અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટે વિશ્વના દેશો પર ટ્રમ્પે લાદેલા ટેરિફ રદ કર્યા
સુપ્રીમ કોર્ટમાં નવેમ્બર દરમ્યાન દલીલો સાંભળ્યા બાદ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે જો ચુકાદો તેમના વિરોધમાં આવશે તો તેઓ “Game Two” યોજના લાવશે.
વોશિંગ્ટન, 20 ફેબ્રુઆરી 2026: અમેરિકાની સર્વોચ્ચ અદાલતે શુક્રવારે દેશના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ લાગુ કરેલા વ્યાપક વૈશ્વિક આયાત શુલ્કો (ટેરિફ) રદ કરી દીધા છે. ભારતીય નિકાસકારો માટે આ એક આનંદવર્ધક સમાચાર છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્સે આ ટેરિફ રાષ્ટ્રીય આપત્તિ માટે બનાવવામાં આવેલા કાયદા હેઠળ લાગુ કર્યા હતા. આ ચુકાદો વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આયાતી માલ પર લગાડવામાં આવતા ટેરિફને પોતાના આર્થિક અને વિદેશ નીતિના મુખ્ય સાધન તરીકે ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆત બાદ શરૂ થયેલા વૈશ્વિક વેપાર યુદ્ધમાં ટેરિફ મુખ્ય હથિયાર બન્યું છે. ટ્રમ્પના ટેરિફને કારણે વેપારી ભાગીદારો સાથે તણાવ વધ્યો, છે. તેમ જ નાણાકીય બજારોમાં અસ્થિરતા આવી છ. તદુપરાંત વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા પણ સર્જાઈ છે.
IEEPA કાયદા હેઠળ ટેરિફ
અમેરિકાના બંધારણ મુજબ ટેક્સ અને ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર કોંગ્રેસને છે, રાષ્ટ્રપતિને નહીં. પરંતુ ટ્રમ્પે International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) નો ઉપયોગ કરીને લગભગ દરેક વેપાર ભાગીદાર દેશ પર કોંગ્રેસની મંજૂરી વિના ટેરિફ લગાવ્યા છે. IEEPA રાષ્ટ્રપતિને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ સમયે વેપાર નિયંત્રણ કરવાની છૂટ આપે છે.
ટ્રમ્પ IEEPA નો ઉપયોગ કરીને ટેરિફ લગાવનાર પ્રથમ અમેરિકી પ્રમુખ બન્યા છે. અગાઉ આ કાયદાનો ઉપયોગ શત્રુ દેશો પર પ્રતિબંધો લગાવવા અથવા તેમની સંપત્તિ જપ્ત કરવા માટે થતો હતો, ટેરિફ લગાડવા માટે તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો નહોતો.
કેટલો વસૂલ થયો ટેરિફ?
ટ્રમ્પના ટેરિફથી આવતા દાયકામાં અમેરિકાને ટ્રિલિયન ડોલર જેટલી આવક થવાની આગાહી કરવામાં આવી હતી. પરંતુ Penn-Wharton Budget Model મુજબ IEEPA આધારિત ટેરિફ દ્વારા અંદાજે 175 અબજ ડોલરથી વધુ વસૂલાયા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ આ રકમ પરત કરવાની ફરજ પડી શકે છે.
Congressional Budget Officeના જણાવ્યા મુજબ જો બધા વર્તમાન ટેરિફ યથાવત રહે, તો આગામી દાયકામાં દર વર્ષે અંદાજે 300 અબજ ડોલરની આવક થઈ શકે છે. અમેરિકાના નાણાં મંત્રાલયના આંકડા મુજબ 2025ના નાણાકીય વર્ષમાં કુલ કસ્ટમ ડ્યુટી આવક 195 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી હતી. આ આવક અમેરિકા માટે એક વિક્રમજનક આવક છે. તેની સામે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની એવી દલીલ છે કે ટેરિફ અમેરિકાની આર્થિક સુરક્ષા માટે જરૂરી છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દલીલ કરી હતી કે ટેરિફ વિના અમેરિકા નબળું પડી જશે અને અન્ય દેશો તેનો લાભ ઉઠાવશે. તેમણે ખાસ કરીને Chinaનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે વર્ષોથી અમેરિકા અન્ય દેશો દ્વારા કરવામાં આવતા શોષણનો શિકાર બનતું આવ્યું છે.
ફેબ્રુઆરી અને માર્ચ 2025 દરમિયાન ટ્રમ્પે IEEPA નો ઉપયોગ કરીને ચીન, કેનેડા અને મેક્સિકો પર પણ ટેરિફ લગાવ્યા હતા. ફેન્ટાનિલ જેવા નશીલા પદાર્થોના અમેરિકા તરફના પ્રવાહને તેમણે રાષ્ટ્રીય આપત્તિ તરીકે ઓળખાવ્યો છે.
વિકલ્પો અને ભવિષ્ય
સુપ્રીમ કોર્ટમાં નવેમ્બર દરમ્યાન દલીલો સાંભળ્યા બાદ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે જો ચુકાદો તેમના વિરોધમાં આવશે તો તેઓ “Game Two” યોજના લાવશે. ટ્રેઝરી સેક્રેટરી Scott Bessent સહિત અન્ય અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે સરકાર અન્ય કાયદાકીય આધાર લઈને ટેરિફ જાળવવાનો પ્રયાસ કરશે.
ટેરિફને મુદ્દે ચાલતા કેસો
ટેરિફ મુદ્દે ત્રણ અલગ-અલગ કેસો સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરવામાં આવ્યા હતા. US Court of Appeals for the Federal Circuit એ પાંચ નાના આયાતકાર વ્યવસાયોના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. ઉપરાંત અરિઝોના, કોલોરાડો, કનેક્ટિકટ, ડેલાવેર, ઇલિનોઇસ, મેઇન, મિનેસોટા, નેવાડા, ન્યુ મેકસિકો, ન્યુ યોર્ક, ઓરેગોન અને વર્મોન્ટ રાજ્યો પણ ટેરિફ લાદવાના નિર્ણયને પડકારનારાઓમાં સામેલ હતા. અલગ કેસમાં વોશિંગ્ટન સ્થિત રમકડાં બનાવતી કંપની Learning Resourcesને ફેડરલ જજ તરફથી સમર્થન મળ્યું હતું.
