8મા પગાર પંચથી કોને સૌથી વધુ ફાયદો થશે, જુનિયર કે સિનિયર કર્મચારીઓને? જાણો તમામ બાબતો
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની કેન્દ્ર સરકારે 8મા પગાર પંચને મંજૂરી આપી છે. આ કમિશન 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. આ પછી, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગાર, પેન્શન, ભથ્થાં અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) માં સુધારો કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયની સીધી અસર 1 કરોડથી વધુ લોકોને થશે, જેમાં સેવા આપતા કર્મચારીઓ અને નિવૃત્ત પેન્શનરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
શું તાત્કાલિક પગાર વધારો થશે?
હાલમાં, કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે તાત્કાલિક પગાર વધારો થશે નહીં. ઓક્ટોબર 2025 માં જારી કરાયેલ એક સૂચનામાં, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે 8મા પગાર પંચની ભલામણો 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી લાગુ કરવામાં આવશે. પગાર પંચની ભલામણોના અમલીકરણમાં સામાન્ય રીતે થોડો સમય લાગે છે, કારણ કે રિપોર્ટ પહેલા તૈયાર કરવામાં આવે છે અને પછી સરકાર દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવે છે. મંત્રીમંડળે જણાવ્યું હતું કે, “દર 10 વર્ષે પગાર પંચ લાગુ કરવામાં આવે છે, અને આ પ્રથા મુજબ, 8મું પગાર પંચ 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી અમલમાં આવશે.”
8મા પગાર પંચ હેઠળ કેટલો પગાર વધારો શક્ય છે?
8મા પગાર પંચના અમલ પછી, તમામ કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના મૂળ પગારમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની ધારણા છે. જો કે, આ વધારો કર્મચારીના સ્તરના આધારે બદલાશે. સરકારી પગાર માળખું 18 સ્તરોમાં વહેંચાયેલું છે, અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ થયા પછી દરેક સ્તર અલગ રીતે પ્રભાવિત થશે.
કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ માટે 18 પગાર સ્તર શું છે?
સ્તર 1: પ્રવેશ-સ્તર/ગ્રુપ D કર્મચારીઓ
સ્તર 2 થી 9: ગ્રુપ C કર્મચારીઓ
સ્તર 10 થી 12: ગ્રુપ B અધિકારીઓ
સ્તર 13 થી 18: ગ્રુપ A (વરિષ્ઠ અધિકારીઓ)
પગાર પંચ બધા સ્તરો પર સમાન ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કરે છે, પરંતુ મૂળભૂત પગાર બદલાતા હોવાથી, વધારાની રકમ બદલાય છે.
કેટલા કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને ફાયદો થશે?
ટંકશાળના અહેવાલ મુજબ, 8મા પગાર પંચનો દેશના એક મોટા વર્ગને સીધો ફાયદો થવાની ધારણા છે. આમાં આશરે 5 મિલિયન કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં સંરક્ષણ કર્મચારીઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, સંરક્ષણ પેન્શનરો સહિત આશરે 6.5 મિલિયન પેન્શનરોને પણ આ કમિશન દ્વારા આવરી લેવામાં આવશે. આમ, કુલ આશરે 10 મિલિયન કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને 8મા પગાર પંચનો લાભ મળી શકે છે.
મોંઘવારી ભથ્થા (DA) પર શું અસર થશે?
8મું પગાર પંચ ફક્ત મૂળભૂત પગાર અને પેન્શન પૂરતું મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ મોંઘવારી ભથ્થા (DA) માં પણ જરૂરી સુધારા કરવામાં આવશે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે વધતી જતી ફુગાવાથી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોની વાસ્તવિક આવક પર નકારાત્મક અસર ન પડે અને તેમની ખરીદ શક્તિ જાળવી રાખવામાં આવે.
DA બંધ કરવાની અફવા પર સરકારનો પ્રતિભાવ
13 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ, સોશિયલ મીડિયા પર એક દાવો ફેલાયો હતો કે પેન્શનરોને નવા નિયમો હેઠળ DA મળવાનું બંધ થઈ જશે. સરકારે આ દાવાને સંપૂર્ણપણે ખોટો ગણાવ્યો. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સામાન્ય સંજોગોમાં ડીએ અને પગાર પંચના લાભો બંધ કરવામાં આવશે નહીં. આ લાભો ફક્ત ત્યારે જ પાછા ખેંચી શકાય છે જો કોઈ કર્મચારીને અનુશાસનહીનતા અથવા ગંભીર ગેરવર્તણૂકને કારણે સેવામાંથી બરતરફ કરવામાં આવે. આ જોગવાઈ સીસીએસ (પેન્શન) નિયમો, 2021 ના નિયમ 37 માં સમાવિષ્ટ છે.
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર શું છે અને તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગણતરી કરેલ પરિબળ છે જેનો ઉપયોગ જૂના પગાર માળખાને નવા પગાર માળખામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે. 7મા પગાર પંચમાં, આ પરિબળ 2.57 પર સેટ કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે 8મા પગાર પંચ માટે કોઈ સત્તાવાર આંકડો નક્કી કરવામાં આવ્યો નથી, ત્યારે સંભવિત શ્રેણી 1.83 અને 2.57 ની વચ્ચે હોવાનું માનવામાં આવે છે. કર નિષ્ણાત સીએ ચાંદની આનંદન (ક્લીયર ટેક્સ) ના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રારંભિક અંદાજોના આધારે, સરકાર આ શ્રેણીમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર સેટ કરી શકે છે, જે કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગાર અને પેન્શન પર સીધી અસર કરશે.
