દેશભરમાં પોલિસી ધારકોની એકંદર સંખ્યામાં અંદાજિત વધારો

• વીમા વેચાણમાં વૃદ્ધિ: હાલમાં ભારતમાં વીમા વેચાણ (જીડીપીના ટકા તરીકે વીમા પ્રીમિયમ) આશરે ૪.૨ ટકાની આસપાસ છે. ઇરડાઈના તાજેતરના સુધારાઓ અને “૨૦૪૭ સુધીમાં તમામ માટે વીમો” ના વિઝનને કારણે આગામી ૩ થી ૫ વર્ષમાં વીમા પોલિસી લેનારાઓની સંખ્યામાં દર વર્ષે ૧૫થી ૨૦ ટકાનો સર્વગ્રાહી-ચક્રવૃદ્ધિ વૃદ્ધિ દર (CAGR) જોવા મળી શકે છે.
• પોલિસી ધારકોની સંખ્યા: પ્રમોશનલ ખર્ચ અને કમિશનમાં ઘટાડાથી પ્રીમિયમના દરો સસ્તા થશે અને વિતરણ ક્ષમતા વધશે. પરિણામે, આગામી ૫ વર્ષમાં નવી રિટેલ હેલ્થ અને લાઈફ પોલિસી ખરીદનારાઓની સંખ્યામાં આશરે ૩ થી ૪ કરોડ નવા ગ્રાહકો ઉમેરાવાની સંભાવના છે.

ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં (Rural Sector) અપેક્ષિત આંકડાકીય વૃદ્ધિ

• હાલની સ્થિતિ: હાલમાં ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વીમા કવરેજ ખૂબ જ ઓછું એટલે કે આશરે ૧.૫થી ૨ ટકાની આસપાસ) છે, અને મોટાભાગનો નાણાકીય વીમો શહેરી અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારો પૂરતો સીમિત છે.
• પિનકોડ આધારિત પ્રોત્સાહન અને વૃદ્ધિનો અંદાજ: નવા સુધારા હેઠળ ઓછા વીમા કવરેજ ધરાવતા અંતરિયાળ ગ્રામીણ વિસ્તારો (પબ્લિક ઇન્સ્યુરન્સ રજિસ્ટ્રી દ્વારા વેરિફાઇડ પિનકોડ)માં પોલિસી વેચવા માટે ખાસ ઇન્સિન્ટિવ/રિવોર્ડ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.         
  • નવી ગ્રામીણ પોલિસીઓમાં વૃદ્ધિ: આગામી ૩ વર્ષમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી પોલિસી ખરીદનારાઓની સંખ્યામાં ૨૫થી ૩૦ ટકાનો તીવ્ર ઉછાળો આવી શકે છે.
  • નવા ગ્રાહકોની સંખ્યા: આ વિતરણ રિસેટ અને વીમા વિસ્તાર, વીમા સુગમ જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના જોડાણથી માત્ર ગ્રામીણ ભારતમાં જ ૧.૫થી ૨ કરોડ નવા પોલિસીધારકો ઉમેરાવાની ધારણા છે.

વૃદ્ધિ પાછળના મુખ્ય પરિબળો

1. સસ્તા પ્રીમિયમ દર: કમિશન કેપિંગ (હેલ્થ પર ૧૫-૨૦ ટકા અને મોટર OD પર ૫ ટકા) અને મેનેજમેન્ટ ખર્ચ (EoM) પર મુકેલી ૧૨.૫ ટકા થી ૨૦ ટકાની મર્યાદાને કારણે બચત થતી રકમ ગ્રાહકોને નીચા પ્રીમિયમ રૂપે મળશે.
2. પારદર્શિતા અને વિશ્વાસ: કમિશનની રકમ રૂપિયામાં દર્શાવવા અને મિસ-સેલિંગ પર કડક નિયમોને કારણે લોકોનો વીમા ક્ષેત્ર પર વિશ્વાસ વધશે, જે ખરીદીને પ્રોત્સાહિત કરશે.
3. અધર સરકારી અને પેરા-લીગલ સપોર્ટ: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પિનકોડ-આધારિત વેરિફિકેશનથી વીમા કંપનીઓ માટે ગ્રામીણ માર્કેટમાં પહોંચવું વ્યાવસાયિક રીતે પણ ફાયદાકારક બનશે.

00000000000000

વીમા કમિશન ૩૮% સુધી પહોંચ્યું, તો ગ્રાહકોને શું ફાયદો? IRDAI ચેરમેન અજય સેઠનો વીમા ક્ષેત્ર સામે તીખો સવાલ

ભારતીય વીમા ક્ષેત્રમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી વીમાના વેચાણ અને વિતરણ ખર્ચ તેમ જ એજન્ટો કે ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સના કમિશનમાં થયેલા તોતિંગ વધારા સામે વીમા નિયામક ઇરડાઈના ચેરમેન અજય શેઠે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. વીમો વેચવાનો ખર્ચ આટલી હદે વધતો હોય, તો તેનો સીધો લાભ અને મૂલ્ય પોલિસીધારકોને જ મળવો જોઈએ. 

અજય સેઠે ચોંકાવનારા આંકડા આપતા જણાવ્યું કે કેટલાક મોટા વીમા ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સનું કમિશન થોડા વર્ષો પહેલાં જે ૮ ટકકા હતું તે વધીને ૨૪ ટકા થઈ ગયું છે. બીજા એક કિસ્સામાં ૬ ટકાથી ૭ ટકાનું કમિશન સીધું વધીને  ૩૮ ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. એક મોટા વીમા ડિસ્ટ્રિબ્યુટરનું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે જણાવ્યું કે, કંપનીની કમિશન આવક પર ટેક્સ ચૂકવ્યા પછીનો નફો ૪૪ ટકા જેટલો ઊંચો નોંધાયો છે. તેથી જ આ કવાયતનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની આવક ઘટાડવાનો કે કમિશન પર કાપ મૂકવાનો નથી, પરંતુ સમગ્ર વીમા ક્ષેત્રને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવાનો છે. વીમા ઉદ્યોગે ૬ થી ૮ વર્ષ પહેલાં જે કાર્યક્ષમતા પ્રાપ્ત કરી હતી તે ગુમાવી દીધી છે અને તે જ સ્તરે પાછા જવાની જરૂર છે. ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરીને કે છૂપી શરતો હેઠળ પોલિસી પધરાવવાની પદ્ધતિઓ સામે લાલ આંખ કરવામાં આવી છે. માત્ર પ્રાથમિક માહિતી આપવાના નામે ગ્રાહકો પાસેથી તેમની અંગત વિગતો માગવી એ વર્તમાન પ્રાઈવસી કાયદાઓ હેઠળ ચિંતાનો વિષય છે.

મેનેજિંગ જનરલ એજન્ટ્સ (MGAs) મૂલ્ય શૃંખલાની બંને બાજુ (વીમા કંપની અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર) કામ કરે તે વ્યાવસાયિક રીતે અયોગ્ય છે. કોઈ પણ સંસ્થા કાં તો વીમા કંપની હોવી જોઈએ કાં ડિસ્ટ્રિબ્યુટર હોવા જોઈએ. સુધારેલા કમિશન માળખામાં એવા નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે વધારાના કમિશનની જોગવાઈ કરાશે જ્યાં હજુ સુધી વીમાની પહોંચ ઓછી છે. હેલ્થ ઇન્સ્યુરન્સમાં વેચાણ ખર્ચ ઘટાડવાની જરૂર છે. હેલ્થકેર પ્રોવાઈડર્સ અને વીમા કંપનીઓએ એક સામાન્ય પ્લેટફોર્મ પર આવીને ક્લેઈમ સેટલમેન્ટ પ્રક્રિયાને ઝડપી અને પ્રમાણભૂત બનાવવી પડશે.

ઇરડાઈના ચેરમેને નાના વીમાદાતાઓ સાથે બેઠકો યોજી છે, જ્યારે ૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ દિલ્હી ખાતે વીમા કંપનીઓના મુખ્ય કારોબારી અધિકારીઓ સાથે મહત્વની બેઠક યોજાશે. આ પ્રસ્તાવિત ફેરફારો માટે વીમા કંપનીઓ, ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ અને ગ્રાહકો ૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધી વેબ પ્રોસેસ, એક્સેલ ટેમ્પ્લેટ કે ઈમેલ દ્વારા પોતાના સૂચનો/પ્રતિભાવો મોકલી શકે છે. તમામ હિતધારકોના ફીડબેક બાદ જ અંતિમ નિર્ણયો લેવામાં આવશે.