સેબી મૂડી બજારમાંથી બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે ડિલિસ્ટિંગ નિયમોની સમીક્ષા કરશે
આ પગલું ભારતીય બજારોને વધુ આકર્ષક અને કાર્યક્ષમ બનાવવાના સેબીના વ્યાપક પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. સેબીના ચેરમેન તુહિન કાંત પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે સેબી મૂડી બજારમાંથી બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે તેના ડિલિસ્ટિંગ ફ્રેમવર્કની સમીક્ષા કરશે. શુક્રવારે એક સમિટમાં બોલતા, ભારતના બજાર નિયમનકારે મૂડી બજારની પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાના પ્રયાસરૂપે ડિલિસ્ટિંગ નિયમોની સમીક્ષા કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
ચેરમેન તુહિન કાંત પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે, “એક સુવિકસિત મૂડી બજારે યોગ્ય પ્રવેશ અને યોગ્ય નિકાસ (એક્ઝિટ) ની સુવિધા પૂરી પાડવી જોઈએ.” સિક્યુરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી) એ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશના મૂડી બજારોને વધુ કાર્યક્ષમ અને રોકાણકારો માટે આકર્ષક બનાવવા માટે ઘણી સુધારણાઓ કરી છે, જેમાં ઝડપી ટ્રેડ સેટલમેન્ટ અને વિદેશી રોકાણકારો માટે સુવ્યવસ્થિત નોંધણીનો સમાવેશ થાય છે.
૨૦૨૪માં, નિયમનકારે કંપનીઓને ‘ફિક્સ્ડ-પ્રાઈસ રૂટ’ દ્વારા ડિલિસ્ટ કરવાની મંજૂરી આપી હતી, જેમાં શેરધારકોને અગાઉથી નક્કી કરેલી એક્ઝિટ કિંમત ઓફર કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ ‘રિવર્સ બુક-બિલ્ડિંગ’ પ્રક્રિયાનો એક વિકલ્પ છે, જે રોકાણકારોની બિડ દ્વારા એક્ઝિટ કિંમત નક્કી કરે છે. નિયમનકારે ગયા વર્ષે જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે પણ એક સ્વૈચ્છિક ડિલિસ્ટિંગ ફ્રેમવર્ક મંજૂર કર્યું હતું, જ્યાં કંટ્રોલિંગ શેરધારકો ૯૦% થી વધુ હિસ્સો ધરાવતા હતા.
તુહિનકાન્પાંત ડેએ જણાવ્યું હતું કે સેબી નોન-રેસિડેન્ટ ઈન્ડિયન્સ (NRIs) માટે નો-યોર-કસ્ટમર (KYC) નિયમોને સરળ બનાવવા માટે અન્ય નિયમનકારો સાથે પણ કામ કરશે. તેની સાથે જ સેબી સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે ‘ઈનોવેટર્સ ગ્રોથ પ્લેટફોર્મ’ના નિયમોની સમીક્ષા કરી રહી છે, તેથી કંપનીઓને લાંબા ગાળાની મૂડી મેળવવામાં સરળતા રહે.
આ પ્લેટફોર્મ ૨૦૧૬માં ‘ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ’ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ કડક પાત્રતાના નિયમોને કારણે તેમાં રોકાણકારોનો ઉત્સાહ મર્યાદિત રહ્યો હતો. ત્યારબાદ ૨૦૧૮માં તેને IGP તરીકે પુનર્જીવિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ૨૦૧૯ અને ૨૦૨૧માં સૂચિબદ્ધતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે છૂટછાટો આપવામાં આવી હતી.
