પહેલી નવેમ્બરથી ફોન કોલ પર અસલ કૉલરનું નામ દેખાશે
પહેલી નવેમ્બરથી ફોન કોલ પર અસલ કૉલરનું નામ દેખાશે
ભારત સરકારનો નવો CNAP નિયમ અને તેની વ્યાપક અસર મોબાઈલના વપરાશકારો પર પડશે
ભારત સરકારના દૂરસંચાર વિભાગ દ્વારા ૧૩ ઓક્ટોબરના રોજ જાહેર કરાયેલા એક મહત્વપૂર્ણ સર્ક્યુલર મુજબ, દેશની તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓએ ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ થી 4G અને 5G નેટવર્ક પર ‘કૉલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન’ -CNAP સેવા શરૂ કરવી ફરજિયાત બનાવવામાં આવી છે. સાયબર ફ્રોડના વધી રહેલા કેસને પરિણામે તથા ડિજિટલ એરેસ્ટની ઘટનાઓ ઓછી કરવા માટે આ વ્યવસ્થા દાખલ કરવામાં આવી રહી છે.
વ્યવસ્થા લાવવાની જરૂરિયાત શા માટે ઊભી થઈ?
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશમાં અજાણ્યા નંબર પરથી આવતા ફેક કૉલ, ડિજિટલ એરેસ્ટ, ઓનલાઇન સાયબર ફ્રોડ અને સ્પામ કોલ્સના પ્રમાણમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો છે. સામાન્ય નાગરિકો અજાણ્યા નંબર પરથી આવતી છેતરપિંડીની જાળમાં સહેલાઈથી ફસાઈ જતા હતા. હાલમાં લોકો કૉલ કરનારની ઓળખ માટે થર્ડ-પાર્ટી એપ્લિકેશન્સ એટલે કે ટ્રુ કૉલર પર નિર્ભર રહેતા હતા, જે ડેટા પ્રાઇવસી અને સુરક્ષા ક્ષેત્રે મોટું જોખમ ધરાવે છે. આ સાયબર ગુનાઓ અને છેતરપિંડી રોકવા તેમજ સામાન્ય લોકોને અજાણ્યા કૉલરની સાચી અને ચકાસાયેલી ઓળખ સીધી સિમ કાર્ડ રજિસ્ટ્રેશનના આધારે આપવાના હેતુથી ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમે આ દેશવ્યાપી પદ્ધતિ અમલી બનાવી છે.
નિર્ણયની કોના પર કેવી અસર પડશે?
એક, આ સેવા સીધી દૂરસંચાર નેટવર્ક લેવલ પરથી જ કામ કરશે, એટલે કે યુઝરે કોઈ વધારાની થર્ડ-પાર્ટી એપ ડાઉનલોડ કરવી નહીં પડે કે કોઈ ખાસ વિનંતી સબમિટ કરવી પડશે નહીં. બે, જો તમારા ફોનમાં કોઈ વ્યક્તિનો નંબર પહેલેથી સેવ હશે, તો સ્ક્રીન પર તમે સેવ કરેલું નામ જ દેખાશે. ત્રણ, જો નંબર સેવ નહીં હોય, તો કૉલ કરનારે સિમ ખરીદતી વખતે (KYC સમયે) આપેલું સાચું નામ સ્ક્રીન પર દેખાશે. ચાર, જો વિદેશમાંથી કૉલ આવશે અને તે નંબર સેવ નહીં હોય, તો સ્ક્રીન પર ‘International Call’ લખાઈને આવશે. પાંચ, જોકે આ સુવિધા સ્પામ કૉલ્સ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકતી નથી, પરંતુ અજાણ્યા કૉલ ઉપાડવા કે નહીં તેનો નિર્ણય લેવો યુઝર માટે સરળ બનશે.
વ્યાપારીઓ અને બિઝનેસ એન્ટિટીઝ પર અસર
-
ચકાસાયેલું બ્રાન્ડ નેમ: કંપનીઓ કે બિઝનેસ યુઝર્સ પોતાના કસ્ટમર એપ્લિકેશન ફોર્મમાં પોતાનું ટ્રેડમાર્ક રજિસ્ટર્ડ નામ કે GST પોર્ટલ પર નોંધાયેલું વેપારી નામ દેખાડી શકશે.
-
ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ વધશે: ટેલિકોમ પ્રોવાઇડર્સ દ્વારા આ દસ્તાવેજોની યોગ્ય ચકાસણી (Verification) કર્યા બાદ જ બિઝનેસ નેમ મંજૂર કરાશે, જેનાથી બોગસ કે બનાવટી કંપનીઓના કૉલ ઓળખવા સહેલા બનશે.
-
જૂના કનેક્શન માટેની સુવિધા: હાલના વ્યાપારી કનેક્શન્સ માટે પણ ટેલિકોમ ઓપરેટરો એક ઓનલાઇન/ઓફલાઇન મિકેનિઝમ ઊભું કરશે, જેથી વેપારીઓ જરૂરી પુરાવા રજૂ કરીને કૉલર નેમ અપડેટ કરાવી શકશે.
ટેલિકોમ ઓપરેટરો (Jio, Airtel, Vi, BSNL) પર અસર
-
પહેલી નવેમ્બર, ૨૦૨૬ થી તમામ સર્વિસ એરિયામાં 4G અને 5G નેટવર્ક પર CNAP સિસ્ટમ સક્રિય કરવી પડશે.
-
ડેટાબેઝ એક્યુરેસી: કૉલ સેટઅપ વખતે અન્ય ઓપરેટરના સિમ રજિસ્ટ્રેશન ડેટાબેઝમાંથી સચોટ નામ ઝડપથી ફેચ (Fetch) કરીને બીજા ફોનની સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત કરવાનું રહેશે.
-
2G/3G અને લેન્ડલાઇન યુઝર્સ: હાલ પુરતું આ ફ્રેમવર્ક 4G અને 5G સુવિધા માટે જ છે. 2G, 3G અને ફિક્સ્ડ-લાઇન (લેન્ડલાઇન) ફોન માટે આ સેવા લાવવા અંગે ભવિષ્યમાં અલગથી વિચારણા કરવામાં આવશે.
Tags: 2G 3G landline caller ID rules 4G 5G mobile network updates India 4G 5G કૉલર નેમ નિયમ 4G વાયરલેસ નેટવર્ક CNAP anti spam mobile rules India BSNL કૉલર આઈડી caller ID technology India 2026 caller ID without third party app caller identity display feature caller name display on mobile screens Calling Name Presentation November 1 CNAP framework telecom operators CNAP implementation 4G 5G CNAP trial 4G networks commercial bulk connections preferred name cyber security telecommunication India Department of Telecommunications directive digital fraud security measures DoT circular caller ID 2026 DoT CNAP નિયમ DoT directive October 2026 DoT guidelines cyber fraud prevention DoT mandatory calling name presentation DoT કૉલર નેમ પ્રોટોકોલ DoT ગાઇડલાઇન્સ ૨૦૨૬ DoT સર્ક્યુલર સમાચાર incoming caller identification system Indian telecom news Livemint international call display label Jio Airtel Vi CNAP rollout mandatory caller ID execution date mandatory caller name display India mobile spam call solutions preferred business name CNAP preferred name customer application form SIM card KYC name display SIM registration database name spam calls control India stop online fraud fake calls India telecom operators caller name rules telecom service provider subscriber record telecom subscriber data safety Trade Marks Registry GST portal verification trademark GST name caller ID Truecaller alternative DoT CNAP verification of business caller ID verified business caller display wireless terrestrial network CNAP અજાણ્યા નંબર પરથી કૉલ ઇન્ટરનેશનલ કૉલ એલર્ટ એરટેલ CNAP સુવિધા ઓનલાઇન છેતરપિંડી સુરક્ષા કૉલર આઈડી ટેકનોલોજી કૉલર આઈડી ભારત ૨૦૨૬ કૉલર ઓળખ સેવા કૉલર નામ ડિસ્પ્લે નિયમ કૉલર નેમ ડિસ્પ્લે હિન્દી ગુજરાતી કૉલર નેમ પ્રેઝન્ટેશન રૂલ્સ કૉલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન જિયો 5G કૉલર નેમ જીઓ એરટેલ CNAP સેવા ટેલિકોમ ઓપરેટર CNAP ટેલિકોમ સર્ક્યુલર ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ટેલિકોમ સેવાઓ ભારત ટ્રુકોલર વગર કૉલર નામ ટ્રેડ માર્ક્સ રજિસ્ટ્રી CNAP ટ્રેડમાર્ક GST નામ કૉલર આઈડી ડિજિટલ એરેસ્ટ રોકવાના પ્રયાસો પબ્લિક સ્વિચ ટેલિફોન નેટવર્ક પ્રિફર્ડ નેમ ફોર બિઝનેસ ફેક કૉલ નિયંત્રણ બિઝનેસ નેમ રજિસ્ટ્રેશન CNAP ભારત સરકાર નવો નિયમ ટેલિકોમ ભારતમાં કૉલર આઈડી નિયમ ભારતીય ટેલિકોમ સમાચાર મોબાઈલ સબ્સ્ક્રાઇબર ડેટાબેઝ વિદેશી કૉલ ઓળખ સાયબર ફ્રોડ રોકવાના ઉપાયો સિમ ઓનર નેમ ડિસ્પ્લે સિમ કાર્ડ KYC નામ ડિસ્પ્લે સ્પામ કૉલ અટકાવવાના નિયમો સ્માર્ટફોન કૉલર આઈડી ફીચર ૧ નવેમ્બરથી કૉલર નેમ સર્વિસ
