ભારત-બ્રિટન વચ્ચે ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર યુગનો આરંભ: ૧૫ જુલાઈથી ‘કન્ટ્રી ઓફ ઓરિજિન’ના નવા ટેરિફ નિયમો લાગુ,

ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારમાં વાર્ષિક $૨૫.૫ અબજનો જંગી ઉછાળો આવશે

બ્રિટનના ૯૯% અને ભારતના ૯૦% ટેરિફ હળવા થશે: બંને દેશોના જીડીપી (GDP)માં અબજો ડોલરનો પ્રોગ્રેસિવ ઉમેરો અને રોજગારીની લાખો નવી તકો સર્જાશે

અમદાવાદ, શનિવાર ભારત અને બ્રિટન (યુકે) વચ્ચેના આર્થિક અને વ્યાપારિક સંબંધોમાં એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સિસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) દ્વારા ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેના ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) હેઠળ ‘કન્ટ્રી ઓફ ઓરિજિન’ (માલનું ઉત્પાદન કરનાર મૂળ દેશ) સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ ટેરિફ નિયમો-૨૦૨૬ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યા છે. આગામી ૧૫મી જુલાઈથી આ નિયમો સત્તાવાર રીતે અમલી બનશે, જેની સાથે જ બંને વૈશ્વિક અર્થતંત્રો વચ્ચેના વ્યાપારિક અવરોધો મોટાભાગે દૂર થઈ જશે. આ કરાર અંતર્ગત બ્રિટન તેના ૯૯ ટકા ટેરિફ અને ભારત તેના ૯૦ ટકા ટેરિફ લાઇન પર કસ્ટમ્સ ડ્યુટી હળવી અથવા નાબૂદ કરશે, જે લાંબા ગાળે બંને દેશોના વેપારને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે.

બંને દેશોને થનારા આર્થિક લાભ અને વેપાર વૃદ્ધિનું વિશ્લેષણ:

૨૪ જુલાઈ ૨૦૨૫ના રોજ હસ્તાક્ષર કરાયેલા આ મુક્ત વેપાર કરારના કારણે ભારત અને બ્રિટન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપારમાં વાર્ષિક ધોરણે ૨૫.૫ અબજ ડોલરનો મોટો વધારો થવાનો મજબૂત અંદાજ છે. આ આર્થિક કરાર માત્ર આયાત-નિકાસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે બંને દેશોના આર્થિક વિકાસ દર (GDP)ને સીધો વેગ આપશે. આ કરારના પરિણામે ભારતના જીડીપીમાં ૫.૧ અબજ ડોલર અને બ્રિટનના જીડીપીમાં 4.8 અબજ ડોલરનો સીધો ઉમેરો થવાની સંભાવના છે. આનાથી બંને દેશોમાં ગ્લોબલ સપ્લાય ચેઈન વધુ સુદ્રઢ બનશે, સ્થાનિક ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળશે અને લાખો પ્રત્યક્ષ તથા પરોક્ષ રોજગારીની તકોનું સર્જન થશે.

બ્રિટન અને ભારત સરકારના મતે આ કરારથી નાના અને મધ્યમ કદના સાહસો (SMEs) માટે વૈશ્વિક બજારના દ્વાર ખુલશે. બંને દેશો વચ્ચેની ૬૪ ટકા પ્રોડક્ટ્સ કરાર લાગુ થતાં જ તાત્કાલિક ડ્યુટી-ફ્રી (કરમુક્ત) બની જશે, જેમાં બ્રિટનની આશરે ૧.૯ અબજ પાઉન્ડની વર્તમાન નિકાસને આનો સીધો લાભ મળશે. સમય જતાં ૮૫ ટકા પ્રોડક્ટ્સ સંપૂર્ણપણે ડ્યુટી-ફ્રી થઈ જશે.

‘કન્ટ્રી ઓફ ઓરિજિન’ના કડક નિયમો: ગેરરીતિ અટકાવવા માટે ત્રિસ્તરીય સુરક્ષા:

નવા નિયમો મુજબ, કોઈપણ માલ પર પસંદગીના ટેરિફ લાભ (Preferential Tariff Treatment) મેળવવા માટે તે પ્રોડક્ટ સંપૂર્ણપણે ભારત અથવા બ્રિટનના પ્રદેશમાં જ ઉત્પાદિત થયેલી હોવી અનિવાર્ય છે. જો તેમાં કોઈ ત્રીજા દેશની (બિન-મૂળ) સામગ્રી વપરાઈ હોય, તો તેનું પ્રોસેસિંગ નિયમોના માપદંડ અનુસાર જ થયેલું હોવું જોઈએ જેથી ચીન કે અન્ય દેશો વાયા બ્રિટન ભારતમાં સસ્તો માલ ઠાલવી શકશે નહિ. આ માટે આયાતકારોએ કડક પુરાવા રજૂ કરવા પડશે.

બ્રિટનના આયાતકારો માટે ત્રિસ્તરીય પુરાવા વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી છે, જેમાં નિકાસકાર કે ઉત્પાદકનું ‘ઓરિજિન ડિક્લેરેશન, સક્ષમ સત્તાધિકારી દ્વારા જારી કરાયેલું ‘સર્ટિફિકેટ ઓફ ઓરિજિન’ અને આયાતકારની પોતાની ચકાસણી શામેલ છે. જ્યારે ભારતીય આયાતકારો માટે નિકાસકારનું ઓરિજિન ડિક્લેરેશન ફરજિયાત રહેશે. આ તમામ પ્રમાણપત્રોની માન્યતા ૧૨ મહિનાની રહેશે.

પ્રોફેશનલ્સ માટે મોટી રાહત: ડબલ કન્ટ્રિબ્યુશન કન્વેન્શન:

વેપાર ઉપરાંત, માનવ સંસાધનો અને આઈટી-કોર્પોરેટ સેક્ટરના પ્રોફેશનલ્સ માટે પણ આ કરાર વરદાન સાબિત થશે. બ્રિટન સરકારે ‘ડબલ કન્ટ્રિબ્યુશન કન્વેન્શન’ હેઠળના લાભો લંબાવ્યા છે. હવે કામકાજ અર્થે ભારત આવતા બ્રિટિશ નાગરિકો માટે બ્રિટનની સરકાર તરફથી પેન્શન મેળવવાની યોગ્યતાનો સમયગાળો ૩૬ મહિનાથી વધારીને ૬૦ મહિના (૫ વર્ષ) કરવામાં આવ્યો છે. આ દરમિયાન તેઓ ત્યાં નેશનલ ઇન્સ્યોરન્સ કન્ટ્રિબ્યુશન ચૂકવવાનું ચાલુ રાખી શકશે અને તેમણે ભારતમાં સોશિયલ સિક્યોરિટી કન્ટ્રિબ્યુશન (સામાજિક સુરક્ષા ફાળો) ચૂકવવો પડશે નહીં, જેથી પ્રોફેશનલ્સ પર બેવડો ટેક્સ બોજ પડશે નહિ.

📊 આર્થિક અસરોનું તુલનાત્મક વિશ્લેષણ (ટેબલ ડેટા):

આર્થિક પરિમાણ	ભારત માટે અસર / લાભ	બ્રિટન માટે અસર / લાભ
ટેરિફ લાઇન્સમાં ઘટાડો	૯૦% પ્રોડક્ટ્સ પર ટેરિફમાં મોટી રાહત	૯૯% પ્રોડક્ટ્સ પર ટેરિફ સંપૂર્ણ હળવા
જીડીપી (GDP) માં અંદાજિત વૃદ્ધિ	$૫.૧ અબજનો વધારો	$૪.૮ અબજનો વધારો
દ્વિપક્ષીય વેપાર વૃદ્ધિ અંદાજ	વાર્ષિક $૨૫.૫ અબજનો સંયુક્ત વધારો (લાંબા ગાળે)
તાત્કાલિક કરમુક્તિ (Duty-Free)	બંને દેશો વચ્ચેની ૬૪% પ્રોડક્ટ્સ પ્રથમ દિવસથી જ સંપૂર્ણ કરમુક્ત