ટેક્સટાઈલના કચરામાંથી બનતી મૂલ્ય વાન વસ્તુઓ હવે GEMના સરકારે પોર્ટલ પર વેચી શકાશે
ટેક્સટાઈલના કચરામાંથી બનતી મૂલ્ય વાન વસ્તુઓ હવે GEMના સરકારે પોર્ટલ પર વેચી શકાશે
લાખો મહિલા કારીગરો, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગ સાહસોને, સ્થાનિક આર્ટિઝન્સને સીધો નાણાકીય અને વેપારી ફાયદો કરાવવા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી
અમદાવાદઃ ટેક્સટાઇલ વેસ્ટમાંથી બનતી રિસાયકલ્ડ અને અપસાઇકલ્ડ વાપરવા યોગ્ય ચીજવસ્તુઓને સરકારી ખરીદીની મુખ્ય ધારામાં લાવીને દેશના લાખો મહિલા કારીગરો, નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગ સાહસોને, સ્થાનિક આર્ટિઝન્સને સીધો નાણાકીય અને વેપારી ફાયદો કરાવવા માટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પહેલ કેન્દ્ર સરકારના કોમર્સ અને ઈન્ડસ્ટ્રી મંત્રાલય મારફતે કરવામાં આવી છે. આ પહેલ હેઠળના ‘ગવર્નમેન્ટ ઈ-માર્કેટપ્લેસ’ અને કાપડ મંત્રાલય હેઠળની ‘ટેક્સટાઇલ્સ કમિટી’ વચ્ચે એક એમઓયુ-સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ ભાગીદારીથી કચરામાંથી મૂલ્યવર્ધિત વસ્તુઓ બનાવતા ઉત્પાદકોને હવે દેશભરના તમામ સરકારી વિભાગો, જાહેર સાહસો અને સંસ્થાઓના રૂપમાં એક મોટું અને કાયમી માર્કેટ મળશે, જે તેમના આજીવિકાના સ્તરને નોંધપાત્ર રીતે ઊંચું લાવશે.
આ કરાર મુંબઈ ખાતે ટેક્સટાઇલ્સ કમિટીના ૬૨મા સ્થાપના દિવસની ઉજવણી દરમિયાન કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી ગિરીરાજ સિંહ અને મહારાષ્ટ્રના કાપડ મંત્રી સંજય સાવકરેની વિશેષ ઉપસ્થિતિમાં કરવામાં આવ્યા હતા. આ યોજના અંતર્ગત ટેક્સટાઇલ્સ કમિટી પાત્રતા ધરાવતા ઉત્પાદકોની ઓળખ કરી તેમને પ્રમાણપત્ર અને ટેકનિકલ સુવિધાઓ પૂરી પાડશે, જ્યારે જીઈએમ-જેમ પોર્ટલ તેના પ્લેટફોર્મ પર ‘રિસાયકલ્ડ અને અપસાઇકલ્ડ ટેક્સટાઇલ’ માટે એક અલગ કેટેગરી બનાવી ઉત્પાદકોને સરકારી ખરીદદારો સાથે સીધા જોડશે.
નવી યોજનાથી કોને લાભ થશે
આ પહેલ ભારતીય ટેક્સટાઇલ સેક્ટર અને જાહેર ખરીદી પ્રક્રિયામાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. અત્યાર સુધી કચરા કે જૂના કપડાંમાંથી બનતી અપસાઇકલ્ડ વસ્તુઓ (જેમ કે બેગ, ગિફ્ટ આઇટમ્સ, ઓફિસ સ્ટેશનરી) માટે માર્કેટિંગ મોટો પડકાર હતો. સરકારી પોર્ટલ જીઈએમ-જેમ પર સ્થાન મળવાથી હવે દેશભરની સરકારી ઓફિસો અને સંસ્થાઓ તરફથી આ ઉત્પાદનો માટે પ્રોત્સાહક માંગ ઊભી થશે. બીજું, તેનાથી ‘વોકલ ફોર લોકલ’ અને ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ વિઝનને વેગ મળશે. તેમાંય ખાસ કરીને એક ખૂણામાં ધકેલાઈ ગયેલા નાના રીસાઇકલર્સ અને મહિલા સ્વસહાય જૂથોને આર્થિક રીતે સક્ષમ બનાવી શકાશે.
ફેક્ટરીઓના વેસ્ટ અને જૂના કપડાંને ડમ્પિંગ ગ્રાઉન્ડમાં જતા અટકાવી તેને ઉપયોગી સાધનોમાં બદલવાથી જમીન અને પાણીનું પ્રદૂષણ ઘટશે અને કુદરતી સંસાધનોની બચત થશે. ટેક્સટાઇલ્સ કમિટી દ્વારા થતી ચકાસણી અને પ્રમાણીકરણને કારણે સરકારી ખરીદદારોને પણ નિશ્ચિત ગુણવત્તા અને સ્પેસિફિકેશનવાળી વસ્તુઓ જ મળશે. જોકે તેનાથી નવા પડકારો પણ ઊભા થશે. ભારતમાં ટેક્સટાઇલ વેસ્ટ એકત્રિત કરવાનું ક્ષેત્ર ઘણું અસંગઠિત છે. કચરામાંથી રો-મટીરિયલ સતત અને સમાન ગુણવત્તામાં મેળવવું ઉત્પાદકો માટે પડકારજનક બની શકે છે.
બીજીતરફ પાયાના સ્તરે કામ કરતા નાના કારીગરો અને મહિલાઓ માટે GeM જેવા જટિલ ઓનલાઇન પોર્ટલ પર સેલર તરીકે રજીસ્ટ્રેશન કરવું અને સરકારી ટેન્ડરિંગ પ્રક્રિયા સમજવી મુશ્કેલ બની શકે છે. આ માટે માત્ર કાગળ પર નહીં પરંતુ પ્રત્યક્ષ તાલીમની સખત જરૂર પડશે. રિસાયક્લિંગ અને અપસાઇક્લિંગ પ્રક્રિયામાં લેબર ખર્ચ વધુ આવતો હોવાથી, આ પ્રોડક્ટ્સ ક્યારેક શુદ્ધ નવામાંથી બનેલી પ્રોડક્ટ્સ કરતાં મોંઘી પડી શકે છે. જો સરકારી વિભાગો ફક્ત ‘ઓછા ભાવ’ના ધોરણે જ ખરીદી કરશે, તો આ પ્રોડક્ટ્સ સ્પર્ધામાં પાછળ રહી શકે છે.
એકંદરે, જીઈએમ-જેમ પોર્ટલ ને ટેક્સટાઇલ્સ કમિટી વચ્ચેનો આ કરાર પર્યાવરણીય સુધારા અને આર્થિક સશક્તિકરણનું એક ઉત્તમ મિશ્રણ છે. જો સરકાર દ્વારા નાના ઉત્પાદકોને પોર્ટલ પર ટેકનિકલ સપોર્ટ પૂરો પાડવામાં આવે અને સરકારી ખરીદીની નીતિમાં આ ટકાઉ પ્રોડક્ટ્સ માટે ખાસ પ્રાથમિકતા નક્કી કરવામાં આવે, તો આ યોજના દેશમાં ‘વેસ્ટ-ટુ-વેલ્થ’ અને ‘સર્ક્યુલર ટેક્સટાઇલ ઈકોનોમી’ નું એક સફળ મોડેલ પણ સાબિત થશે.
Tags: Circular textile economy India GeM portal new product categories GeM portal upcycled textile category GeM seller onboarding upcyclers GeM TC partnership highlights GeM Textiles Committee MoU 2026 GeM ટેક્સટાઇલ કમિટી એમઓયુ GeM પોર્ટલ નવી કેટેગરી GeM સેલર રજીસ્ટ્રેશન ટેક્સટાઇલ Giriraj Singh Textiles Committee MoU Government e Marketplace recycled textiles Government procurement sustainable textiles Make in India recycled apparel Ministry of Commerce GeM news Ministry of Textiles PIB release September 2026 MSME recycled textile opportunities PIB Delhi press release September 3 2026 Pre and post consumer textile waste Public procurement circular textiles Resource efficient textile economy Sustainable public procurement India Textile waste management India Textile waste recycling enterprises Textile waste to value scheme Textiles Committee certification process Textiles Committee Mumbai MoU Upcycled textiles government buyers Vocal for Local textile initiative Waste to value market linkages GeM Women artisans circular economy GeM અપસાઇકલ્ડ ટેક્સટાઇલ ગવર્નમેન્ટ ટેન્ડર આત્મનિર્ભર ભારત કાપડ ઉદ્યોગ એમએસએમઈ કાપડ ઉત્પાદકો ફાયદો કચરામાંથી કમાણી યોજના ૨૦૨૬ કાપડ ઉદ્યોગ પર્યાવરણીય સુધારા કાપડ મંત્રાલય યોજના ૨૦૨૬ ગવર્નમેન્ટ ખરીદી રિસાયકલ્ડ પ્રોડક્ટ્સ ગિરીરાજ સિંહ ટેક્સટાઇલ ન્યૂઝ ગુજરાત સમાચાર કાપડ ઉદ્યોગ ટેક્સટાઇલ કમિટી સર્ટિફિકેશન ટેક્સટાઇલ કમિટી ૬૨મો સ્થાપના દિવસ ટેક્સટાઇલ વેસ્ટ સેટલમેન્ટ સ્કીમ ભારતીય કાપડ મંત્રાલય પ્રેસનોટ મહિલા સ્વસહાય જૂથો કાપડ યોજના મુંબઈ ટેક્સટાઇલ કમિટી કરાર રિસાયકલ્ડ કાપડ સરકારી ખરીદી રીસાઇકલર્સ અને અપસાઇકલર્સ પ્રોત્સાહન વેસ્ટ ટુ વેલ્યુ ટેક્સટાઇલ સ્કીમ વોકલ ફોર લોકલ સર્ક્યુલર ઈકોનોમી સરકારી ઈ માર્કેટપ્લેસ GeM સમાચાર સરકારી ખરીદી કાપડ કચરો સરકારી વિભાગ કાપડ ખરીદી નિયમો સર્ક્યુલર ટેક્સટાઇલ ઈકોનોમી ભારત સ્થાનિક કારીગરો કાપડ પ્રોત્સાહન
