સુરંગ બિછાવવાનું અને મિસાઈલ હુમલા ઇરાન બંધ કરે: યુરોપ અને જાપાને ઈરાનને ચેતવણી આપી

હોર્મુઝના સમુદ્રી માર્ગને સુરક્ષિત રાખવાની તૈયારી કરવા માંડી

બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઈટાલી, નેધરલેન્ડ અને જાપાનના નેતાઓએ ઈરાનને હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં થયેલી તેની કાર્યવાહી માટે કડક શબ્દોમાં ટીકા કરી છે  . આ દેશોએ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે ઈરાનના બિનશસ્ત્ર વેપારી જહાજો પર હુમલા, તેલ-ગેસ સુવિધાઓ પર હુમલા અને હોર્મુઝ જળમાર્ગને પ્રાયોગિક રીતે બંધ કરવાના પ્રયાસો વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો ઊભો કરી રહ્યા છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝની ખાડી વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલનો વેપાર હોર્મુઝની ખાડીના માર્ગ પરથી જ થાય છે. આ માર્ગમાં અવરોધ ઊભો થાય તો વૈશ્વિક ઊર્જા બજારો પર મોટો પ્રભાવ પડી શકે છે. ઈરાને અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના હુમલાઓ બાદ આ જળમાર્ગમાં જહાજોની અવરજવર પર મર્યાદા મૂકી છે. તેમ જ  કેટલાક વેપારી જહાજો પર હુમલા પણ કર્યા છે.

ઈરાનને કડક ચેતવણી

આ દેશોએ ઈરાનને તાત્કાલિક નીચેની પ્રવૃત્તિઓ બંધ કરવા કહ્યું છે. આ પ્રવૃત્તિઓમાં સમુદ્રમાં સુરંગ બિઝાવવાની, ડ્રોન અને મિસાઈલ હુમલા, વેપારી જહાજોને અવરજવરમાં અવરોધ સર્જવાનું તત્કાળ બંધ કરવાની અવરોધવાની પ્રવૃત્તિનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે યુનાઈટેડ નેશન્સની સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના ઠરાવ 2817નું પાલન કરવાની પણ માગણી પણ કરી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો ઉલ્લેખ

પાંચ દેશોના નેતાઓએ જણાવ્યું છે કે સમુદ્રી માર્ગમાં અવરજવરનો અધિકાર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ-યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ઓન લૉ ઓફ સી હેઠળ આ અધિકાર સુરક્ષિત છે. તેમણે ઇરાનના વલણને કારણે પડનારી વૈશ્વિક અસર અંગે ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી છે. 

તેમના નિવેદનમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ઊર્જા સપ્લાય ચેઇનમાં ખલેલ વિશ્વભરમાં અસર કરશે. ખાસ કરીને નબળા વર્ગો પર તેનો વધુ પ્રભાવ પડશે. તેમણે સુરક્ષા માટે તૈયારી, પરંતુ સૈનિક પગલાંમાં સંકોચ અનુભવી રહ્યા છે. આ દેશોએ હોર્મુઝ માર્ગમાં સલામત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે સહકાર આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે, પરંતુ સીધા સૈનિક પગલાં લેવા માટે હજી તૈયાર નથી.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નોન એલાયન્સ ટ્રીટી ઓર્ગેનાઈઝેશન-NATO દેશોને જહાજોની સુરક્ષા માટે યુદ્ધ કરવા માટે ફોજ મોકલવા કહ્યું હતું, પરંતુ ઘણા દેશોએ તેનો ઇનકાર કર્યો છે. એમ્મેન્યુઅલ મેક્રોને જણાવ્યું હતુ કે ફ્રાન્સ આ સંઘર્ષનો ભાગ નથી અને હોર્મુઝ માર્ગ ખોલવા માટે સૈનિક કામગીરીમાં ભાગ લેશે નહીં.

ઊર્જા બજારો સ્થિર કરવા પ્રયાસ

દેશોએ ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સીના માધ્યમથી સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ છોડવાના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. ઊર્જા બજારોને સ્થિર કરવા માટે અન્ય પગલાં પણ લેવામાં આવશે. ઉત્પાદન વધારવા માટે જુદાં જુદાં દેશો સાથે સહકાર કરવામાં આવશે.