બે મેગાવોટથી મોટા સોલાર પાવર પ્લાન્ટ પાસેથી માત્ર 30 ટકા જ વીજળી ખરીદતી સરકારઃ 70 ટકાનો વેડફાટ
વીજળી ખરીદવાનો કરાર હોવા છતાં લૉડ શેડિંગને નામે સોલાર પાવર પ્લાન્ટનાઉત્પાદકો પાસેથી ખરીદાતી માત્ર ૩૦ ટકા વીજળી
લૉડ શેડિંગને નામે 24 સપ્ટેમ્બરે વીજ ઉત્પાદનમાંથી ૭૦ ટકા ખરીદી ઘટાડી દીધી
સ્ટોરેજની સુવિધા ન હોવાથી યુનિટદીઠ રૂ. ૨.૯૫ના ભાવની વીજળી પેદા થયા પછીય વાપર્યા વિના રોજ બે કરોડ યુનિટ જેટલી વીજળીનો થતો વેડફાટ
પ્રદુષણ વધારતી વીજળીના રૂ. 8 કે તેનાથી વધુ ગ્રાહકો પાસે ખરીદતી સરકારી વીજ કંપનીઓ
અમદાવાદઃ દેશ ને વિદેશના બજારોમાં આકરી સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહેલા ગુજરાતના ઉદ્યોગો અને આકરી મોંઘવારીની બૂમરાણ વચ્ચે રહેઠાણના વીજવપરાશકારોને યુનિટદીઠ રૃા. ૮ના ભાવની વીજળીના ખર્ચનો બોજ વેંઢારીને પ્રજા બેવળ વડી જઈ રહી છે. પ્રજા અને ઉદ્યોગોની મોંઘી વીજળીની બૂમરાણ વચ્ચે પણ ગુજરાત સરકાર બે મેગાવોટથી વધુ સોલાર વીજળીની ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતાના પ્લાન્ટ ધરાવતા ૧૫૦૦થી ૨૦૦૦ જેટલા પ્રોજેક્ટ માલિકો સાથે સમજૂતી કરાર કર્યા હોવા છતાં લૉડ શેડિંગને નામે યુનિટદીઠ રૃા. ૨.૭૬થી રૃા. ૨.૯૫ના ભાવેની ૫૦થી ૭૦ ટકા વીજળીની ઓછી ખરીદી કરી રહી છે. આમ પ્રદુષણ વિના સોલાર પાવરથી પેદા થતી લાખો યુનિટ વીજળી રોજના વેડફાઈ રહી છે.
સૌથી વધુ આઘાતજનક બાબત તો એ છે કે સોલાર પાવરનો સંગ્રહી કરી શકાતો નથી. આ વીજળી ન વપરાય તો વેડફાઈ જાય છે. આ હકીકતને ગુજરાત સરકાર સમજતી હોવા છતાંય ૨૩મી સપ્ટેમ્બરે અંદાજે ૧૫૦૦થી ૨૫૦૦ જેટલા સોલાર પાવર જનરેટર્સને મેઈલ પાઠવીને તેમની સોલાર વીજળીના ઉત્પાદનનો સપ્લાય ૫૦ ટકા ઓછો કરી દેવા જણાવ્યું છે. ગુજરાતની વીજ કંપનીઓને વડોદરાથી સ્ટેટ લેવલ ડિસ્પેચ સેન્ટરે કરેલા મેઈલને વાંચતા સ્પષ્ટ થાય છે કે ૨૩મી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ પહેલા આ વીજ સપ્લાયમાં ૭૦ ટકા કાપ મૂકવાનો મેસજે આપ્યો હતો. આ ૭૦ ટકા વીજ સપ્લાય કટમાંથી હવે ૫૦ ટકા વીજ સપ્લાય કટ કરવાની સૂચના છે. વિન્ડ પાવરનો સપ્લાય પર પણ ૫૦ ટકાનો કાપ હતો તે ઘટાડીને ૩૦ ટકા કાપ મૂકવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. આજ મેસેજ ભાવનગરમાં અને વડનગરની નજીક આવેલા ખેરાળુના સોલાર પાવરના ઉત્પાદકોને પણ મોકલવામાં આવ્યો છે. સમયે સમયે લૉડ શેડિગની ટકાવારી બદલાતી રહેતી હોવાનું સોલાર પાવર પ્લાન્ટ નાખનારાઓનું કહેવું છે.
સોલાર પાવરના બે મેગાવોટના પ્લાન્ટ નાખવા માટે અંદાજે રૃ. ૯ કરોડનો ખર્ચ થાય છે. તેના માટે લોન લેનારાઓનએ મહિને અંદાજે રુ. ૧૧ લાખની આસપાસનો હપ્તો ભરવો પડે છે. આ સ્થિતિમાં ૫૦થી ૭૦ ટકાનો કાપ મૂકી દેવામાં આવે તો સોલારના બે મેગાવોટના પાવરપ્લાન્ટ નાખનારાઓ તેમનો બેન્ક લોનનો હપ્તો પણ ચૂકવી શકતા નથી. કારણ કે રુ. ૩.૭૫ના ભાવે રોજની સોલાર વીજળી ખરીદે તો ૭૦ ટકા કાપ પછી તેમની માસિક આવક માત્ર રૃા. ૧૦ લાખની આસપાસની જ થાય છે. પરિણામે પાંચથી સાત વર્ષે મૂડી રોકાણ પાછું મળી જવાના અને ત્યારબાદ મેઈન્ટેનન્સ ખર્ચ કરીને આવક રળવાના તમામ ગણિતોને ગુજરાત સરકારનું એનર્જી ડિપાર્ટમેન્ટ ખોરવી રહ્યું છે.
સોલારના નવા પ્રોજેક્ટ માટે અપાતી પરવાનગી ચાલુ
એક તરફ જૂના સોલાર પાવર પ્લાન્ટ નાખનારાઓ પાસેથી સંપૂર્ણ વીજળી સરકારી કંપનીઓ કે સરકાર ખરીદતી નથી, ત્યારે બીજીતરફ સોલાર પાવર પ્લાન્ટ નાખવા તૈયાર થતાં નવા સાહસિકોને પરવાનગી આપવાનું ચાલુ જ છે. સોલાર પાવર ઉત્પાદનના ક્ષેત્રના નવા સાહસિકોને લૉડ શેડિંગનો અંદાજ નહિ હોય તો તેમની હાલત પણ અત્યારની જૂના સાહસિકો જેવી જ ભવિષ્યમાં થઈ શકે છે.
સોલાર વીજળીના રોજના ૧.૨૦ કરોડ યુનિટનો વેડફાટ
સ્ટેટ લેવલ ડિસ્પેચ સેન્ટરના જ મેઈલને ધ્યાનમાં લઈને વાત કરીએ તો બે મેગાવોટથી વધુ વીજ ઉત્પાદન કરતા સોલાર પાવરના એકમોની રોજની ૧.૨૦ કરોડ ય વીજળીનો વેડફાટ થઈ રહ્યો છે. ગુજરાતમાં બે મેગાવોટથી વધુના સોલાર પાવર પ્લાન્ટ ધરાવનારાઓની સંખ્યા અંદાજે ૨૦૦૦ની આસપાસની છે. આ જ રીતે વિન્ડ પાવર જનરેટરની પણ આ જ તકલીફ છે. વિન્ડ પાવર જનરેટર પર ૩૦ ટકાનો લૉડશેડ ૨૩મી સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬થી લાગુ કરવામાં આવ્યો હોવાથી તેમની પણ રોજની લાખો યુનિટ વીજળી વેડફાઈ રહી છે. સોલાર અને વિન્ડ પાવરથી પેદા થતી વીજળીના વેડફાટનો સરવાળો કરવામાં આવે તો આ વેડફાટ કદાચ રોજનો બે કરોડ યુનિટનો થઈ જતો હોવાની સંભાવના છે.
