નીતિ આયોગનો રિપોર્ટ: AI ના કારણે 20 લાખ નોકરીઓ જશે, 40 લાખ નવી તકો ખુલશે, પણ જૂની સ્કીલ્સ કામ નહીં આવે
આજકાલ દરેક જગ્યાએ કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) ની ચર્ચા થઈ રહી છે. આ ટેકનોલોજી જેટલી ફાયદાકારક છે, તેટલી જ તે નોકરીઓ ગુમાવવાની ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી રહી છે. ભારત સરકારના થિંક ટેન્ક, નીતિ આયોગે આ વિષય પર એક રિપોર્ટ બહાર પાડ્યો છે, જેમાં જણાવાયું છે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) આગામી પાંચ વર્ષમાં ભારતના ટેક ક્ષેત્રમાં 20 લાખ નોકરીઓ ગુમાવી શકે છે.
પરંતુ ગભરાવાની જરૂર નથી, કારણ કે આ જ રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI) 40 લાખ નવી પ્રકારની નોકરીઓનું સર્જન કરશે.
જો કંઈ કરવામાં નહીં આવે તો નોંધપાત્ર નુકસાન
નીતિ આયોગના સીઈઓ બીવીઆર સુબ્રમણ્યમે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું, “જો આપણે ખાલી બેસી રહીશું, તો નોકરીઓ ગુમાવવી અનિવાર્ય છે. આને ફક્ત 20 લાખ નોકરીઓ તરીકે ન જુઓ. આ 20 લાખ લોકોની આવક આશરે 20 થી 30 મિલિયન વધુ લોકોની આજીવિકાને ટેકો આપે છે. જ્યારે તેઓ તેમની નોકરીઓ ગુમાવશે, ત્યારે બજારમાં માલ અને સેવાઓની માંગ ઘટશે, જેની અસર સમગ્ર અર્થતંત્ર પર પડશે.”
તેમણે કહ્યું કે હવે પ્રશ્ન એ છે કે શું આપણે ટેક ક્ષેત્રમાં 20 લાખ નોકરીઓ ઘટાડીશું, જેમાં 8 મિલિયન કર્મચારીઓ છે, અથવા તેને વધારીને 12 મિલિયન કરીશું. તેમણે ભાર મૂક્યો, “નોકરીઓનું સ્વરૂપ બદલાઈ રહ્યું છે, કામ માટે જરૂરી કુશળતા બદલાઈ રહી છે. તેથી, મોટા ફેરફારો આવી રહ્યા છે.”
રોજગાર બજાર બદલાઈ રહ્યું છે
સુબ્રમણ્યમે એક મોટી IT કંપનીમાં તાજેતરમાં છટણીનું ઉદાહરણ આપ્યું, જ્યાં છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં આશરે 20,000 લોકોને છટણી કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ વલણ ચાલુ રહી શકે છે.
તેમણે એક એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં પોતાનો અનુભવ પણ શેર કર્યો, જ્યાં મોટી કંપનીઓ પહેલા આખી બેચ ભરતી કરતી હતી, પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. ગયા વર્ષે, કેટલીક કોલેજોમાં 60% વિદ્યાર્થીઓ નોકરી શોધી શક્યા ન હતા. કોલેજ પ્લેસમેન્ટ અધિકારીઓ કંપનીઓ અને ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓને વ્યક્તિગત વિદ્યાર્થીઓને નોકરી પર રાખવા વિનંતી કરી રહ્યા છે.
ઉકેલ શું છે?
નીતિ આયોગે આ પડકારને તકમાં ફેરવવા માટે કેટલાક સૂચનો આપ્યા છે:
રાષ્ટ્રીય કૃત્રિમ બુદ્ધિ પ્રતિભા મિશન: ભારતને કૃત્રિમ બુદ્ધિ વિશ્વમાં કામ કરતા લોકો માટે સૌથી મોટું કેન્દ્ર બનાવવાના હેતુથી એક રાષ્ટ્રીય મિશન શરૂ કરો.
સરકાર, ઉદ્યોગ અને કોલેજો વચ્ચે ભાગીદારી: આ મિશનને સફળ બનાવવા માટે, સરકાર, કંપનીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓએ વિદ્યાર્થીઓને ભવિષ્ય માટે તૈયાર કરવા માટે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
નીતિ આયોગનો ઉદ્દેશ્ય 2035 સુધીમાં ભારતને કૃત્રિમ બુદ્ધિ પ્રતિભા અને નવીનતામાં વિશ્વનો સૌથી વિશ્વસનીય ભાગીદાર બનાવવાનો છે.
રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતની સૌથી મોટી તાકાત તેના લોકોમાં રહેલી છે. આપણી પાસે 9 મિલિયનથી વધુ ટેકનોલોજી વ્યાવસાયિકો અને વિશ્વની સૌથી મોટી યુવા વસ્તી છે. હવે, આપણે ગતિ, યોગ્ય અભિગમ અને સંકલન સાથે કાર્ય કરવાની જરૂર છે.
નીતિ આયોગના ફેલો, દેબજાની ઘોષે જણાવ્યું હતું કે, “નોકરીઓ જશે કે નવી બનાવાશે તે સંપૂર્ણપણે આપણા આજના નિર્ણયો પર આધાર રાખે છે. આ રિપોર્ટ આપણને 2035 સુધીમાં ભારતને AI પ્રતિભા માટે વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવાનો સ્પષ્ટ માર્ગ બતાવે છે.”
ટૂંકમાં, AI એક ગેમ-ચેન્જર બનવા જઈ રહ્યું છે. તે નોકરીઓ લેશે અને બનાવશે. સફળતા તે લોકોને મળશે જેઓ સમયસર નવી કુશળતા શીખે છે અને આ પરિવર્તન માટે પોતાને તૈયાર કરે છે.
