• 9 October, 2026 - 2:58 AM

સરકારી નિયંત્રણને પરિણામે કેન્સરની દવા 70 ટકા સસ્તી થશે

કેન્સરના દર્દીઓ માટે મોટા રાહતના સમાચાર: ટ્રેડ માર્જિન પર 30%ની મર્યાદાથી દવાની કિંમતોમાં 70% સુધીનો તીવ્ર ઘટાડો શક્ય

કેન્સરની સારવાર કરાવતા લાખો દર્દીઓ અને તેમના પરિવારો માટે કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને રાહતરૂપ નિર્ણય લીધો છે. સરકારે તમામ નોન-શિડ્યુલ્ડ (અનિયંત્રિત) એન્ટી-કેન્સર દવાઓ પર વેપારીઓના નફા (ટ્રેડ માર્જિન) પર મહત્તમ 30 ટકાની મર્યાદા લાદી દીધી છે. આમ કેન્સરની દવા પર 30 ટકાથી વધુ માર્જિન રાખી શકાશે નહિ. સરકારના આ ઐતિહાસિક પગલાના કારણે કેન્સરની અસરગ્રસ્ત દવાઓની મહત્તમ છૂટક કિંમતમાં 70 ટકા સુધીનો મોટો ઘટાડો જોવા મળશે. આ નિર્ણયથી દેશમાં કેન્સરની મોંઘી સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે રૂ. 2,500 કરોડની માતબર બચત થશે.
કેમિસ્ટની ખરીદ કિંમત  અને છૂટક વેચાણ ભાવ વચ્ચેનો ગાળો 
નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA)ના અભ્યાસ અને તાજેતરમાં સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થયેલા અધિકૃત ડેટા અનુસાર, કેન્સરની નોન-શિડ્યુલ્ડ દવાઓ પર સરેરાશ ટ્રેડ માર્જિન 170 ટકા જેટલું ઊંચું જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે કેસ-ટુ-કેસ ધોરણે આ નફાનું પ્રમાણ 700 ટકા સુધી પહોંચી જતું હતું. ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ તો તાજેતરમાં સર્વોચ્ચ અદાલતમાં રજૂ થયેલા કિસ્સા અને નેશનલ ફાર્માસ્યૂટિકલ પ્રાઈઝિંગ ઓથોરિટીની માહિતી મુજબ કેન્સરની અમુક ચોક્કસ દવાઓ જે હોસ્પિટલ કે કેમિસ્ટને માત્ર રૂ.3,000 ના સપ્લાય ભાવે મળતી હતી, તેના પર રૂ. 27,000 સુધીની છૂટક વેચાણ કિંમત છાપવામાં આવતી હતી. એટલે કે 900 ટકા સુધીનો તફાવત દર્દીઓ પાસેથી વસૂલવામાં આવતો હતો.
આજ રીતે ઓક્સાલીપ્લેટિનનું 100 મિલીગ્રામના ઇન્જેક્શન 350 ટકા ઊંચા ભાવ લાચાર અને માયૂષ દરદીઓને ખર્ચવા પડી રહ્યા છે. ક્લિનિકલ ડેટા અને બજાર અભ્યાસ મુજબ ઓક્સાલીપ્લેટિન જેવી કીમોથેરાપી માટે વપરાતી દવાની લઘુત્તમ ખરીદ કિંમત અંદાજે ₹2,132 હતી, જ્યારે તેની જ અલગ અલગ બ્રાન્ડ્સની બજારમાં છૂટક વેચાણ કિંમત રૂ. 9,495 સુધી છાપવામાં આવતી હતી 
 ફ્લુટામાઇડ – Flutamide 250mg Tablet): હોર્મોનલ કેન્સર સારવારમાં વપરાતી દવા ફ્લુટામાઇડની મૂળ કિંમત આશરે રૂ. 90 હોવા છતાં, ચોક્કસ બ્રાન્ડ્સ દ્વારા તેની MRP રૂ. 736 દર્શાવીને 714 ટકા જેટલો જંગી માર્જિન મેળવવામાં આવતો હતો. આવા જંગી તફાવતને કારણે હોસ્પિટલો, રિટેલ ફાર્મસી અને ઓનલાઈન મેડિકલ સ્ટોર્સ વચ્ચે ભાવમાં મોટો તફાવત રહેતો હતો, જેનો સીધો આર્થિક બોજ દર્દીઓ પર પડતો હતો.
સરકાર દ્વારા લેવાયેલાં અન્ય પગલાં:
  1. વિસ્તૃત પોઝિટિવ લિસ્ટ અને 110 દવાઓની ઓળખ: ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ (DGHS) હેઠળની નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા 110 જેટલી નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર દવાઓ ઓળખી કાઢવામાં આવી છે (જેમાંથી 35 પેટન્ટેડ છે).
  2. ઉત્પાદન જાળવી રાખવાની શરત: દર્દીઓને જીવનરક્ષક દવાઓની અછત ન સર્જાય તે માટે ઉત્પાદકોને વર્તમાન ઉત્પાદન સ્તર જાળવી રાખવા આદેશ અપાયો છે.
  3. દર્દીઓ પરથી આર્થિક બોજ હળવો: ભારતમાં કેન્સરના દર્દીઓ સારવારનો 75% ખર્ચ પોતાના ખિસ્સામાંથી કરે છે. 30 ટકા ટ્રેડ માર્જિનની મર્યાદાથી દર્દીઓને વાર્ષિક રૂ. 2,500 કરોડની સીધી બચત થશે.
  4. પારદર્શક ભાવ માળખું: હોસ્પિટલો અને કેમિસ્ટ દ્વારા લેવાતા અવાસ્તવિક નફા પર લગામ લાગશે.
  5. કંપનીઓના મહેસૂલને નુકસાન નહીં: આ પગલું માત્ર વેપારીઓ (સ્ટોકિસ્ટ/રિટેલર) ના માર્જિન પર છે, તેથી દવા ઉત્પાદકોના વેચાણ ભાવ કે આવક પર માઇનસ અસર નહીં પડે.
    પુરવઠા પર સંભવિત અસર: જો રિટેલરો કે સ્ટોકિસ્ટોને નફો ઓછો જણાશે, તો તેઓ કેટલીક મોંઘી કે ઓછી માંગવાળી કેન્સર દવાઓનો સ્ટોક રાખવામાં આનાકાની કરી શકે છે, જેનાથી સ્થાનિક અછત ઊભી થવાનું જોખમ રહે છે.
    હોસ્પિટલ કમાણીમાં ઘટાડો: હોસ્પિટલો પોતાની ફાર્મસીમાંથી ઊંચા માર્જિનથી કમાણી કરતી હતી. આ મર્યાદાથી હોસ્પિટલો પોતાના અન્ય ચાર્જીસ (જેમ કે બેડ ચાર્જ અથવા કન્સલ્ટેશન ફી) માં વધારો કરવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

Read Previous

જીએસટી અધિકારીની વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા પર જીએસટી કાઉન્સિલે કાપ મૂક્યો

Read Next

GST રજિસ્ટર્ડ વેપારીઓેને તેર દિવસમાં જ મળી જશે 90 ટકા રિફંડ, વેપારીઓની વર્કિંગ કેપિટલની સમસ્યા દૂર થશે

Most Popular