• 30 August, 2026 - 9:24 PM

શા માટે સોના-ગોલ્ડમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયોના 10 ટકા રોકાણ હોવું જોઈએ

શા માટે સોના-ગોલ્ડમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પોર્ટફોલિયોના 10 ટકા રોકાણ હોવું જોઈએ

મોટાભાગના રોકાણકારો પોર્ટફોલિયોને ઇક્વિટી અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમ સંદર્ભે જ વિચારે છે, પરંતુ સોનું ખરીદવું એ સટ્ટાકીય ઉમેરો નથી, તે એક યોગ્ય રીતે રચાયેલા પોર્ટફોલિયોનું માળખાકીય બિલ્ડિંગ બ્લોક (મહત્વપૂર્ણ અંગ) છે. મોટાભાગના રોકાણકારો પોર્ટફોલિયો વિશે માત્ર ઇક્વિટી અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમ (નિશ્ચિત આવક) ના સંદર્ભમાં જ વિચારે છે. સોનું એ પછીથી વિચારવાની બાબત બની રહે છે. તે અભિગમ મુખ્ય હેતુને ચૂકી જાય છે. દરેક પોર્ટફોલિયોમાં સોનાનું આયોજનબદ્ધ રીતે લગભગ 10 ટકા જેટલી ફાળવણી હોવી જ જોઈએ અને તેના કારણો નીચે મુજબ છે.

એક ડાયવર્સિફાયર, સટ્ટો નહીં

લાંબા ગાળાના આંકડા દર્શાવે છે કે સોનું મોટાભાગની પરિસ્થિતિઓમાં ઇક્વિટી અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમ કરતાં અલગ વર્તણૂક દર્શાવે છે. જ્યારે ઇક્વિટી માર્કેટ દબાણમાં હોય છે, ત્યારે સોનું તેની સપાટી જાળવી રાખે છે અથવા વધે પણ છે. જ્યારે મોંઘવારીની ચિંતાઓને કારણે બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારો થાય છે, ત્યારે સોનું સારો દેખાવ કરે છે કારણ કે તેને ચલણના અવમૂલ્યન સામે સુરક્ષા (હેજ) તરીકે જોવામાં આવે છે. આ ડાયવર્સિફિકેશનનું મુખ્ય તત્વ છે – તમે નથી ઇચ્છતા કે તમામ અસ્કયામતો (એસેટ્સ) એક જ સમયે એક જ દિશામાં આગળ વધે છે.

તમે ઇક્વિટી અને ફિક્સ્ડ ઇન્કમ સાથેનો પોર્ટફોલિયો ચલાવો છો અને તેમાં 10 ટકા સોનું ફાળવો છો, તો તેનું ગણિત તમારા પક્ષમાં કામ કરે છે કારણ કે એકંદર પોર્ટફોલિયોની અસ્થિરતા (વોલેટિલિટી) ઘટે છે, કારણ કે સોનાના ભાવની હિલચાલ બાકીની બે એસેટ ક્લાસ સાથે સુમેળમાં હોતી નથી. જોખમ-સમાયોજિત અથવા વોલેટિલિટી-સમાયોજિત રિટર્નમાં સુધારો થાય છે. એકસાથે એક જ દિશામાં ન ચાલતી અસ્કયામતોને જોડતી વખતે પોર્ટફોલિયોનું નિર્માણ આ રીતે કાર્ય કરે છે. તમે સોનું ઉમેરી રહ્યા છો કારણ કે તે રોકાણની સફરને સરળ બનાવે છે.

સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી

ગ્લોબલ સેન્ટ્રલ બેંકો ઝડપથી તેમના અનામત ભંડોળમાં સોનું ઉમેરી રહી છે. પ્રતિબંધો, વેપાર તણાવ અને વધુ વિભાજિત વિશ્વ વ્યવસ્થાએ ઘણી મધ્યસ્થ બેંકોને તેમના તમામ અનામત ભંડોળ યુએસ ટ્રેઝરીમાં રાખવા પ્રત્યે સાવચેત બનાવી દીધી છે. દેશની પોતાની તિજોરીમાં રાખવામાં આવેલા સોનામાં સરકારી બોન્ડની જેમ કાઉન્ટર પાર્ટી રિસ્ક હોતું નથી. મધ્યસ્થ બેંકો દ્વારા કરવામાં આવેલો આ ફેરફાર છેલ્લા ચાર વર્ષમાં સોના માટે માંગના સૌથી સ્થિર સ્ત્રોતોમાંથી એક રહ્યો છે. સોનામાં આ વર્ષની શરૂઆતમાં આવેલી ટોચ પરથી નોંધપાત્ર કરેક્શન (ઘટાડો) આવ્યું છે. કિંમતો ખૂબ ઝડપથી ઘણી આગળ વધી ગઈ હતી, અને તેમાંથી થોડો ઉભરો ઓછો થવો જરૂરી હતો. વધુ મહત્વનું એ છે કે લાંબા ગાળાનો અપટ્રેન્ડ અકબંધ છે કે નહીં. સોનાનું મૂલ્યાંકન કરતા ચાર્ટિસ્ટ પાસે ટેકનિકલ સપોર્ટ લાઇન હોય છે અને આ ઘટાડા પછી પણ તે લાઇન તૂટી નથી. અકબંધ અપટ્રેન્ડમાં કરેક્શન એ ટ્રેન્ડ રિવર્સલ (ટ્રેન્ડ બદલાવો) કરતાં સાવ અલગ બાબત છે.

રૂપિયાનું અવમૂલ્યન

સોનાનો ભાવ યુએસ ડોલરમાં ટાંકવામાં આવે છે અને લંડન બુલિયન માર્કેટ એસોસિએશન દ્વારા દૈનિક ધોરણે નક્કી કરવામાં આવે છે. ભારતમાં કિંમત એ વૈશ્વિક ડોલર કિંમતને રૂપિયામાં રૂપાંતરિત કરીને નક્કી થાય છે. લાંબા ગાળે, ડોલર સામે રૂપિયો ઘસાઈ રહ્યો છે અને તે ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. જ્યારે પણ રૂપિયો નબળો પડે છે, ત્યારે તે ડોલરમાં સોનાની કિંમતમાં જે પણ ફેરફાર થાય તે ઉપરાંત સોનામાંથી રૂપિયા-મૂલ્યાંકિત રિટર્નમાં ઉમેરો કરે છે. આ એક અનુકૂળ પરિબળ (ટેઇલવિન્ડ) છે જેની તરફ ઘણા રોકાણકારો ધ્યાન આપતા નથી.

યુએસ ફેડ રેટ અને સોનું

સોનાને અમેરિકી ડોલર સાથે વ્યસ્ત સંબંધ (ઇનવર્સ રિલેશનશિપ) છે. જ્યારે અમેરિકી ડૉલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે ડોલરમાં સોનું નબળું પડે છે અને તેનાથી વિપરીત અમેરિકાની  ફેડરલ રિઝર્વ બેન્વ્યાક જદરમાં વધારો કરે તેવી શક્યતા છે જે સોના માટે પ્રતિકૂળ પરિબળ તરીકે કામ કરે છે. જોકે, ફેડ કેટલો વ્યાજદર વધારી શકે તેની એક મર્યાદા છે કારણ કે અમેરિકા વિશાળ દેવા હેઠળ છે અને ઉંચા દરનો અર્થ એ થાય છે કે તેની ચુકવણીનો ખર્ચ વધારે આવશે. કોઈ એક તબક્કે, દેવાની ચુકવણીનું ગણિત અને અર્થતંત્રની વૃદ્ધિ રેટ સાયકલમાં અટકાવ/રિવર્સલ માટે મજબૂર કરે છે. રોકાણકારોએ ડોલર-સોનાના સંબંધને સોનાની સંભાવનાઓ પર ચક્રિય (સાયક્લિકલ) તરીકે જોવો જોઈએ.

સોનામાં રોકાણ કરવા માટેના અનેક માર્ગો છે. ગવર્નમેન્ટ સોવરેન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ, જે સોનાની કિંમતમાં વધારા ઉપરાંત 2.5 ટકા વાર્ષિક વ્યાજ આપે છે. તે હવે નવેસરથી બહાર પાડવામાં આવતા નથી પરંતુ ગૌણ બજારમાં (સેકન્ડરી માર્કેટ) જૂના બોન્ડ ખરીદી અને વેચી શકાય છે. ગોલ્ડ એક્સચેન્જ ટ્રેડેડ ફંડ્સ એ હંમેશાં માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે. તમારે બ્રોકર પાસે ડીમેટ અને ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટની જરૂર છે અને તમે યુનિટ ખરીદી કે વેચી શકો છો. જો તમારી પાસે ડીમેટ એકાઉન્ટ નથી, તો મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સના ગોલ્ડ ફંડ્સ તે જ હેતુ પૂરો કરે છે અને તમે એસઆઈપી સહિત નિયમિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ ફોલિયો દ્વારા રોકાણ કરી શકો છો.

 ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિટ્સ સોનામાં રોકાણનો નવો માર્ગ

ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ સોનામાં રોકાણ કરવા માટેનો એક નવો વિકલ્પ છે. સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા નિયંત્રિત સિક્યોરિટીઝ છે જે માન્યતા પ્રાપ્ત વોલ્ટમાં રાખવામાં આવેલા ભૌતિક સોનાની સીધી માલિકી દર્શાવે છે. તમે શેરની જેમ સ્ટોક એક્સચેન્જ પર ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ ખરીદો કે વેચો છો અને તે ડીમેટ એકાઉન્ટમાં રહે છે.દરેક ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ એ ભૌતિક સોનાના ચોક્કસ જથ્થા સામેની પહોંચ છે, જેમાં ચાર્જિસ કે ટેક્સને આધીન ઉપાડ વિનંતી દ્વારા હોલ્ડિંગ્સને ગોલ્ડ બાર/સિક્કામાં રૂપાંતરિત કરવાનો વિકલ્પ હોય છે. ઇલેક્ટ્રોનિક ગોલ્ડ રિસિપ્ટ નાના મૂલ્યોમાં ઉપલબ્ધ છે. જે તેને નાના રોકાણકારો માટે પણ સુલભ બનાવે છે. જેઓ ભૌતિક સોના પર વાસ્તવિક દવાની સુવિધા સાથે એક્સચેન્જ-આધારિત પ્રાઇસિંગની પારદર્શિતા ઇચ્છે છે, તેમના માટે 10 ટકા એલોકેશનના ભાગરૂપે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ગોલ્ડ રિસિપ્ટ પર વિચાર કરવા જેવો છે. માર્ગ ગમે તે હોય, મુખ્ય બાબત એ છે કે સોનું એ સટ્ટાકીય ઉમેરો નથી, તે એક સુઆયોજિત પોર્ટફોલિયોનું માળખાકીય અંગ છે.

Read Previous

 પ્રધાનમંત્રી કુ સુમ યોજના સાથે સોલર-સંચાલિત ખેતીનો ઉદય: ભારતના કૃષિ ક્ષેત્ર માટે નવી તક ઊભી થઈ

Read Next

આગામી કૃષિ ક્રાંતિ જૈવિક હશે અને તેનો પ્રારંભ લેબોરેટરીથી થશે

Most Popular