DGFTએ FLOW યોજના શરૂ કરી ફાર્માસ્યૂટકિલ્સના સેક્ટરની નાની કંપનીઓને માલની હેરફેર માટે સહાય કરશે
હાય માત્ર ભાડા, કોમન સુવિધા ખર્ચ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ સુધી મર્યાદિત રહેશે (કેપિટલ ખર્ચ સિવાના કર્બચ માટે મહત્તમ 3 વર્ષ સુધી સહાય મળશે.
ફાર્માસ્યૂટિકલ્સના સેક્ટરની નાના અને મધ્યમ કદની કંપનીઓને-MSMEને વિદેશી બજારમાં પહોંચવામાં માલની હેરફેર કરવામાં નડી રહેલા અવરોધ ઘટાડવા માટે નવી પહેલ કરી
ફાર્માસ્યુટિકલ MSME એકમોને આંતરરાષ્ટ્રીય વેલ્યુ ચેઇનમાં જોડાતા સમયે આવતી લોજિસ્ટિક્સ સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ઘટાડવા માટે DGFTએ ફેસિલિટેટિંગ લોજિસ્ટિક્સ, ઓવરસીઝ વેરહાઉસિંગ અને ફુલફિલમેન્ટ-ફ્લો( Facilitating Logistics, Overseas Warehousing & Fulfilment (FLOW) Scheme) સ્કીમ શરૂ કરી છે. આ યોજના Export Promotion Mission (EPM) હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
DGFTએ લોન્ચ કરેલી સ્કીમમાં જણાવ્યા મુજબ આ પહેલ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે એટલે કે અખતરાના ધોરણે અમલમાં મૂકવામાં આવશે. આમ કરીને યોજનાને કેવો પ્રતિસાદ મળે છે તે જોવામાં આવશે. તેમ જ સંસ્થાઓને તેમાં કેટલો લાભ થઈ શકે છે અને તેને લગતી માહિતી-ડેટા આધારિત સુધારાઓ કરવા શક્ય બનશે. આ માટેની માર્ગદર્શિકા પણ જાહેર કરી દેવામાં આવી છે. આ માર્ગદર્શિકા Foreign Trade Policy 2023ના પેરાગ્રાફ 1.07A અનુસાર હિતધારકોના પ્રતિસાદ માટે બહાર પાડવામાં આવી છે.
યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ
આ સરકારની પહેલનો હેતુ નિકાસકારોને ડિલિવરી કાર્યક્ષમતા સુધારવા, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટાડવા અને વિદેશી બજારમાં ઝડપી પ્રતિસાદ ક્ષમતા વધારવામાં મદદ કરવાનો છે. FLOW યોજના હેઠળ નીચે મુજબની સહાય મળશે:
- વિદેશી વેરહાઉસિંગ સુવિધા
- વિદેશી ફુલફિલમેન્ટ વ્યવસ્થા
- સ્ટોરેજ, ડિસ્ટ્રિબ્યુશન અને પ્રોડક્ટ ડિસ્પ્લે સુવિધા
- ઈ-કોમર્સ એક્સપોર્ટ હબ (ECEHs)
સહાયનો વ્યાપ
આ યોજના હેઠળની સહાય “Access-based” અને “Pay-per-use” મોડલ હેઠળ મળશે, જેમાં શેર કરેલ અથવા ભાડે લેવાયેલ વેરહાઉસ, Just-in-time ડિલિવરી, ડ્રોપ-શિપિંગ અને Ready-to-ship ઈન્વેન્ટરી મોડલનો સમાવેશ થાય છે.
કોણ પાત્ર રહેશે?
ભારતીય કાયદા હેઠળ નોંધાયેલ સંસ્થાઓ જ આ યોજનાનો લાભ મેળવવાને પાત્ર રહેશે. FLOW યોજના હેઠળ નીચેની સંસ્થાઓ પર વિચારણા થઈ શકે છે:
- Pharmaceuticals Export Promotion Council of India (Pharmexcil)
- આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરી ધરાવતા લોજિસ્ટિક્સ/વેરહાઉસિંગ સેવા પ્રદાતા
- ઉદ્યોગ સંઘો અને માન્ય એક્સપોર્ટર ક્લસ્ટર્સ
- કેન્દ્રીય અથવા રાજ્ય સરકાર દ્વારા ભલામણ કરેલી સંસ્થા
- State Export Promotion Committee (SEPC) અથવા District Export Promotion Committee (DEPC) દ્વારા ભલામણ કરેલી સંસ્થા
સહાયપાત્ર પ્રવૃત્તિઓ
- વિદેશી વેરહાઉસ સુવિધા
- વિદેશી ફુલફિલમેન્ટ વ્યવસ્થા
- પ્રોડક્ટ ડિસ્પ્લે અથવા માર્કેટ ઍક્સેસ સેન્ટર
- ઈ-કોમર્સ એક્સપોર્ટ હબ – FTPના ચેપ્ટર 9 મુજબ
મંજૂર પ્રોજેક્ટ હેઠળ દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 20 ટકા મર્ચેન્ડાઇઝ વોલ્યુમ ભારતીય MSMEને ફાળવવો ફરજિયાત રહેશે.
ખર્ચ અને સહાય મર્યાદા
સહાય માત્ર ભાડા, કોમન સુવિધા ખર્ચ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ સુધી મર્યાદિત રહેશે (કેપિટલ ખર્ચ બહાર). મહત્તમ 3 વર્ષ સુધી સહાય મળશે.
સહાયની મર્યાદા:
- Overseas Warehousing Facility: પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 30 ટકા, મહત્તમ રૂ.10 કરોડ પ્રતિ વર્ષની મર્યાદામાં
- Overseas Fulfilment Arrangement: 30 ટકા, મહત્તમ મહિને મહત્તમ રૂ.5 લાખની મર્યાદામાં
- Display/Market Access Facility: 30 ટકા, મહત્તમ રૂ. 5 કરોડ પ્રતિ વર્ષ
- E-commerce Export Hub: 30 ટકા, મહત્તમ રૂ. 10 કરોડ પ્રતિ વર્ષ
આ યોજના ખાસ કરીને ફાર્મા MSME માટે વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધાત્મકતા વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.




