અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પણ IPO માર્કેટના પુનરુત્થાનના મળી રહેલા સંકેતો
સેબીએ એપ્રિલમાં 1 એપ્રિલથી 30 સપ્ટેમ્બર વચ્ચે સમાપ્ત થનારા IPO ઓબ્ઝર્વેશન લેટર્સની એક વર્ષની માન્યતા વધારીને એકસરખી રીતે સપ્ટેમ્બરના અંત સુધી લંબાવી હતી.
આગામી બે મહિનામાં કુલ ઓછામાં ઓછી 14 કંપનીઓ ₹28,033 કરોડ એકત્ર કરવાની તૈયારીમાં છે, જેમાં સૌથી મોટા ફંડરેઝ તરીકે મણિપાલ હોસ્પિટલ્સ અને ઝેપ્ટો મળીને રૂ. 17,510 કરોડ એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવે છે. પ્રાથમિક બજારમાં SBI Funds Management દ્વારા ₹9,800 કરોડનું સફળ ભંડોળ ઊભું કરાયા બાદ પ્રાઈમરી માર્કેટના પુનરુત્થાનના પ્રારંભિક સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. તે ઉપરાંત, સપ્ટેમ્બર પહેલાં બજારમાં આવવા માટે મધ્યમ કદના IPOની દોડ જોવા મળી રહી છે. જોકે, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા હજુ પણ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. મૂડીબજારના નિયમનકાર SEBIએ એપ્રિલમાં 1 એપ્રિલથી 30 સપ્ટેમ્બર વચ્ચે સમાપ્ત થનારા IPO ઓબ્ઝર્વેશન લેટર્સની એક વર્ષની માન્યતા વધારીને એકસરખી રીતે સપ્ટેમ્બરના અંત સુધી લંબાવી હતી.
IPOની પાઇપલાઇન
આગામી બે મહિનામાં કુલ ઓછામાં ઓછી 14 કંપનીઓ રૂ. 28,033 કરોડ એકત્ર કરવા તૈયાર છે, જેમાં સૌથી મોટા ફંડરેઝ તરીકે મણિપાલ હોસ્પિટલ્સ અને ઝેપ્ટો મળીને ₹17,510 કરોડ એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવે છે. હકીકતમાં, સપ્ટેમ્બરની સમયમર્યાદા પહેલાં આઠ કંપનીઓ રૂ. 500 કરોડથી ઓછી રકમના IPO દ્વારા ભંડોળ ઊભું કરવા માટે બજારમાં આવી રહી છે. બજાજ બ્રોકિંગ રિસર્ચના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ પાયલ પંડ્યાએ જણાવ્યું હતું કે, જુલાઈમાં પ્રાથમિક બજારમાં નોંધપાત્ર પુનરુત્થાન જોવા મળ્યું છે અને સારા પ્રતિસાદે દર્શાવ્યું છે કે મેક્રોઇકોનોમિક અનિશ્ચિતતા યથાવત હોવા છતાં રોકાણકારોમાં જોખમ લેવાની ક્ષમતા સુધરી રહી છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે પ્રાથમિક બજારની આગળની દિશા સારા ત્રિમાસિક પરિણામો, ભૂરાજકીય તણાવ અને અમેરિકાની સંભવિત ટેરિફ નીતિઓની અસર પર નિર્ભર રહેશે. આનંદ રાઠી શેર્સ એન્ડ સ્ટોક બ્રોકર્સના એસોસિયેટ ડિરેક્ટર તન્વી કંચનએ જણાવ્યું કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં સતત થઈ રહેલા રોકાણ પ્રવાહોએ મૂડીનો મોટો ભંડાર ઊભો કર્યો છે, જેના કારણે વૈશ્વિક અસ્થિરતા હોવા છતાં નવા ઇશ્યૂને ટેકો મળ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું કે રિલાયન્સ જિયો અને NSE જેવા ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા મોટા IPO રિટેલ રોકાણકારોને ફરી આકર્ષી શકે છે, પરંતુ જોખમ ટાળવાના વાતાવરણમાં નાના અને મધ્યમ કદના IPOને એવો ટેકો મળવો મુશ્કેલ રહેશે.
આલ્ફા AMCના સીઈઓ રાજેશ સિંગલાએ જણાવ્યું કે કંપનીઓ અને મર્ચન્ટ બેન્કરો હવે લિસ્ટિંગ માટે પોતાની વ્યૂહરચનામાં ફેરફાર કરી રહ્યા છે. તેઓ ઇશ્યૂનું કદ ઘટાડી રહ્યા છે, ભાવ નિર્ધારણ વધુ સાવધાનીપૂર્વક કરી રહ્યા છે અને ‘ઓફર ફોર સેલ’નો હિસ્સો ઘટાડીને તાજા ઇશ્યૂના ભાગમાં વધારો કરી રહ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે હાલમાં 143 કંપનીઓ પાસે SEBIની સક્રિય મંજૂરી છે, જે વર્ષના બીજા અર્ધભાગ માટે પૂરતી IPO પાઇપલાઇન દર્શાવે છે. જોકે, તેનું વાસ્તવિક પુનરુત્થાનમાં રૂપાંતર થશે કે નહીં તે સેકન્ડરી માર્કેટની સ્થિરતા અને વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો દ્વારા મોટા ઇશ્યૂમાં ફરી રસ દાખવવા પર નિર્ભર રહેશે.
મોતીલાલ ઓસવાલ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના વેલ્થ મેનેજમેન્ટ વિભાગમાં AVP-PCG રિસર્ચ એન્ડ એડવાઇઝરી નંદિશ શાહએ જણાવ્યું કે 30 સપ્ટેમ્બરની નિયમનકારી સમયમર્યાદા, જેમાં SEBIની મંજૂરી મેળવનાર કંપનીઓએ IPO લોન્ચ કરવો અથવા તેમના નાણાકીય ખુલાસાઓને અપડેટ કરવા ફરજિયાત છે, તેના કારણે કંપનીઓએ IPO પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ 2026 દરમિયાન ભારતમાં IPO મારફતે કુલ લગભગ 20 અબજ ડોલર (રૂ. 1.94 લાખ કરોડ)નું ભંડોળ ઊભું થઈ શકે છે, જેમાંથી લગભગ 8થી 9 અબજ ડોલર માત્ર ચાર મોટા IPOમાંથી આવી શકે છે.
પ્રાઇમ સિક્યોરિટીઝના ડિરેક્ટર અક્ષય ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે સરકારી બોન્ડ યિલ્ડમાં ઘટાડો, રૂપિયાની સ્થિરતા તેમજ આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક મૂડીપ્રવાહ મજબૂત બનતાં લિક્વિડિટીની સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે, જેના કારણે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધ્યો છે. જોકે, તેમણે ચેતવણી આપી કે પશ્ચિમ એશિયા અને યુરોપના સંઘર્ષોને કારણે ક્રૂડ ઓઇલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો તેમજ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ત્રિમાસિકમાં ₹1.8 લાખ કરોડથી વધુની અન્ડર-રિકવરી નોંધાવવાથી બજારની ભાવનાને અસર થઈ શકે છે.
સ્ટોકો બાય ઇનક્રેડ મનીના સીઈઓ શ્રેય જૈનએ જણાવ્યું કે હાલમાં લગભગ 250 કંપનીઓ પ્રાથમિક બજાર મારફતે ₹4 લાખ કરોડથી વધુ ભંડોળ ઊભું કરવાની રાહ જોઈ રહી છે, જોકે ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ અને મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિતિને કારણે અત્યાર સુધી ઇશ્યૂની ગતિ ધીમી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું કે જો પ્રાથમિક બજારમાં ઇશ્યૂનો પુરવઠો માંગ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધી જશે તો બજારમાં નબળાઈ આવી શકે છે, મૂલ્યાંકનમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અથવા કેટલાક IPOને વધુ પાછળ ધકેલવા પડી શકે છે.
