શું બેઝ મેટલ્સમાં તેજી ચાલુ રહેશે?
- બેઝ મેટલની તેજી જોખમમાં: પુરવઠામાં અવરોધ કિંમતોને ટેકો આપી શકે છે, પરંતુ વર્ષના અંતમાં વ્યાજદરમાં સંભવિત વધારો આ તેજીને અટકાવી શકે છે.
૨૦૨૫ના વર્ષમાં મજબૂત નફો કરાવ્યા બાદ ૨૦૨૬માં પણ બેઝ મેટલ્સની કિંમતોમાં મજબૂત તેજી જોવા મળી રહી છે. ગ્લોબલ બેઝ મેટલ્સ ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૫માં ૪૯ ટકા વધ્યો હતો. ગ્લોબલ બેઝ મેટલ ઇન્ડેક્સમાં ૨૦૧૬ પછી આવેલો આ સૌથી મોટો વાર્ષિક ઉછાળો હતો. ગ્લોબલ મેટલ ઇન્ડેક્સ અત્યારે ૩૮૦ ના સ્તરે છે. તેમાં 2026માં ૩૩ ટકાનો વધારો દર્શાવે છે.
વ્યક્તિગત ધાતુઓની વાત કરીએ તો ટિન સૌથી મોખરે છે. ટિનની કિંમતોમાં આ વર્ષે લગભગ ૩૬ ટકાનો વધારો થયો છે. ત્યારબાદ એલ્યુમિનિયમના ભાવમાં ૨૨ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. ૨૦૨૫ની સાલમાં ૪૨ ટકાના વધારા સાથે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરનાર તાંબુ (કોપર), ૨૦૨૬માં 2025ના બંધ ભાવ ઉપર અત્યાર સુધીમાં ૧૦ ટકા વધ્યું છે. જાન્યુઆરીમાં લંડન મેટલ એક્સચેન્જ (LME) પર કોપરની કિંમત ૧૪,૫૨૭ ડોલર પ્રતિ ટનના વિક્રમી સ્તરે પહોંચી હતી.
૨૦૨૫માં યુએસ ડોલરમાં નબળાઈ જોવા મળી હતી. તેમ જ પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે વધારો આવ્યો હતો. ડોલર ઇન્ડેક્સ જાન્યુઆરીમાં ૧૧૦ ના સ્તરથી ઘટીને જુલાઈ ૨૦૨૫માં ૯૬.૪૦ થયો હતો. પુરવઠાના વિક્ષેપમાં ઇન્ડોનેશિયાની ગ્રાસબર્ગ ખાણમાં થયેલા અકસ્માતને કારણે કોપરના પુરવઠામાં ૬,૦૦,૦૦૦ ટનનો ઘટાડો થયો હતો. આ ઘટાડો કુલ વૈશ્વિક ઉત્પાદનના ૩ ટકા જેટલો હતો. ચીન દ્વારા આર્થિક વૃદ્ધિ માટે લેવાયેલા પ્રોત્સાહક પગલાંએ પણ કિંમતોને ટેકો આપ્યો હતો.
૨૦૨૬ની સ્થિતિ: યુએસ-ઈરાન સંઘર્ષ બાદ પુરવઠાના વિક્ષેપની સમસ્યા ચાલુ જ છે. હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાથી એલ્યુમિનિયમ અને કોપરના પુરવઠા અંગેની ચિંતા વધી છે. ગલ્ફ દેશો વૈશ્વિક એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદનનો ૯ ટકા અને સલ્ફર નિકાસનો ૫૦ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે કોપર ઉત્પાદન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. હજીય સપ્લાય ચાલુ થવા અંગે સ્પષ્ટતા નથી. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ જ્યાં સુધી ઓછો ન થાય ત્યાં સુધી પુરવઠાને લઈને ચિંતા રહેશે. જો કે, કિંમતોમાં સતત વધારો મોંઘવારી તરફ દોરી શકે છે. પરિણામે, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના નવા ચેરમેન કેવિન વોર્શ જો ફુગાવો વધે તો વ્યાજદરમાં વધારો કરવા મજબૂર થઈ શકે છે. ઊઁચા વ્યાજદર ડોલરને મજબૂત કરશે પરંતુ કોમોડિટીના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે.
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે બજારના સહભાગીઓ માંગના જોખમોને અવગણીને માત્ર પુરવઠાના વિક્ષેપો પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે. ચીનના ડેટા દર્શાવે છે કે છૂટક વેચાણ, ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની માંગ ધીમી પડી છે. ઇન્ટરનેશનલ કોપર સ્ટડી ગ્રુપ (ICSG) એ પણ હવે ૨૦૨૬ માટે કોપર માર્કેટમાં ૯૬,૦૦૦ મેટ્રિક ટન સરપ્લસ (વધારાનો પુરવઠો) હોવાની ધારણા વ્યક્ત કરી છે.
ટેકનિકલ વિશ્લેષણ મુજબ, LME કોપર-તાંબું ૧૫,૦૦૦-૧૬,૦૦૦ ડોલર પ્રતિ ટનના સ્તરે ટોચ બનાવી શકે છે. ૧૧,૫૦૦-૧૧,૦૦૦ ડોલરના વિસ્તારમાં તાત્કાલિક સપોર્ટ જોવા મળે છે. LME એલ્યુમિનિયમ ૩,૪૦૦ ડોલરની મહત્વની રેઝિસ્ટન્સ લેવલથી ઉપર છે; જ્યાં સુધી તે આ સ્તરથી ઉપર રહેશે, ત્યાં સુધી તે ૪,૦૦૦ ડોલર સુધી પહોંચવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
