સહકારી સંસ્થાઓ હવે વીમા એજન્ટ તરીકે કામ કરી શકશે
- વીમા વિસ્તરણમાં સહકારી ક્ષેત્રનો મોટો ફાળો; 150થી વધુ સહકારી બેંકો અને સંસ્થાઓ જોડાઈ
- વીમા કાયદા સુધારા બાદ સહકારી સંસ્થાઓને ઇન્શ્યોરન્સ સોસાયટી સ્થાપવાની મંજૂરી
- હવેCo-operative Societies Act 1912, રાજ્ય સહકારી કાયદા અથવા Multi-State Co-operative Societies Act 2002 હેઠળ નોંધાયેલી સંસ્થાઓ ઇન્શ્યોરન્સ સોસાયટી સ્થાપી શકશે
કેન્દ્રિય સહકાર મંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહે લોકસભામાં જણાવ્યું કે સરકાર દેશભરમાં વીમા કવરેજ વધારવા માટે સહકારી સંસ્થાઓની ભૂમિકા મજબૂત બનાવી રહી છે. હાલમાં 150થી વધુ સહકારી બેન્કો અને સંસ્થાઓ ઇન્શ્યોરન્સ પ્રોડક્ટ્સના વિતરણ માટે કોર્પોરેટ એજન્ટ તરીકે નોંધાઈ ચૂક્યા છે.
કેન્દ્રના સહકારિતા મંત્ર્યાલયે 2047ની સાલ સુધીમાં દેશના તમામ લોકોને વીમા સુરક્ષાનું કવચ મળી રહે તે માટે અને “સહકારથી સમૃદ્ધિ”ના વિઝનને સાકાર કરવાના આયોજન હેઠળ વીમા પ્રવેશ વધારવા માટે ખાસ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
આ પહેલ હેઠળ સહકારી બેન્કોને કોર્પોરેટ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે, જેથી ગ્રામ્ય અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં વીમા સેવાઓ વધુ સરળતાથી પહોંચી શકશે. ઇરડા-Insurance Regulatory and Development Authority of Indiaએ આપેલી માહિતી મુજબ આ અભિયાનમાં 3 માર્ચ 2026 સુધીમાં 150થી વધુ સહકારી બેન્કો અને સંસ્થાઓએ પોતાના નામ નોંધાવી દીધા છે.
શ્રી અમિતભાઈ શાહે જણાવ્યું હતુ કે સહકારી સંસ્થાઓ પાસે વિશાળ ગ્રાસરૂટ નેટવર્ક છે. સહકારી બેન્કોમાં 22 કરોડથી વધુ ડિપોઝિટ ખાતાઓ છે. જ્યારે Primary Agricultural Credit Societies (PACS) પાસે 13 કરોડથી વધુ ખેડૂત સભ્યો છે. આ સંસ્થાઓ વીમા અને નાણાકીય સેવાઓ પહોંચાડવા માટે મજબૂત લાસ્ટ-માઇલ નેટવર્ક પૂરું પાડી શકે તેમ છે.
આ પ્રયાસને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, મંત્રાલયે PACS માટે મોડલ બાયલૉઝ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને મોકલ્યા છે, જેથી તેઓ પણ વીમા પ્રોડક્ટ્સ વિતરણ કરી શકશે. ઘણા PACS હવે Common Service Centres (CSCs) તરીકે કાર્ય કરી રહ્યા છે. તેઓ ગામડાઓમાં ડિજિટલ અને વીમા સેવાઓ પહોંચાડી રહ્યા છે. 24, ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં 52,369 PACS CSC તરીકે સક્રિય થઈ ચૂક્યા છે.
શ્રી અમિતભાઈ શાહે વધુમાં મહત્વપૂર્ણ કાનૂની સુધારા પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું હતું કે Insurance Laws Amendment Act 2025ના માધ્યમથી Insurance Act 1938 માં ફેરફાર કરીને સહકારી સંસ્થાઓને ઇન્શ્યોરન્સ સહકારી સોસાયટીઓ સ્થાપવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. હવે Co-operative Societies Act 1912, રાજ્ય સહકારી કાયદા અથવા Multi-State Co-operative Societies Act 2002 હેઠળ નોંધાયેલી સંસ્થાઓ ઇન્શ્યોરન્સ સોસાયટી સ્થાપી શકે છે.
IRDAIએ ડિજિટાઇઝેશન અને ઇલેક્ટ્રોનિક પોલિસી સર્વિસિંગ માટે પણ નવા નિયમો લાગુ કર્યા છે, જેના દ્વારા સહકારી સંસ્થાઓ સરળતાથી ટેક્નોલોજી પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરીને ગ્રાહકોને સેવા આપી શકશે. સહકારી બેંકોની ટેક્નોલોજીકલ ક્ષમતા વધારવા માટે મંત્રાલયે Sahakar Sarathi Private Limited અને National Urban Cooperative Finance and Development Corporation જેવી સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહિત કરી છે, જે સિસ્ટમ અપગ્રેડ અને ક્ષમતાવર્ધન માટે મદદ કરે છે. કોર્પોરેટ એજન્ટ તરીકે કાર્યરત સહકારી સંસ્થાઓના કર્મચારીઓને Insurance Institute of India જેવી IRDA માન્ય સંસ્થાઓ પાસેથી તાલીમ અને પ્રમાણપત્ર મેળવવું ફરજિયાત છે. આ પહેલથી ખાસ કરીને ગ્રામ્ય અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં વીમા કવરેજમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની અપેક્ષા છે.
