરવું પડી શકે છે. આમ પોતાની મિલકત વસાવેલી હોય તો મકાનમાલિક તરફથી ખાલી કરાવવાનો ડર રહેતો નથી. જોકે મિલકત ખરીદવામાં આવી હોય અને તમે જે ભાવે ખરીદી હોય અને હપ્તા જમા કર્યા પછીની કુલ થતી કુલ કિંમત મિલકત વેચતા ન મળતી હોય તો તેવા સંજોગોમાં શહેર કે નોકરી બદલવાની ફ્લેક્સિબિલિટી છીનવાઈ જાય છે. મિલકત વેચીને નીકળી જવું અને નવા શહેરમાં જઈને વસી જવાનો નિર્ણય લેવો થોડો કઠિન બની જાય છે.
હા, માલિકીની મિલકત હોય તો તેના મેઈન્ટેનન્સ, ટેક્સ અને રિપેરિંગનો ખર્ચ પોતે ભોગવવો પડે છે. તેથી વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ મિલકત ખરીદવી કે ભાડાંની મિલકત લઈને રહેવું તે અંગે જુદાં કારણો અને તારણો આવી શકે છે.
ભાડાની મિલકતમાં રહેવાના ફાયદા અને ગેરફાયદા
| પાસું | ફાયદા (Pros) | ગેરફાયદા (Cons) |
| નાણાકીય | • ભાડું સામાન્ય રીતે EMI કરતાં ઘણું ઓછું હોય છે. |
ડાઉન પેમેન્ટ અને માસિક હપ્તાના તફાવતની રકમ મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કે પછી શેર્સમાં રોકી શકાય છે. દર મહિને અપાતું ભાડું કોઈ એસેટ બનાવતું નથી. આ રકમ ખર્ચાઈ જ જાય છે. તેની સામે તમારી મિલકત બનતી જ નથી. હા, મકાનમાલિક દર વર્ષે ભાડામાં વધારો કરી શકે છે. તદુપરાંત નોકરી બદલાય તો આસાનીથી શિફ્ટ થઈ શકાય છે. નોકરી કે ઓફિસના સ્થળ નજીક સરળતાથી શિફ્ટ થઈ શકાય છે. કારણ કે • કોઈ મોટી લાંબાગાળાની નાણાકીય જવાબદારી કે લોનનો બોજ હોતો નથી. બીજું, વારંવાર ઘર બદલવાની ઝંઝટ અને શિફ્ટિંગનો ખર્ચ થાય છે. મકાનમાં પોતાની મરજી મુજબ કે અનુકૂળતા પ્રમાણે ફેરફાર કરી શકાતા નથી.
જમા-ઉધાર પાસાંઓનું ઊંડાણપૂર્વક સમજણ
છેવટે, મિલકતની માલિકી મેળવવી કે નહીં તેનો આધાર ‘ઓપર્ચ્યુનિટી કોસ્ટ’ના સિદ્ધાંત પર રહેલો છે. તમે રૂ.૫૦ લાખની હોમ લોન ૨૦ વર્ષ માટે લો છો, ત્યારે તમે વ્યાજ સાથે કુલ રૂ. ૯૦ લાખથી રૂ.૧ કરોડ ચૂકવો છો. ઉપરાંત, રૂ. ૧૦ લાખનું ડાઉન પેમેન્ટ લોક થઈ જાય છે. જો આ જ ડાઉન પેમેન્ટની રકમ અને માસિક હપ્તા તથા ભાડાં વચ્ચેનો તફાવત એટલે કે રૂ. ૪૫,૦૦૦ માસિક હપ્તા અને રૂ. રૂ. ૧૫,૦૦૦ માસિક ભાડાં વચ્ચેના ગાળાની રૂ. ૩૦,૦૦૦ની રકમને દર મહિને ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનમાં રોકવામાં આવે અને અંદાજે ૧૨ ટકાનું વળતર મળે તો ૨૦ વર્ષમાં તેમાંથી કરોડો રૂપિયાનું ભંડોળ ઊભું થઈ શકે છે. તેની સામે ઘર ખરીદવાને કારણે થતાં ફાયદાની વાત કરીએ તો ઘર એ માત્ર ગણિત કે રિટર્ન ઓન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ નથી, પરંતુ પરિવાર માટે એક સુરક્ષા કવચ છે. ઉંમર વધવાની સાથે જ્યારે નિવૃત્તિ નજીક આવે છે, ત્યારે માથા પર છત હોવી એ સૌથી મોટો આર્થિક અને માનસિક ટેકો બની રહે છે.
અંતિમ અવલોકન
જો તમારી પાસે પૂરતું બેકઅપ ફંડ હોય, તમારી આવક સ્થિર હોય અને તમારો લોનનો માસિક હપ્તો તમારી ચોખ્ખી આવકના ૩૫ ટકાથી વધતો ન હોય, તો જ ઘર ખરીદવું જોઈએ. અન્યથા, કારકિર્દીના પ્રારંભિક વર્ષોમાં ભાડાંના મકાનમાં રહીને વધારાના નાણાંનું નાણાકીય સાધનોમાં રોકાણ કરવું વધારે ડાહપણભર્યો માર્ગ છે.
Tags: Buying home vs renting pros and cons Down payment savings strategy Equity mutual fund SIP vs real estate Financial freedom vs home loan EMI Financial planning for first home buy Flat price appreciation Ahmedabad Gujarat property prices rise Home buying guide for double income couples Home loan EMI affordability calculation Home loan interest vs rent expense Homeownership hidden costs Housing affordability index India Housing inventory in Gujarat Housing loan 35 percent rule How much EMI is affordable Knight Frank India real estate report Long term real estate appreciation Opportunity cost of buying a home Property investment risks India Property price hike Surat Vadodara Rajkot Property stamp duty and registration fees Property tax and maintenance charges Real estate bubble vs genuine demand Real estate market outlook Gujarat Real estate trends Gujarat cities Real estate vs stock market returns Rent vs buy calculator Rent vs buy house decision India Rental yield in Indian cities Renting benefits for young career Should I buy a house now Unsold inventory flats Ahmedabad Young professional home buying guide અમદાવાદ વડોદરા સુરત હાઉસિંગ રિપોર્ટ અમદાવાદમાં પ્રોપર્ટીના ભાવ કમાતા દંપતી માટે ઘર ખરીદી ગુજરાત મહાનગરોમાં મકાનની કિંમત ગુજરાત રિયલ એસ્ટેટ સમાચાર ગુજરાતીમાં રિયલ એસ્ટેટ માર્ગદર્શન ઘર ખરીદતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાની બાબતો ઘર ભાડા અને EMI સરખામણી ઘર ભાડે રાખવું કે ખરીદવું ડાઉન પેમેન્ટ અને રજિસ્ટ્રેશન ખર્ચ નાણાકીય આયોજન અને ઘર ખરીદી નિવૃત્તિ અને પોતાનું ઘર નોકરિયાત વર્ગ માટે ઘરની પરવડેબિલિટી પ્રોપર્ટી ટેક્સ અને સોસાયટી મેઈન્ટેનન્સ પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં વણવેચાયેલા મકાનો પ્રોપર્ટી વિશ્લેષણ અહેવાલ પ્રોપર્ટીમાં રોકાણ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ભાડાની મિલકતમાં રહેવાના ફાયદા ભાડાનું મકાન અને ફ્લેક્સિબિલિટી ભાડાનું મકાન કે પોતાનું ઘર મિલકત ખરીદવાના ફાયદા અને ગેરફાયદા મિલકતની માલિકી અને આર્થિક સુરક્ષા રાજકોટમાં મકાનના ભાવ રિયલ એસ્ટેટ ઓપર્ચ્યુનિટી કોસ્ટ રિયલ એસ્ટેટ ટેકનિકલ એનાલિસિસ રિયલ એસ્ટેટ ભાવવધારો ગુજરાત રિયલ એસ્ટેટ વિમેન્સ અને ડબલ ઇનકમ વડોદરા પ્રોપર્ટી માર્કેટ સસ્તું ઘર ખરીદવાની ટિપ્સ સુરતમાં વણવેચાયેલા ફ્લેટ હોમ લોન EMI ગણતરી હોમ લોન વ્યાજદર અને બજેટ હોમ લોનનો હપ્તો કેટલો હોવો જોઈએ
