ત્રણ વર્ષ સુધી વાર્ષિક રૂ. 3 કરોડનો ચોખ્ખો નફો ન કરનારી કંપનીઓ પબ્લિક ઇશ્યૂ નહિ લાવી શકે
નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગના પબ્લિક ઇશ્યી માટે સેબીએ નવા નિયમો જાહેર કર્યાઃ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન અને ફાળવણીના નિયમોમાં મોટા ફેરફારો
જૂની પેઇડ-અપ કેપિટલ આધારિત પાત્રતાના બદલે હવે ઇશ્યૂ પછીના માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનની મર્યાદા લાગુ કરવામાં આવશે
છૂટક-રીટેલ રોકાણકારો માટે લઘુત્તમ અરજીની રકમ ઘટાડીને રૂ. 1 લાખ (4 લોટ, પ્રત્યેક રૂ.25,000) કરવામાં આવી
વિવેક મહેતા
મૂડીબજાર નિયામક સેબી-સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયાએ સ્મોલ એન્ડ મીડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ માટે પબ્લિક ઇશ્યૂ લાવવા માટેના નિયમોમાં કરેલા ફેરફારો હેઠળ કંપનીએ સતત છેલ્લા ત્રણ નાણાંકીય વર્ષ દરમિયાન સરેરાશ વાર્ષિક ઓપરેટિંગ પ્રોફિટ ઓછામાં ઓછો રૂ. 3 કરોડ હશે તો જ પબ્લિક ઇશ્યૂ લાવી શકશે. અન્યથા તેમને પબ્લિક ઇશ્યૂ લઈને આવવાની મંજૂરી મળશે નહિ. જૂની વ્યવસ્થા હેઠળ છેલ્લા ત્રણ વર્ષ સુધી ઓછામાં ઓછો રૂ. 1 કરોડનો નફો કરી શકેલી કંપનીઓે જ પબ્લિક ઇશ્યૂ લાવવાની છૂટ મળતી હતી. તદુપરાંત જૂની પેઇડ-અપ કેપિટલ આધારિત પાત્રતાના બદલે હવે ઇશ્યૂ પછીના માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનની મર્યાદા લાગુ કરવામાં આવશે. તેમ જ છૂટક-રીટેલ રોકાણકારો માટે લઘુત્તમ અરજીની રકમ ઘટાડીને રૂ. 1 લાખ (4 લોટ, પ્રત્યેક રૂ.25,000) કરવામાં આવી રહી છે. તેમજ પ્રમોટરો અને નોન-પ્રમોટરોના શેરના લોક-ઇન પિરિયડમાં ઘટાડો કરવા અને QIBs માટે શેર વેચાણની સુગમતા વધારવા માટે નવા નિયમો ઘડવામાં આવી રહ્યા છે. નવા નિયમો અંગે ચોથી નવેમ્બર 2026 સુધી આમ જનતા અને સંબંધિતો તેમના મંતવ્યો રજૂ કરી શકશે. ત્યારબાદ તેના અમલીકરણની તારીખ જાહેર કરવામાં આવશે.
IPO લાવનારી કંપનીઓ નિયમોનું પાલન ન કરી શકે તો પબ્લિક ઇશ્યૂ રદ કરી પૈસા પરત આપવાની ફરજ પાડશે.
નવા નિયમો લાગુ થવાથી SME IPO લાવનારી કંપનીઓ અને તેમના પ્રમોટરોએ તેમની કંપનીઓએ બજારમાંથી ભંડોળ એકઠું કરી શકે તે માટે મજબૂત નાણાકીય કામગીરી દર્શાવવી પડશે. જે કંપનીઓ રૂ. 3 કરોડના પ્રોફિટનો નિયમ પૂરો નહીં કરી શકે, તેમણે બુક-બિલ્ડિંગ રૂટ પસંદ કરવો પડશે અને ઓછામાં ઓછું 75 ટકા નેટ ઓફર ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ બાયર્સ (QIBs)ને એલોટ કરવું પડશે. જો આ કમિટમેન્ટ-ખાતરી કંપનીઓ તરફથી નહીં મળે તો આખો પબ્લિક ઇશ્યૂ રદ કરીને નાણાં પરત કરવા પડશે. તદુપરાંત ઘણાં નવા નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્ચા છે.
-
એકાઉન્ટિંગ સ્ટાન્ડર્ડ્સનું પાલન: રૂ. 1,000 કરોડથી રૂ.4,000 કરોડ સુધીનું માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન ધરાવતી કંપનીઓએ ઇન્ડિયન એકાઉન્ટિંગ સ્ટાન્ડર્ડ્સ મુજબ નાણાકીય વિગતો રજૂ કરવી પડશે.
-
ઓફર ફોર સેલ (OFS) અને લોક-ઇન નિયમો: OFS હેઠળ વેચવામાં આવતા શેરો માટે 1 વર્ષનો હોલ્ડિંગ પિરિયડ ફરજિયાત બનશે. જ્યારે પ્રમોટરોનું વધારાનું હોલ્ડિંગ 1 વર્ષમાં અને નોન-પ્રમોટર્સનું પ્રી-IPO કેપિટલ માત્ર 6 મહિનામાં અનલોક થઈ શકશે, જેનાથી પ્રમોટરો અને પ્રારંભિક રોકાણકારોને ઝડપી એક્ઝિટ મળશે.
-
જનરલ કોર્પોરેટ પરપઝની રાહત: જનરલ કોર્પોરેટ ઉપયોગ માટેની રૂ.10 કરોડની મહત્તમ મર્યાદા દૂર કરવામાં આવી છે. ઇશ્યૂ સાઇઝના 15 ટકાની સીમા યથાવત રહેશે. તેનાથી મોટા પબ્લિક ઇશ્યૂ લઈને આવનારી કંપનીઓને ભંડોળ વાપરવામાં વધુ સુગમતા મળશે.
માર્કેટની ગુણવત્તા અને રોકાણકારોની સુરક્ષામાં વધારો
નાની અને મધ્યમ કંપનીઓના આઈપીઓ માટેના પ્લેટફોર્મે અત્યાર સુધીમાં 1,496 કંપનીઓને લિસ્ટ થયેલી છે અને રૂ. 40,222 કરોડ એકત્રિત કર્યા છે, જેમાંથી 365 કંપનીઓ મેઇન બોર્ડ પર માઇગ્રેટ થઈ ગઈ છે. આ ક્ષેત્રનું માર્કેટ કેપ રૂ. 4.71 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ચૂક્યું છે. સેબીના નવા સુધારાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નબળી કે માત્ર કાગળ પર મજબૂત દેખાતી કંપનીઓને બજારમાંથી દૂર રાખવાનો છે. રૂ. 3 કરોડના નફાની શરતથી રોકાણકારો માટે જોખમ ઘટશે અને માર્કેટની ગુણવત્તા સુધરશે.
છૂટક રોકાણકારો માટે વધુ ભાગીદારી
અગાઉ લઘુત્તમ અરજી કિંમત રૂ. 2 લાખ (રૂ. 1 લાખના 2 લોટ) હતી, તે ઘટાડીને હવે રૂ. 1 લાખ (રૂ.25,000ના 4 લોટ) થઈ રહી છે. આ ફેરફારથી નાના રોકાણકારો માટે પ્રવેશ સરળ બનશે અને SME IPO માર્કેટમાં રીટેલ લિક્વિડિટી (તરલતા) વધશે.
સંસ્થાકીય રોકાણકારો-QIBsની ભૂમિકા નિર્ણાયક બનશે
બુક-બિલ્ડિંગ રૂટ દ્વારા આવતા ઓછા નફાકારક IPOs માટે QIBs નો 75% હિસ્સો જરૂરી બનતા, હવે માત્ર ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ (GMP) પર નિર્ભર રહેવાને બદલે સંસ્થાકીય રોકાણકારોના વેલ્યુએશન અને રિવ્યૂ પર IPO ની સફળતાનો આધાર રહેશે.
લિક્વિડિટી અને ફ્લેક્સિબિલિટીમાં સુધારો
પ્રમોટર્સ અને નોન-પ્રમોટર્સ માટે લોક-ઇન સમયગાળો ઘટાડવાથી અને QIBs માટે હોલ્ડિંગ વેચવાની ફ્લેક્સિબિલિટી વધારવાથી લિસ્ટિંગ પછી સ્ટોકમાં લિક્વિડિટી વધશે અને સમગ્ર સ્થિતિ પણ બદલાશે.
Tags: Ind AS financial statements SME Indian IPO market updates Indian stock market IPO regulations IPO અરજી રકમ IPO સમાચાર ગુજરાતી Offer for Sale SME IPO rules OFS નિયમો SME IPO QIB ફાળવણી નિયમ Qualified Institutional Buyers IPO Retail investment limit SME IPO SEBI 3 crore profit rule SEBI capital market regulator SEBI consultation paper IPO SEBI general corporate purpose limit SEBI IPO reforms SEBI promoter contribution lock in SEBI proposed changes SME SEBI public comments November 4 SEBI SME IPO rules SEBI SME IPO નિયમો SEBI SME listing eligibility SEBI પ્રોફિટ લિમિટ SME capital market expansion SME IPO book building process SME IPO fund utilisation rules SME IPO investor protection SME IPO liquidity rules SME IPO lock in period promoter SME IPO lot size changes SME IPO market cap threshold SME IPO migration mainboard SME IPO minimum application size SME IPO news India SME IPO profitability criteria SME IPO QIB allocation 75 percent SME IPO total market cap SME IPO પ્રોફિટ 3 કરોડ SME IPO ભંડોળ SME IPO માઇગ્રેશન SME IPO માર્કેટ કેપ SME IPO માર્કેટ ગુજરાત SME IPO લઘુત્તમ અરજી SME IPO લોટ સાઇઝ SME IPO સુધારા SME platform listing criteria SME share listing rules SME પ્લેટફોર્મ લિસ્ટિંગ SME લિસ્ટિંગ પાત્રતા SME શેરબજાર રોકાણ Stock market news SME IPO આઈપીઓ નવો નિયમ ઇન્ડિયન એકાઉન્ટિંગ સ્ટાન્ડર્ડ્સ જનરલ કોર્પોરેટ પરપઝ નાણાકીય બજાર સમાચાર પ્રમોટર લોક ઇન પિરિયડ બુક બિલ્ડિંગ પ્રક્રિયા ભારતીય શેરબજાર સુધારા મૂડીબજાર નિયામક સેબી રીટેલ રોકાણકારો IPO શેરબજાર આઈપીઓ અહેવાલ સેબી આઈપીઓ પેપર સેબી કન્સલ્ટેશન પેપર સેબી નવા નિયમો સેબી પ્રસ્તાવિત નિયમો સેબી સુધારા 2026 સ્ટોક માર્કેટ સમાચાર
