અમેરિકાની મંજૂરી વિના ઇરાન નવા નેતાને પસંદ કરશે તો તે સમય બગાડ ગણાશેઃ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
અમેરિકા-ઇઝરાયલે સાથે મળીને ઇરાન સામે છેડેલા યુદ્ધના માહોલમાં અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે આયાતોલ્લાહ અલી ખામેનેઈના અવસાન બાદ ઇરાનના નવા સુપ્રીમ લીડરની પસંદગીમાં અમેરિકા પણ ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ. તેમણે મોજતબા ખામેનેઈને સંભવિત ઉત્તરાધિકારી તરીકે સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક્સિઓઝને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું કે ઇરાનના સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનેઈના મૃત્યુ પછી નવા નેતાની પસંદગીમાં અમેરિકા પણ સામેલ હોવું જોઈએ.તેમણે કહ્યું કે જો ઇરાન અમેરિકા વગર નવો નેતા પસંદ કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો તે “સમય બગાડવા” જેવું રહેશે. ટ્રમ્પે સ્વીકાર્યું કે મોજતબા ખામેનેઈને સૌથી સંભવિત ઉત્તરાધિકારી માનવામાં આવે છે, પરંતુ તેમણે કહ્યું કે તેઓ આ નિર્ણય સ્વીકારશે નહીં.
તેમણે કહ્યું હતુ કે “ખામેનેઈનો પુત્ર બહુ મજબૂત નેતા નથી. તેની નિમણૂકમાં મારી ભૂમિકા હોવી જોઈએ. ખામેનેઈનો પુત્ર મને સ્વીકાર્ય નથી. અમે એવા નેતાને ઇચ્છીએ છીએ જે ઇરાનમાં સમરસતા અને શાંતિ લાવે.” ટ્રમ્પે વધુમાં ચેતવણી આપી કે જો નવો નેતા અગાઉની નીતિઓ ચાલુ રાખશે તો પાંચ વર્ષમાં ફરી અમેરિકા સાથે સંઘર્ષ ઊભો થઈ શકે છે.
5 માર્ચના બુધવારે મોડી રાત્રે ઇઝરાયલે તેહરાન પર નવા હુમલાઓ શરૂ કર્યા હતા. આ હુમલા થયા તેના થોડા કલાકો પહેલાં વોશિંગ્ટનથી સંકેત આપવામાં આવ્યો હતો કે સૈન્ય કાર્યવાહી થોડા અઠવાડિયામાં સમાપ્ત થઈ શકે છે અને તે લાંબા સમય સુધી ચાલનારા યુદ્ધમાં બદલાશે નહીં.
અમેરિકાએ આંતરરાષ્ટ્રીય જળસીમામાં ઇરાનના નૌસેનાના એક જહાજને ડૂબાડી દીધું હોવાના પણ અહેવાલ આવ્યા છે. અમેરિકન સબમરીનમાંથી ટોર્પેડો ફાયર કરવામાં આવ્યો હતો. દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછીનો આ પ્રકારનો પહેલો હુમલો કરવામાં આવ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. શ્રીલંકાના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે તેમના દરિયાકાંઠા નજીક ઇરાનનું બીજું નૌકાદળનું જહાજ ડૂબી ગયું છે. આ જહાજમાં લગભગ 180 ક્રૂ સભ્યો હતા અને અનેક લોકોના મૃત્યુની આશંકા સેવવામાં આવી રહી છે.
કેટલાક દિવસોની અનિશ્ચિતતા પછી શેરબજારના ફ્યુચર્સમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો. અમેરિકા-ઇરાન સંઘર્ષ અંગેની ચિંતાઓ થોડુંક ઘટતા રોકાણકારો ફરી બજારમાં પ્રવેશતા જોવા મળ્યા છે. S&P 500 સાથે જોડાયેલા ફ્યુચર્સ 0.2 ટકાવધ્યા હતા. જ્યારે Nasdaq-100 ફ્યુચર્સ 0.3 ટકા વધ્યા હતા. આ જ રીતે Dow ફ્યુચર્સમાં પણ થોડો વધારો જોવા મળ્યો હતો.
બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 83 ડોલર પ્રતિ બેરલ નજીક બંધ આવ્યું હતું. બીજીતરફ અમેરિકન વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ લગભગ 76 ડોલર તરફ આગળ વધતું જોવા મળ્યું હતું. સપ્તાહના પ્રથમ ત્રણ દિવસમાં તેલના ભાવમાં લગભગ 11 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો હતો. હોર્મુઝ ખાડીમાં તેલ અને ગેસ સપ્લાય ખોરવાઈ શકે તેવી ભીતિ વચ્ચે ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા જોખમ ઇન્શ્યોરન્સ અને જહાજોને સુરક્ષા આપવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.
ઇરાનના તેલનો સૌથી મોટો ખરીદદાર ચીને મધ્યપૂર્વમાં તણાવ ઘટાડવા માટે ખાસ દૂત મોકલવાની જાહેરાત કરી છે. સાઉદી અરેબિયા, યુનાઇટેડ અરબ અમીરાત, કતાર અને કુવૈતે બુધવારે નવા ઇરાની હુમલાઓની જાણ કરી છે.
બીજી તરફ એશિયન શેરબજારમાં તેજી જોવા મળી. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી ઇન્ડેક્સ લગભગ 12 ટકા વધ્યો હતો. MSCI એશિયા પેસિફિક ઇન્ડેક્સ 2.8 ટકા વધ્યો હતો. અમેરિકન શેર્સના ફ્યુચર્સમાં પણ વધારો નોંધાયો હતો. અમેરિકાની સેનેટમાં રિપબ્લિકન સભ્યોએ એક પ્રસ્તાવ નકારી કાઢ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવમાં કોંગ્રેસની મંજૂરી વગર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઇરાન સામે સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રાખવાની સત્તા મર્યાદિત કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
ઇરાનના નેતાઓ આયાતોલ્લાહ અલી ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબા ખામેનેઈને આગામી સુપ્રીમ લીડર બનાવવાની દિશામાં વિચારી રહ્યા છે. ઇઝરાયલે ચેતવણી આપી છે કે જો નવા નેતા અગાઉની જ વિચારધારા ચાલુ રાખશે તો તેઓ પણ સીધા ટાર્ગેટ બની શકે છે.
વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું કે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદથી 17,500 અમેરિકન નાગરિકો સુરક્ષિત રીતે પોતાના દેશમાં પરત ફરી ચૂક્યા છે. અમેરિકાના વિદેશ ખાતાએ પણ જણાવ્યું કે વિસ્તારમાંથી બહાર આવવા ઇચ્છતા અમેરિકન નાગરિકોને લેવા માટે એક ચાર્ટર ફ્લાઇટ અમેરિકાની તરફ રવાના થઈ છે.
દોહામાં ભારતીય દૂતાવાસની સૂચના
દોહામાં આવેલ ભારતીય દૂતાવાસે જાહેરાત કરી છે કે 6 અને 7 માર્ચે દૂતાવાસ ખુલ્લો રહેશે. ખાસ કરીને તાત્કાલિક પાસપોર્ટ રિન્યુઅલ જેવી કાઉન્સ્યુલર સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવશે.
