સેબીની નવી નેટ સેટલમેન્ટ સુવિધા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોને કેવી રીતે ફાયદો કરશે?
નેટ સેટલમેન્ટ સુવિધા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારોને કેવી રીતે ફાયદો કરશે?
પહેલી એપ્રિલ 2027થી નેટ સેટલમેન્ટની નવી સિસ્ટમ અમલમાં આવી જશે
મૂડી બજાર નિયામક સેબી (SEBI) એ 5 નવેમ્બર 2026 ના રોજ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણાયક જાહેરાત કરી છે. સેબીએ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સને કેશ માર્કેટમાં તેમના ફંડ ઓબ્લિગેશન્સ (રોકડ નાણાકીય જવાબદારીઓ)નું નેટિંગ (Net Settlement) કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ નવી સુવિધા 1 એપ્રિલ, 2027 થી અમલમાં આવશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ્સ માટે કામચલાઉ ભંડોળની જરૂરિયાતો (Temporary Funding Needs) ઘટાડવાનો અને સેટલમેન્ટ પ્રક્રિયાને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાનો છે.
નવી ‘નેટ સેટલમેન્ટ’ સુવિધા શું છે?
ફંડ ઓબ્લિગેશનનું નેટિંગ: નવી સિસ્ટમ હેઠળ, એક જ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ અને એક જ સેટલમેન્ટ સાયકલ દરમિયાન થયેલા આઉટરાઇટ ખરીદી અને વેચાણના વ્યવહારોમાં મળવાપાત્ર રકમ સામે ચૂકવવાપાત્ર રકમ ને સેટ-ઓફ (Offset) કરી શકાશે. સેબીએ ચાલુ વર્ષે જ વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) માટે જે નેટ સેટલમેન્ટ સુવિધા શરૂ કરી હતી, તેને હવે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ સુધી વિસ્તારવાનો નિર્ણય લીધો છે. સેબીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નેટિંગ સુવિધા માત્ર નાણાકીય ચૂકવણીને જ લાગુ પડશે. સિક્યોરિટીઝ કે શેરોનું સેટલમેન્ટ તો પહેલાની જેમ જ ગ્રોસ બેઝિસ પર જ ચાલુ રહેશે.
નેટ સેટલમેન્ટ માટેની મુખ્ય શરતો અને મર્યાદાઓ
| નિયમ / પાસું | સેબીની માર્ગદર્શિકા |
|---|---|
| સ્કીમ-સ્તરે સેટલમેન્ટ | નેટિંગ સુવિધા માત્ર એક જ સમાન સ્કીમના સ્તરે મળશે. એક જ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ હાઉસ (AMC) ની અલગ-અલગ સ્કીમો વચ્ચે ક્રોસ-એડજસ્ટમેન્ટ કરી શકાશે નહીં. |
| આઉટરાઇટ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ | આ સુવિધા માત્ર ‘આઉટરાઇટ’ (ઓરિજિનલ પર્ચેઝ કે સેલ) ટ્રાન્ઝેક્શન માટે છે. જો કોઈ સ્કીમ એક જ સેટલમેન્ટ સાયકલમાં એ જ સિક્યોરિટી ખરીદે અને વેચે, તો તે ગ્રોસ બેઝિસ પર જ સેટલ થશે. |
| બહાર રાખવામાં આવેલા ટ્રાન્ઝેક્શન્સ | ડેરિવેટિવ્ઝ (F&O), સિક્યોરિટીઝ લેન્ડિંગ એન્ડ બોરોઇંગ-SLBM), શોર્ટ સેલિંગ અને અન્ય નોન-આઉટરાઇટ સોદાઓ આ નેટિંગ ફ્રેમવર્કથી બહાર રહેશે. |
| અમલીકરણ તારીખ | આ સુવિધા 1 એપ્રિલ, 2027 થી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવશે. |
મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ અને રોકાણકારો પર અસર
- વર્કિંગ કેપિટલ અને લિક્વિડિટીમાં રાહત: અત્યાર સુધી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સે ખરીદી માટે પૂરા નાણાં ચૂકવવા પડતા હતા અને વેચાણના નાણાં પાછળથી મળતા હતા. નેટિંગના કારણે ફંડ મેનેજર્સે હાથ પર વધારાની કેશ ઓછી રાખવી પડશે. ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન્સ, સ્ટોક એક્સચેન્જીસ અને કસ્ટોડિયન્સ સાથે ટ્રાન્ઝેક્શન સેટલમેન્ટમાં ઝડપ આવશે. સેબીએ એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI) ને કસ્ટોડિયન્સ અને એક્સચેન્જો સાથે મળીને યોગ્ય અમલીકરણ ધોરણો ઘડી કાઢવા અને યોગ્ય ઓડિટ ટ્રેઇલ જાળવવા સૂચના પણ આપી છે.
Tags: AMFI implementation standards SEBI Asset Management Companies audit trail Business Standard SEBI report Capital markets regulator SEBI updates Cash market funds payable receivables offset Clearing corporations stock exchanges custodians Derivatives SLBM short selling excluded netting FPI net settlement framework extension Fund obligations netting mutual funds Gross settlement vs Net settlement SEBI Indian equity market settlement cycle Indian mutual fund industry regulations Indian stock market regulator news Mutual fund cash market obligations netting Mutual fund custodian controls Mutual fund industry AMFI updates Mutual fund liquidity management rules Mutual fund operational efficiency Mutual fund temporary funding requirements Outright cash market transactions SEBI Outright purchase and sale netting SEBI Scheme level net settlement facility Scheme wise accounting mutual funds SEBI board decisions November 2026 SEBI cash segment netting April 2027 SEBI circular cash market transactions SEBI investor accreditation rules SEBI mutual funds net settlement cash market SEBI netting facility FPI mutual funds SEBI new rules April 1 2027 SEBI Press Trust of India news Settlement efficiency mutual fund schemes Stock exchange cash segment netting આઉટરાઇટ પર્ચેઝ એન્ડ સેલ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેટલમેન્ટ એએમએફઆઈ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ગાઇડલાઇન્સ એપ્રિલ 2027 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ નિયમો એફપીઆઈ સેટલમેન્ટ ફ્રેમવર્ક એબીસીડી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કાયદા કેપિટલ માર્કેટ રેગ્યુલેટર સેબી કેશ માર્કેટ ઓબ્લિગેશન નેટિંગ કેશ માર્કેટ ફંડ નેટિંગ 2027 ગુજ સમાચાર સેબી અપડેટ ગ્રોસ સેટલમેન્ટ વિ નેટ સેટલમેન્ટ ડેરિવેટિવ્ઝ શોર્ટ સેલિંગ સેબી ફંડ સોદા સેટલમેન્ટ સાયકલ ભારતીય મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ઉદ્યોગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કસ્ટોડિયન કંટ્રોલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ નવા નિયમો સેબી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ફંડ મેનેજર રાહત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ રોકાણકારો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ લિક્વિડિટી નિયમો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમ અકાઉન્ટિંગ વર્કિંગ કેપિટલ રિક્વાયરમેન્ટ ફંડ્સ શેરબજાર નિયમનકાર નિર્ણય શેરબજાર મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અપડેટ શેરબજાર લેટેસ્ટ ન્યુઝ સેટલમેન્ટ એફિશિયન્સી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સેબી કેશ સેગમેન્ટ માર્ગદર્શિકા સેબી ન્યુઝ ગુજરાતી સેબી પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા રિપોર્ટ સેબી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ નેટ સેટલમેન્ટ સેબી સર્ક્યુલર નવેમ્બર 2026 સ્કીમ વાઇઝ અકાઉન્ટિંગ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્ટોક એક્સચેન્જ ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન સ્ટોક માર્કેટ કેશ સેગમેન્ટ
