સેબીએ કરેલા ફેરફારને કારણે પહેલી એપ્રિલથી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની આવક ઘટશે
અનરજીસ્ટર્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર રૂ. 1 લાખ કમાય છે, તો તેને રૂ. 18,000 ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ પેટે કાપી લીધા પછી ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને રૂ. 82,000 હાથમાં મળશે.
પહેલી એપ્રિલથી લાગુ થનારી નવી વ્યવસ્થા કારણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની આવકમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. નવી ટોટલ એક્સપેન્સ રેશિયોની સિસ્ટમ હેઠળ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સનો સમાવેશ કરવામાં આવતા મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની કમિશન આવક પર સીધી અસર પડશે.
નવી ટોટલ એક્સપેન્સ રેશિયોની સિસ્ટમ માટે ઊભા કરવામાં આવાલ માળખા મુજબ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપનીઓ હવે ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સને કમિશન આપતી વખતે 18 ટકા GST કપાત કરશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ અનરજીસ્ટર્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર રૂ. 1 લાખ કમાય છે, તો તેને રૂ. 18,000 ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ પેટે કાપી લીધા પછી ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને રૂ. 82,000 હાથમાં મળશે. જો ડિસ્ટ્રિબ્યુટર ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સનું રજિસ્ટ્રેશન ધરાવતો હશે તો તેણે રૂ. 18,000નો ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ સરકારને ચૂકવવો પડશે અને ત્યારબાદ તે રકમ ફંડ હાઉસ પાસેથી ક્લેઈમ કરવી પડશે.
ગયા ડિસેમ્બરમાં સેબી-સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયાએ ટોટલ એક્સપેન્સ રેશિયોના માળખામાં મોટો ફેરફાર જાહેર કર્યો હતો. આ ફેરફારમાં તમામ કાનૂની ખર્ચોને અલગ-અલગ દર્શાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ અગાઉ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ, સિક્યોરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ અને સ્ટેમ્પ ડ્યૂટી જેવા ખર્ચને ટોટલ એક્સપેન્સ રેશિયોમાં સમાવી લેવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ પહેલી એપ્રિલ 2026થી આ ખર્ચ અલગથી દર્શાવવામાં આવશે.
રોકાણકારો માટે શું બદલાશે?
સેબીએ કરેલા પ્રસ્તુત ફેરફારોને કારણએ રોકાણકારોને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ખર્ચ વિશે વધુ પારદર્શિતા સાથે જાણકારી મળી શકશે. ફંડ મેનેજમેન્ટ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ હવે બેઝ એક્સપેન્સ રેશિયોમાં આવશે. બીજીતરફ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ, સિક્યોરીટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અલગથી વસૂલવામાં આવશે. તેની સાથે જ બ્રોકરેજ ખર્ચમાં ઘટાડો અને કેટલીક વધારાની ફી દૂર થવાથી ઇક્વિટી ફંડના કુલ ખર્ચમાં લગભગ 10–15 બેસિસ પોઇન્ટનો ઘટાડો થઈ શકે છે. આમ તેમના પર રૂ. 100ની સામે 15 પૈસાનો બોજ ઓછો થશે.
ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ પર પડનારી અસર
પ્રારંભમાં એવું માનવામાં આવતું હતું કે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સનો બોજો એસેટ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓ ઉઠાવશે, પરંતુ હવે આરટીએની નોંધ મુજબ આ રકમ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની કમિશનમાંથી કપાશે. ભારતમાં આશરે 2 લાખ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ છે અને દર વર્ષે લગભગ 25,000 નવા લોકો આ ક્ષેત્રમાં જોડાય છે. અંદાજ મુજબ 85–90 ટકા ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સનું રજિસ્ટ્રેશન જ ધરાવતા નથી.
નવી જોગવાઈ અમલમાં આવતા રૂ. 20 લાખથી ઓછી આવક ધરાવતા ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની આવકમાં લગભગ 15 ટકા સુધીનો ઘટાડો થઈ શકે છે, એમ નિષ્ણાતોનું માનવું છે. પરંતુ ઇક્વિટી માર્કેટ ઝડપથી વધી રહ્યું હોવાથી, જો ડિસ્ટ્રિબ્યુટર નવા રોકાણ ન પણ ઉમેરે તો માર્કેટ વૃદ્ધિથી એક વર્ષમાં આ નુકસાન પૂરૂં થઈ શકે છે. ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની એવી દલીલ છે કે સરકારના પ્રસ્તુત પગલાંને કારણે તેમની આવકમાં થનારો 15 ટકાનો ઘટાડો તેમને મોટો ફટકો મારી શકે છે. બીજીતરફ નાના ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ માટે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સનું રજિસ્ટ્રેશન લેવાની કામગીરી, તેને લગતા નિયમોનું પાલન કરવું અને એસેટમેનેજમેન્ટ કંપનીઓનું ટ્રેકિંગ અને તેના અનુસંધાનમાં જીએસટી કચેરીમાં દસ્તાવેજો કે વિગતો રજૂ કરવાની કામગીરી બહુ જ તકલીફ દાયક સાબિત થઈ શકે છે. જોકે પ્રસ્તુત ફેરફારને કારણે તેમને માટે જીએસટી રજિસ્ટ્રેશન ફરજિયાત બની ગયું છે. પરંતુ આ પરિવર્તનને પરિણામે મ્યુચ્યુઅલ ફંડને લગતી તમામ કામગીરી વધુ ઝડપી બનશે.
