પગારદારો કે બિઝનેસમેન પત્નીને ભેટ આપવાને બદલે લોન આપી વેરાબોજ ઓછો કરી શકે છે
પત્નીને આપેલા નાણાંને એક સાચી લોન તરીકે સ્પષ્ટ દર્શાવીને, કાયદેસર પેપર તૈયાર કરીને તમારી આવકના નાણાં પત્ની લોન તરીકે આપવામાં આવ્યા હોય તો તેનો કાયદાકીય લાભ મળી શકે છે. પગારદારો કે બિઝનેસની આવક ધરાવનારાઓ પત્નીને ભેટ આપીને નહિ, પરંતુ પત્નીને બિઝનેસ કરવા માટે લોન આપીને નવા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરાવીને તેના થકી થનારી આવકને પત્નીની અલગ આવક તરીકે દર્શાવીને પોતાની વેરાની જવાબદારી ઓછી કરી શકે છે.
અમદાવાદઃ પત્ની કે જીવનસાથીને ભેટ આપવાને બદલે લોન તરીકે ચોક્કસ રકમ આપવાથી આવકવેરા ધારાની કલમ 64 હેઠળ ઇનકમ ક્લબિંગ ટાળી શકાય છે? પત્નીને આપેલા નાણાંને એક સાચી લોન તરીકે સ્પષ્ટ દર્શાવીને, કાયદેસર પેપર તૈયાર કરીને તમારી આવકના નાણાં પત્ની લોન તરીકે આપવામાં આવ્યા હોય તો તેનો કાયદાકીય લાભ મળી શકે છે. પગારદારો કે બિઝનેસની આવક ધરાવનારાઓ પત્નીને ભેટ આપીને નહિ, પરંતુ પત્નીને બિઝનેસ કરવા માટે લોન આપીને નવા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કરાવીને તેના થકી થનારી આવકને પત્નીની અલગ આવક તરીકે દર્શાવીને પોતાની વેરાની જવાબદારી ઓછી કરી શકે છે. અન્યથા પત્નીને નામે રોકાણ કરીને કરવામાં આવતી આવક કરદાતાની પોતાની આવકમાં જ ઉમેરાય છે અને કરવેરાનો ભાર વધી જાય છે.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો પત્નીને જે તે રકમ લોન તરીકે આપવાનો ઔપચારિક કરાક-ફોર્મલ એગ્રીમેન્ટ થયેલો હોવો જરૂરી છે. તેમ જ આ લોનની રકમ પર યોગ્ય વ્યાજ દર લેવામાં આવવો પણ એટલે જ જરૂરી છે. લોનની આ રકમની વાસ્તવમાં પરત ચુકવણી થવી જોઈએ. જો આ તત્વો ન હોય, તો ટેક્સ અધિકારીઓ તેને છુપાયેલ ભેટ તરીકે ગણાવી શકે છે અને આવક ફરીથી તમારા ટેક્સ હેઠળ ગણાશે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો તમે તમારી પત્નીના નામે રોકાણ કરો અને તેના થકી જે વધારાની આવક થાય તો તે આવક તમારી પોતાની આવકમાં જ ઉમેરાશે. તેથી તમારી ટેક્સ ભરવાની જવાબદારીમાં વધારો થશે. તેથી તેને લોન આપીને તેના પર વ્યાજ લઈને નિયમિત તમારા ખાતામાં જમા લેવાથી ટેક્સપ્લાનિંગ વધુ સારી રીતે થઈ શકે છે. ટેક્સ પ્લાનિંગમાં ઇરાદા કરતાં સ્ટ્રક્ચર વધારે મહત્વનું છે. કારણ કે કાયદો તમે કેમ ટ્રાન્સફર કરો છો તે નહીં, પરંતુ કેવી રીતે કરો છો તે જુવે છે.
જીવનસાથીને ભેટ આપવાને બદલે લોન આપવાથી આવકવેરા ધારાની કલમ 64 હેઠળ ઇનકમ ક્લબિંગ એટલે કે પત્નીને નામે કરેલા રોકાણ થકી થતી આવકને તમારી આવકમાં ઉમેરાતી અટકાવી શકાય છે. તેના પર વેરાનો બોજ ન આવે તેવી વ્યવસ્થા કરી શકાય છે. હા, આ લાભ મેળવવા માટે પતિ અને પત્ની વચ્ચે ફોર્મલ એગ્રીમેન્ટ કરવો જરૂરી છે. આ કરાર હેઠળ આપેલી લોનની રકમની પરત ચૂકવણી સાથે વ્યાજ પણ ચૂકવાયેલું હોવું જરૂરી છે. તેમાં નિર્ધારિત વ્યાજદર અને નાણાંની પરત ચૂકવણી લેખિત એગ્રીમેન્ટ-કરાર થયેલો હોવો જરૂરી છે.
વેરા નિષ્ણાતો શું કરે છે
વેરાના નિષ્ણાતો કહે છે કે જીવનસાથીને ભેટ આપવાને બદલે લોન આપવાથી ટેક્સ “ક્લબિંગ” ટાળી શકાય છે. ક્લબિંગમાં લોન આપનાર વ્યક્તિને લોન પ્રાપ્તકર્તાની આવક પર ટેક્સ ભરવો પડે છે, તેમ જ તે આવક જીવનસાથીના ઓછા ટેક્સ સ્લેબમાં જ રહે છે. તેને માટે ફોર્મલ ડોક્યુમેન્ટેશન જરૂરી છે. લોન એગ્રીમેન્ટ, યોગ્ય વ્યાજ દર અને નિયમિત ચુકવણી કરવાની વ્યવસ્થા કરેલી હોવી જરૂરી છે. આ વ્યવસ્થા કરીને આવકવેરા અધિકારીની ચકાસણીથી બચી શકાય છે. તેમ જ પત્નીએ તે રકમ પર ઓછો ટેક્સ ભરવો પડે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો વેરાની બચત પણ થાય છે.
કાયદાકીય બાબતો
આવકવેરા ધારા-1961ની કલમ કલમ 64 અને 2025ના નવા કાયદાની કલમ 99માં પગારદારની આવકના ક્લબિંગની જોગવાઈ કરવામાં આવેલી છે. ક્લબિંગની જોગવાઈ મુજબ કોઈ વ્યક્તિ પોતાના જીવનસાથીને પૂરતા અવેજ વિના જ નાણાં ટ્રાન્સફર કરે એટલે કે ભેટ રૂપે આપે તો તે એસેટ થકી થતી આવક ટ્રાન્સફર કરનારની આવકમાં ઉમેરાય છે.
લોનને “ટ્રાન્સફર” માનવામાં આવતી નથી, એટલે ક્લબિંગ લાગુ પડી શકે નહિ. તેને માટે લોનના પેપર તૈયાર કરેલા હોવા જરૂરી છે. તેને માટે ઔપચારિક કરાર પણ કરેલો હોવો જરૂરી છે. તેમ જ જરૂરી હોય ત્યાં સ્ટેમ્પ પેપર કરાર કરેલા હોવા જોઈએ. લોનની રકમની પરત ચૂકવણી માટેની સ્પષ્ટ શરતો રાખેલી હોવી જરૂરી છે. તેમ જ બજારમાં પ્રવર્તતા દર મુજબ તે રકમ વ્યાજે આપેલી હોવી જરૂરી છે. તેમ થાય તો માન્ય રીતે ક્લબિંગ લાગુ પડતું નથી. પરંતુ જો વ્યવસ્થા માત્ર ટેક્સ બચાવવા માટે હોય અને વાસ્તવિક ચુકવણીનો ઇરાદો ન હોય, તો તેને ભેટ તરીકે ગણાવી શકાય છે.
ટેક્સને લગતા મહત્વપૂર્ણ નિયમો
- લોન કે ભેટઃ જો જીવનસાથીને બિઝનેસ માટે લોન આપો તો તે સ્પષ્ટ રીતે વ્યાજ સાથે પરત ચુકવવાની હોવી જોઈએ.
- વ્યાજ લોઃ તમે પત્નીને લોન તરીકે આપેલી રકમ પર યોગ્ય વ્યાજ લેવાથી અને તેને તમારી આવક તરીકે બતાવવાથી ટ્રાન્ઝેક્શન સાચું સાબિત થાય છે.
- ક્લબિંગથી બચવાઃ યોગ્ય રીતે આપેલી લોનથી જીવનસાથીએ તે લોનની રકમના માધ્યમથી મેળવેલી આવક એટલે કે બિઝનેસ કરીને કરેલી આવક તમારી સાથે ક્લબ નહીં થાય એટલે કે તમારી આવકમાં ઉમેરાશે નહિ.
- રોકાણ પર નજરઃ જો જીવનસાથી આ લોનથી શેર અથવા અન્ય એસેટમાં રોકાણ કરે, તો ટેક્સ અધિકારીઓ ખાસ ધ્યાન આપે છે.
- દસ્તાવેજ જરૂરીઃ લગ્ન સંબંધને કારણે આવા ટ્રાન્ઝેક્શન પર શંકા થાય છે, તેથી સંપૂર્ણ ડોક્યુમેન્ટેશન ફરજિયાત છે.
- વ્યાજ વગરની લોનઃ જો તમે વ્યાજ માફ કરો અથવા વ્યાજમુક્ત લોન આપો, તો તેને ભેટ ગણાવી શકાય અને ક્લબિંગ લાગુ પડી શકે એટલે કે તેના થકી થયેલી આવકને તમારી આવક તરીકે ઓળખાવી શકાય અને તમારી આવકમાં તેનો ઉમેરો કરીને તેના પર તમારા ટેક્સ સ્લેબ પ્રમાણે આવકવેરો અને સરચાર્જ લાગુ પડી શકે છે.
- ઘરખર્ચ માટે રકમઃ જીવનસાથીને ઘરખર્ચ માટે આપેલી રકમ પર ટેક્સ નથી, પરંતુ તેમાંથી મળતી આવક ક્લબ થઈ શકે છે.
કપલ તરીકે ટેક્સ પ્લાનિંગઃ બધા ટ્રાન્સફર ટેક્સ બચાવ માટે અસરકારક નથી, ઘણી વખત તે ઉલટું પરિણામ આવે છે.
જીવનસાથીના નામે રોકાણઃ માત્ર પત્નીના નામે શેર અથવા ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ લેવાથી ટેક્સ ઘટતો નથી.
ક્લબિંગ નિયમોઃ જો રોકાણ તમારા પૈસાથી થયું હોય, તો આવક તમારી સાથે જ ક્લબ થશે.
નુકસાન પણ ગણાશેઃ નફો જ નહીં, નુકસાન પણ તમારી આવકમાં ઉમેરાશે.
પ્રોપર્ટી ટ્રાન્સફરઃ ભેટ તરીકે પ્રોપર્ટી આપવાથી તરત ટેક્સ નથી લાગતો, પરંતુ ટેક્સ જવાબદારી બદલાતી નથી.
ભાડા આવકઃ પ્રોપર્ટી તમારી હોય તો ભાડું અને ગેઇન તમારી આવકમાં જ ગણાશે.
સ્માર્ટ પ્લાનિંગઃ પતિપત્ની તરીકે સાચી ટેક્સ બચત માટે તમે યોગ્ય સ્ટ્રક્ચર બનાવીને પત્નીને લોન આપી શકો છો. તેમ જ તે નાણાંના થનારા રોકાણની માલિકી સ્પષ્ટ પણે દર્શાવવાની રહેશે. તેને પત્નીની આવકના અલગ સ્રોત તરીકે દર્શાવી શકાય છે. તેને માટે કાયદાકીય જોગવાઈ મુજબ રોકાણ કરવામાં આવેલું હોવું જોઈએ. માત્ર પૈસા પત્નીને નામે ટ્રાન્સફર કરી દેવા કરતા ઉપર જણાવેલી પદ્ધતિઓ-રીતો વધુ અસરકારક છે.
