મુંબઈ શેરબજારમાં હેજિંગ સ્ટ્રેટેજી માટે ચાર નવા ઇન્ડેક્સ શરૂ કરવામાં આવ્યા
બે ઇન્વર્સ ઇન્ડેક્સ — BSE 200 1X Inverse Daily અને BSE 150 MidCap 1X Inverse Daily તેના આધારભૂત ટોટલ રિટર્ન ઇન્ડેક્સના દૈનિક ઇન્વર્સ રિટર્નને ટ્રેક કરે છે
મુંબઈઃ બીએસઈ ઇન્ડેક્સ સર્વિસિસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડે બુધવારે ચાર નવા ઇન્ડેક્સ લોન્ચ કર્યા છે. તેમાં બે લૉંગ-શોર્ટ ઇન્ડેક્સ અને બે ઇન્વર્સ ઇન્ડેક્સનો સમાવેશ થાય છે. એસેટ મેનેજરો અને રોકાણકારોને સિસ્ટમેટિક હેજિંગ માટે ઉપયોગી સાધનો પ્રદાન કરે છે. વિશેષ પ્રકારના રોકાણ ફંડ અને લૉંગ-શોર્ટ સ્ટ્રેટેજી માટે બેન્ચમાર્કિંગને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવેલા ચાર નવા ઇન્ડેક્સ, બજારમાં રિસ્ક મેનેજમેન્ટ પ્રોડક્ટ્સની વધતી માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
બે લૉંગ-શોર્ટ ઇન્ડેક્સ 80:20 એલોકેશન માળખું અનુસરે છે, જેમાં 80 ટકા લૉંગ એક્સપોઝર BSE 500માં અને 20 ટકા ઇન્વર્સ પોઝિશન BSE 200 અથવા BSE 150 MidCapમાં રાખવામાં આવે છે. જ્યારે બે ઇન્વર્સ ઇન્ડેક્સ — BSE 200 1X Inverse Daily અને BSE 150 MidCap 1X Inverse Daily તેના આધારભૂત ટોટલ રિટર્ન ઇન્ડેક્સના દૈનિક ઇન્વર્સ રિટર્નને ટ્રેક કરે છે.
Ashutosh Singh, MD અને CEOએ જણાવ્યું હતું કે આ ઇન્ડેક્સ નિયમ આધારિત લૉંગ-શોર્ટ સ્ટ્રેટેજીને સમર્થન આપવા અને બજાર વધુ ડાયનામિક બનતાં એસેટ મેનેજરોને વધુ મજબૂત રોકાણ પ્રોડક્ટ્સ બનાવવામાં મદદરૂપ થશે. આ ઇન્ડેક્સ ખાસ કરીને સ્પેશિયલાઇઝ્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ્સ (SIFs) અને એસેટ મેનેજરો દ્વારા સંચાલિત લૉંગ-શોર્ટ સ્ટ્રેટેજી માટે બેન્ચમાર્ક તરીકે ઉપયોગ કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યા છે.
BSE Index Services Pvt. Ltd. (પૂર્વમાં Asia Index Pvt. Ltd.) દેશી અને વૈશ્વિક રોકાણકારો માટે વિવિધ ઇન્ડેક્સનું ગણતરી અને સંચાલન કરે છે. તેની પેરન્ટ કંપની BSE Limited એ એશિયાની સૌથી જૂની સ્ટોક એક્સચેન્જ છે અને લિસ્ટેડ કંપનીઓની સંખ્યાના આધારે વિશ્વમાં સૌથી મોટી ગણાય છે. તેનો ફ્લેગશિપ BSE Sensex ઇન્ડેક્સ ભારતીય અર્થતંત્રનો મહત્વનો માપદંડ માનવામાં આવે છે.
નવતર ઇન્ડેક્સ લોન્ચ કરવામાં આવ્યા તેને પરિણામે મ્યુચ્યુઅલ ફંડો, પીએમએસ અને હેજ ફંડને સૌથી વધુ ફાયદો થશે. તેઓ હવે હેજ-hedged products બનાવી શકશે. તેમ જ downside protection સાથે schemes launch કરી શકશે. હાઈનેટવર્થ ઇન્ડિવિડ્યુઅલને પણ તેનો ખાસ્સો લાભ થશે. હાઈનેટવર્થ ઇન્ડિવિડ્યુઅલ્સ પણ long-short strategiesનો ઉપયોગ કરે જ છે. હવે structured benchmark મળશે.
સંસ્થાકીય રોકાણકારોમાં વીમા કંપનીઓ અને પેન્શન ફંડને પણ નવા લોન્ચ કરેલા પ્રોડક્ટ્સનો લાભ મળશે. તેનો ઉપયોગ કરીને બજારની અફરાંતફરીને સીમિત કરી શકાશે. તેમ જ બજારમાંથી સ્થિર વળતર મેળવી શકાશે.
નવા લોન્ચ કરેલા પ્રોડક્ટસથી રક્ષાકવચ કેવી રીતે મળશે તેને ઉદાહરણ સાથે સમજી લઈએ. એક એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપની રૂ. 1000 કરોડનું ફંડ ચલાવે છે. જૂની વ્યવસ્થા હેઠળ તે તમામ રૂ. 1000 કરોડનું રોકાણ શેર્સમાં કરી દે છે. આ સંજોગોમાં શેરબજારમાં 10 ટકાનો ઘટાડો આવે તો તેને રૂ. 100 કરોડનું નુકસાન જતું હતું.
હવે નવી સ્થિતિમાં રોકાણ કરનાર રૂ. 800 કરોડ લોન્ગ પોઝિશનમાં રોકશે. તેની સામે રૂ. 200 કરોડ ઇન્વર્સ હેજિંગમાં રોકશે. આ સ્થિતિમાં બજારમાં 10 ટકાનો ઘટાડો થાય તો લોન્ગ પોઝિશનમાં રૂ. 80 કરોડનો લૉસ આવે છે. તેની સામે હેજિંગ કરેલું હોવાથી રૂ. 20 કરોડનો લાભ થાય છે. આમ તેની ચોખ્ખી નુકસાની રૂ. 80 કરોડની નહિ આવે. રૂ. 20 કરોડના ગેઈનને બાદ કરવામાં આવે તો તેની નુકસાની ઘટીને રૂ. 60 કરોડ જ થશે. આમ નુકસાનીમાં રૂ. 20 કરોડનો ઘટાડો થશે.
જોકે છૂટક રોકાણકારોને તેનો લાભ મળવો મુશ્કેલ છે. ઇન્વર્સ ઇન્ડેક્સ-Inverse ઇન્ડેક્સ લાંબા ગાળે જોખમી છે. તેને રોજબરોજ રી-સેટ કરવો પડે છે. હા, તેને માટે કરવા પડતાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટના હેજિંગના ખર્ચને કારણે તેના નફામાં-વળતરમાં થોડો ઘટાડો થશે. આમ BSEના નવા ઇન્ડેક્સ એક મોટો structural ફેરફાર દર્શાવે છે. બજાર હવે “risk-aware investing” તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તેનો સૌથી વધુ ફાયદો એસેટ મેનેજરને, ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇન્વેસ્ટર્સને તથા હાઈનેટવર્થ ઇન્ડિવિડ્યુઅલને થશે.
