AIથી બનાવટની પ્રિસ્ક્રિપ્શન બનાવી ઑનલાઇન દવાઓ ગેરકાયદે વેચાણ પર રોક લગાવો

ઓલ ઇન્ડિયા  ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ કેમિસ્ટ ને ડ્રગિસ્ટ એસો.એ. પ્રધાનમંત્રીને વિનંતી કરી

AI જનરેટેડ મેડિકલ પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર દેશવ્યાપી પ્રતિબંધ લાદવા અને પ્રિસ્ક્રિપ્શનને અમાન્ય જાહેર કરવાની અપીલ કરી

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો ઉપયોગ કરીને ખોટા અને બનાવટી મેડિકલ પ્રિસ્ક્રિપ્શન બનાવવાનું ભયંકર હદે વધી ગયું હોવાથી દેશભરમાં પ્રતિબંધિત અને નિયંત્રિત દવાઓની ગેરકા યદેસર ખરીદી એકદમ સરળ બની રહી છે. આ અંગેની એક ફરિયાદ ઓલ ઇન્ડિયા ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ કેમિસ્ટ એન્ડ ડ્રગિસ્ટે ભારત સરકારને કરી છે.

ગુજરાતના કેમિસ્ટ એન્ડ ડ્રગિસ્ટ એસોસિયેશનના પ્રમુખ જશુભાઈ પટેલનું કહેવું છે કે આ રીતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સથી જનરેટ કરવામાં આવતા પ્રિસ્ક્રિશન પર દવાઓ ખરીદીને તેનો ઉપયોગ નશો કરવા માટે કરી રહ્યા છે. આ બાબત યુવા પેઢીને અવળે રવાડે ચઢાવી રહી છે. યુવા પેઢી માટે અને દેશ માટે આ જોખમી છે.

તેમણે ભારત સરકારને સત્તાવાર રીતે ચેતવણી આપી છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની મદદથી બનાવવામાં આવી રહેલા નકલી પ્રિસ્ક્રિપ્શનમાં ખોટી હોસ્પિટલના નામ અને બનાવટી સરનામાઓની વિગતો હોય છે, આ બનાવટી પ્રિસ્ક્રીપ્શનને અનેક ઑનલાઇન પ્લેટફોર્મ સ્વીકારી રહ્યા છે. આ ખોટી પ્રિસ્ક્રિપ્શનના આધારે એન્ટિબાયોટિક્સ, ઓપિઓઇડ્સ અને સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટન્સની કેટેગરીમાં આવતી ઊંચા જોખમવાળી દવાઓ ગેરકાયદેસર રીતે વેચાઈ રહી છે.

કેમિસ્ટ્સ અને ડ્રગિસ્ટ એસોસિયેશનની ફરિયાદ છે કે ગેરકાયદેસર ઇ-ફાર્મસી પ્લેટફોર્મ્સ હાલમાં સરકારની સૂચનાઓના આવરણ હેઠળ કાર્ય કરી રહ્યા છે. વાસ્તવમાં સરકારી નિયમોમાંના છીંડાંઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે અને ડ્રગ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ-1940 હેઠળ કરવી જરૂરી કડક ચકાસણી પ્રક્રિયાને કોરાણે મૂકી દેવામાં આવી રહી છે.

ઓલ ઇન્ડિયા ઓર્ગેનાઈઝેશન ઓફ કોમિસ્ટ એન્ડ ડ્રગિસ્ટે સૌથી મહત્વની વાત કરતાં જણાવ્યું છે કે ડિજિટલ દવા વિતરણ પ્રણાલીમાં માનવીય દેખરેખનો અભાવ છે. પરંપરાગત ફાર્મસીમાં દવા વેચતા પહેલા ફાર્માસિસ્ટ દસ્તાવેજોનું ફિઝિકલ વેરિફિકેશન ચકાસણી કરી શકે છે. તેની સામે ઑનલાઇન સિસ્ટમો અસલી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેજિલન્સની મદદથી બનાવવામાં આવેલા પ્રિસ્ક્રિપ્શન અને અસલી ડૉક્ટરોએ લખેલા પ્રિસ્ક્રિપ્શન વચ્ચેનો તફાવતને ઓનલાઈન સિસ્ટમ પારખી શકતી નથી. તેથી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના માધ્યમથી બનાવવામાં આવતા પ્રિસ્ક્રિપ્શન પર થતાં વેચાણને અટકાવી શકાતા નથી.

પ્રધાનમંત્રીને પણ આ સંદર્ભમાં અપીલ કરતાં જણાવ્યું છે કે આ સંજોગોમાં ગેરકાયદેસર ઇ-ફાર્મસી વિરુદ્ધ કાયદાકીય કાર્યવાહી અસરકારક રહી નથી. વર્તમાન ડિજિટલ પરિસ્થિતિ આ બિનનિયંત્રિત પ્લેટફોર્મ દ્વારા વધુ પ્રોત્સાહિત થઈ રહી છે. પરિસ્થિતિને બદલવા માટે સરકારે GSR 817(E) અને GSR 220(E)ને તત્કાળ પાછો ખેંચી લેવો જોઈએ. તેની સાથે જ ગેરકાયદેસર ઇ-ફાર્મસી વેબસાઇટ્સ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ ગેટવે બંધ કરીને તેમના આર્થિક સ્રોત કાપી નાખવાની પણ માગણી કરવામાં આવી છે.

સંસ્થાના નેતાઓએ AI દ્વારા મેડિકલ દસ્તાવેજ બનાવવાની પ્રક્રિયા પર દેશવ્યાપી પ્રતિબંધ લાદવાની માંગણી કરી છે અને આવી પ્રિસ્ક્રિપ્શનને અમાન્ય જાહેર કરવાની અપીલ કરી છે. તેઓ માને છે કે કાયદાનું પાલન કરતા ઑફલાઇન કેમિસ્ટ્સનું રક્ષણ કરવું અને દવા નિયંત્રણ પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા જાળવવી અત્યંત આવશ્યક છે.