સહકારી સંસ્થાઓમાં સમયસર ચૂંટણી યોજવા ઇલેક્શન ઓથોરિટીની રચના કરવામાં આવશે
MSCS અધિનિયમની કલમ 72 હેઠળ હવે માત્ર ચાર્ટર્ડ અકાઉન્ટન્ટ જ ઓડિટર તરીકે લાયક ગણાશે: અમિત શાહ
રાજ્યસભામાં સહકારી ક્ષેત્રમાં છેતરપિંડી રોકવા માટે વ્યાપક સુધારાઓની સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે માહિતી આપી
સહકારી સંસ્થાઓમાં ચૂંટણી યોજવા માટે કોઓપરેટીવ ઇલેક્શન ઓથોરિટીની રચના કરીને સમયસર અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણી યોજી શકાશે. આ જ રીતે કોઓપરેટીવ સેક્ટર માટે ઓમ્બ્ડુસમાનની નિમણૂક કરવાથી સભાસદોની ફરિયાદોનું નિરાકરણ આવી શકશે. તદુપરાંત, માહિતી અધિકારીઓની નિમણૂક અને ટોચની સહકારી સંસ્થાઓના ઓડિટ રિપોર્ટ્સ સંસદમાં રજૂ કરવાની ફરજ પારદર્શિતા વધારશે.
સહકારી સંસ્થાઓના શાસનમાં સુધારાઓ લાવવા માટે ડિરેક્ટર્સ માટે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવશે. તેમ જ હિતસંઘર્ષ એટલે કે conflict of interest પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવશે. તદુપરાંત ફરજિયાત Audit અને Ethics Committees તથા CEO માટે ચોક્કસ લાયકાત માપદંડનો સમાવેશ થાય છે. કેન્દ્ર સરકારને અકાઉન્ટિંગ સ્ટાન્ડર્ડ્સ અને નાણાકીય શિસ્ત માટેના નિયમો નક્કી કરવાની સત્તા પણ આપવામાં આવી છે.
કેન્દ્રિય સહકાર મંત્રી Amit Shah એ રાજ્યસભામાં જવાબ આપતા સહકારી ક્ષેત્રમાં પારદર્શિતા, જવાબદારી અને સુશાસન મજબૂત બનાવવા માટે વ્યાપક સુધારાઓની જાહેરાત કરતા પ્રસ્તુત રજૂઆત કરી હતી. મલ્ટી સ્ટેટ કોઓપરેટીવ સોસાયટીઝ એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ-Multi-State Cooperative Societies Amendment Act 2023 હેઠળ કરવામાં આવેલી જોગવાઈ હેઠળ સહકારી સંસ્થાઓ અને તેમાંય ખાસ કરીને કો-ઓપરેટિવ બેન્કોની કામગીરી સુધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.
નાણાકીય ગડબડીઓ વહેલી તકે શોધવા માટે ₹500 કરોડથી વધુ ડિપોઝિટ અથવા ટર્નઓવર ધરાવતી multi-state સહકારી સંસ્થાઓ માટે concurrent audit ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે. વધુ કડક અને વિશિષ્ટ ઓડિટિંગ માટે અલગ ઓડિટર પેનલ પણ બનાવવામાં આવી છે.
શ્રી. અમિત શાહે વધુમાં જણાવ્યું કે Multi-State Cooperative Societies Act 2002 ની કલમ 70 મુજબ દરેક સંસ્થાએ Annual General Meeting દરમિયાન સેન્ટ્રલ રજિસ્ટ્રાર દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી પેનલના સભ્યોમાંથી જ ઓડિટર નિમવો ફરજિયાત છે. ઓડિટર દ્વારા નાણાકીય વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી છ મહિનાની અંદર ઓડિટ રિપોર્ટ રજૂ કરવો પણ જરૂરી છે. તેમજ કલમ 72 મુજબ હવે માત્ર ક્વોલિફાઇડ ચાર્ટર્ડ અકાઉન્ટન્ટ જ multi-state સહકારી સંસ્થાનો ઓડિટર બની શકે છે.
કેન્દ્રિય રજિસ્ટ્રારને છેતરપિંડી અથવા ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓના કેસોમાં તપાસ શરૂ કરવાની અને જરૂરી પગલાં લેવા એટલે કે ખોટી માહિતી આપી નોંધણી કરાવેલી સંસ્થાઓને બંધ કરવાની સત્તા પણ આપવામાં આવી છે. આ સુધારાઓ 97th Constitutional Amendment Indiaની ભાવનાને અનુરૂપ છે, જે સહકારી ક્ષેત્રને વધુ પારદર્શક, જવાબદાર અને લોકશાહી આધારિત બનાવવા માટે રચાયેલા છે અને સભ્યોના હિતોને વધુ સુરક્ષિત કરે છે.
