બેન્ક ખાતાનો નોમિની’ બેંક બેલેન્સના માલિક નથી બનતા

બેન્ક ખાતાનો નોમિની’ બેંક બેલેન્સના માલિક નથી બનતા

કેસની મુખ્ય વિગતો અને બેંકનો નિર્ણય

• બેંકનું પગલું: લોન ખાતું એનપીએ (NPA) થતાં બેંકે સેવિંગ્સ એકાઉન્ટમાં પડેલી રકમમાંથી લોન ખાતામાં ભરપાઈ કરી દીધી હતી.
• વિવાદ: પત્નીએ સ્ટેટ ગ્રાહક કમિશનમાં ફરિયાદ કરી કે તેઓ સેવિંગ્સ ખાતામાં નોમિની હોવાથી તે પૈસા તેમના છે અને બેંકે તે રકમ લોન ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરીને સેવાઓમાં ખામી (Deficiency in Service) દર્શાવી છે.

NCDRCનો આખરી નિર્ણય

નોમિની નિયુક્ત કરતી વખતે અને બેંકિંગ વ્યવહારોમાં લોકોએ રાખવી જોઈતી કાળજી

કોઈપણ બેંક ખાતું, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, કે ઈન્સ્યોરન્સમાં ‘નોમિની’ (Nominee) અને ‘વારસદાર’ (Legal Heir) વચ્ચેનો તફાવત સમજવો અત્યંત જરૂરી છે. નોમિની માત્ર તમારા અવસાન બાદ નાણાંનો અસ્થાયી વહીવટ કે સ્વીકાર કરનાર વ્યક્તિ છે, પરંતુ તે મિલકતનો આખરી માલિક નથી બનતો. તેથી, તમારી મિલકત કે બેંક બેલેન્સ તમારા મૃત્યુ પછી કોને મળવું જોઈએ તે અંગે સ્પષ્ટ વિલ (વસિયતનામું) બનાવવું હિતાવહ છે, કારણ કે કાયદાકીય રીતે વિલ અને વારસાઈ કાયદો નોમિનેશન કરતાં વધુ ઉપરી ગણાય છે. આ ઉપરાંત, જ્યારે તમે પરિવારના સભ્યો માટે કોઈ લોનમાં ‘ગેરંટર’ (Guarantor) બનતા હોવ, ત્યારે એ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે તમારી વ્યક્તિગત બચત કે બેંક ડિપોઝિટ પણ તે લોનની ભરપાઈ માટે ઉપયોગમાં લેવાઈ શકે છે. તેથી, નોમિનેશન કરાવતી વખતે સાચા વારસદારની જ પસંદગી કરવી, વિલ તૈયાર રાખવું અને કોઈપણ જગ્યાએ ગેરંટર બનતી વખતે લોનની જવાબદારીઓનો યોગ્ય અભ્યાસ કરવો પણ ખૂબ જરૂરી છે.