જીએસટી અધિકારીની વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા પર જીએસટી કાઉન્સિલે કાપ મૂક્યો

જીએસટી અધિકારીની વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા પર જીએસટી કાઉન્સિલે કાપ મૂક્યો

– કોર્ટ કાર્યવાહી કરવા માટે બાકી વેરાની મર્યાદા રૃ. ૧ કરોડથી વધારીને રૃ. ૫ કરોડની કરી દેવામાં આવી

– દવા કંપનીઓ સહિતના ક્ષેત્રોમાં આપવામાં આવતા ફ્રી સેમ્પલ-એક્સપાયરી સ્ટોક પર જમા કરાવેલા ટેક્સની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ આપવાનો નિર્ણય કર્યો

– વેપારી દ્વારા રિટર્ન મોડું ભરવું, નાની ભૂલ થવી કે ટેક્સ ચુકવણીમાં વિલંબ જેવી ક્ષતિ માટે હવે માત્ર વસૂલાત, વ્યાજ અને પ્રમાણસર દંડ જ લાગશે

– કંપનીઓ દ્વારા લેવાતા કર્મચારીઓના બલ્ક ઇન્સ્યોરન્સ પર જમા કરાવેલા ટેક્સની ક્રેડિટ આપવાનો કાઉન્સિલે નિર્ણય કર્યોઃ

– દંડ, કેદ કે બંને અંગેનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે ન્યાયિક વિવેકબુદ્ધિ પર છોડવામાં આવ્યોઃ ચોક્કસ દંડ નિર્ધારિત ન હોય ત્યાં લાગુ પડતો સામાન્ય દંડ રૃ. ૨૫,૦૦૦થી ઘટાડી રૃ. ૧૦,૦૦૦ કરેવામાં આવ્યોઃ

– કંપનીઓ હવે પોતાના કર્મચારીઓ માટે લીધેેલા હેલ્થ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર ભરેલા જીએસટીની રકમ સામે ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવી શકશે

અમદાવાદઃ ગુડ્સ એન્ડ સવસ ટેક્સ કાઉન્સિલની આજે નવી દિલ્હીમાં ભારત મંડપમ ખાતે મળેલી બેઠકમાં જીએસટી રજિસ્ટર્ડ વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા જીએસટીના અધિકારીઓ પાસેથી પાછી ખેંચી લેવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ જ રીતે વેપારી સામે કોર્ટ કાર્યવાહી કરવા માટેની બાકી વેરાની મર્યાદા રૃ. ૧ કરોડથી વધારીને રૃ. ૫ કરોડ કરી દેવામાં આવી છે. જોકે જીએસટીના દરમાં કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. આ સાથે જ નવા નિયમો પહેલી એપ્રિલ ૨૦૨૭થી લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે આજની બેઠકમાં ટેક્સના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યા વિના જ સમગ્ર જીએસટી પ્રણાલીને ગુનાહિત જોગવાઈઓમાંથી મુક્ત કરવા અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવા પર મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

આજે મળેલી કાઉન્સિલની બેઠકમાં જીએસટી અધિકારીઓ પાસેથી વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા પર કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ વેપાર-ઉદ્યોગ માટે ભયમુક્ત વાતાવરણ નિર્માણ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આમ જીએસટી અધિકારીઓને મળેલી વેપારીઓ કે અન્ય વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા સંપૂર્ણપણે રદ કરવાની દરખાસ્તને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. તેમ જ જીએસટી કાયદા હેઠળ કેસ ચલાવવાની લઘુત્તમ નાણાકીય મર્યાદા રૃ. ૧ કરોડથી વધારીને સીધી રૃ.  રૃ. ૫ કરોડ કરવામાં આવી છે. તદુપરાંત સજાની ન્યૂનતમ જોગવાઈ હટાવી લેવામાં આવી છે. હવે દંડ, કેદ કે બંને અંગેનો નિર્ણય સંપૂર્ણપણે ન્યાયિક વિવેકબુદ્ધિ પર છોડવામાં આવ્યો છે.

તેની સાથે જ કોઈ ચોક્કસ દંડ નિર્ધારિત ન હોય ત્યાં લાગુ પડતો સામાન્ય દંડ રૃ. ૨૫,૦૦૦થી ઘટાડીને રૃ. ૧૦,૦૦૦ કરી દેવામાં આવ્યો છે. વેપારી દ્વારા રિટર્ન મોડું ભરવું, નાની ભૂલ થવી કે ટેક્સ ચુકવણીમાં વિલંબ પર હવે માત્ર વસૂલાત, વ્યાજ અને પ્રમાણસર દંડ જ લાગશે, તેના માટે વારાની શિક્ષાત્મક કે ગુનાહિત કાર્યવાહી કરવામાં આવશે નહીં. 

કંપનીઓ હવે પોતાના કર્મચારીઓ માટે લીધેલા હેલ્થ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર ભરેલા જીએસટીની રકમ સામે ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવી શકશે. ગુડ્સ એન્ડ સવસ ટેક્સ કાઉન્સિલની આજની બેઠકમાં વેપારીઓને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ આપવાના વ્યાપમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. કંપનીઓ હવે પોતાના કર્મચારીઓ માટે લીધેલા હેલ્થ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવી શકશે. આ જ રીતે ફેક્ટરીની બહાર બિછાવવામાં આવતી પાઈપલાઈન અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન ટાવર્સ જેવા મહત્વના કેપિટલ આઈટમ્સ પર જમા કરાવેલા જીએસટી સામે ઇનપુ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવી શકાશે.

આ જ રીત દવા કંપનીઓ સહિતના ક્ષેત્રોમાં આપવામાં આવતા ફ્રી સેમ્પલ અને એક્સપાયરી સ્ટોક એટલે કે કાયદાકીય રીતે નાશ કરવા પાત્ર બનેલા માલ પર જમા કરાવેલા ટેક્સની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. તેમ જ સવસના રીસેલ પર બેવડો કર દૂર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. એજન્ટ દ્વારા બુક કરવામાં આવતા રૃ. ૭૫૦૦ના દૈનિક ભાડાંના હોટેલ્સ રૃમ માટે ચૂકવેલા અને હોટેલ રૃમ, રેસ્ટોરાં, કેટરિંગ સવસ અને પેસેન્જર ટ્રાન્સપોર્ટ સવસમાં ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ આપવાનું ચાલુ રાખવામાં આવશે. ખાસ કરીને એક જ સેવા પર બે વાર ટેક્સ ન લાગે તે માટે આ પગલું લોવામાં આવ્યું છે.

વેચનાર જીએસટી ન જમા કરાવે તો પણ ખરીદનારને જીએસટીની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મળશે

સપ્લાય ચેઈનમાં ઉપરના કોઈ સપ્લાયર ટેક્સ જમા ન કરાવે અથવા ફેક ક્રેડિટ પાસ કરે તો સાચા ખરીદદારની ક્રેડિટ બ્લોક ન થાય તે માટે એક કમિટીની રચના કરાઈ છે. આ કમિટી ત્રણ જ મહિનામાં તેનો રિપોર્ટ આપી દેશે. આ રિપોર્ટના આધારે જ આગામી બેઠકમાં આ મુદ્દે નિર્ણય લેવામાં આવશે.

વેપારીઓને ઈનવર્ટેડ ડયુટી સ્ટ્રક્ચરમાં અત્યારે માત્ર કાચા માલ પર જ રીફંડ મળતું હતું. પરંતુ પહેલી નવેમ્બર, ૨૦૨૬થી તેને માટે વપરાશમાં લેવાયેલી તમામ ઇનપુટ સવસિસ પર ભરવામાં આવેલા ટેક્સનું પણ રીફંડ મળશે. ૧ નવેમ્બર, ૨૦૨૬થી ઈનપુટ સવસિસ પર અને ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૭થી પ્લાન્ટ-મશીનરી પર ઈનવર્ટેડ રેટ રીફંડ મળશે. આ જ રીતે પ્લાન્ટ અને મશીનરી માટે તથા એક્સપોર્ટર્સ અને ઈનવર્ટેડ રેટ સ્ટ્રક્ચર ધરાવતા એકમો માટે પ્લાન્ટ અને મશીનરી પરનો ટેક્સ રીફંડમાંથી બાકાત રાખવાનો નિયમ હટાવી લેવાયો છે. તેથી તેમને પણ રિફંડ મળે તે માટેનો માર્ગ ખોલી દીધો છે. તેથી ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ફાસ્ટ મુવિંગ કન્ઝયુમર ગુડ્સના સેક્ટરને વકગ કેપિટલની નડતી સમસ્યા હળવી થઈ જશે. રીફંડ ક્લેમની પહોંચ આપવાનો સમય ૧૫ દિવસથી ઘટાડીને ૧૦ દિવસ કરવામાં આવ્યો છે. નેવું ટકા રીફંડ ક્લેમ સિસ્ટમ આધારિત રિસ્ક એસેસમેન્ટથી મંજૂર થશે અને પહોંચ મળ્યા પછીના કામકાજના ત્રણ જ દિવસોમાં ઓર્ડર જાહેર કરાશે. અત્યારે તેને માટે સાત દિવસ લગાડવામાં આવી રહ્યા છે. કેશ લેજરમાં પડેલી વધારાની બેલેન્સનું રીફંડ અકિારીની દખલગીરી વગર સંપૂર્ણપણે ઓટોમેટિક મળશે. શો-કોઝ નોટિસ ઈશ્યૂ કરવા માટે રૃ. ૧૦,૦૦૦ની લઘુત્તમ મર્યાદા નક્કી કરાઈ છે.

સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ કદના વેપારીઓ માટે સુગમતા

વાષક રિટર્ન યોજના બનાવીને રૃ. ૫ કરોડ સુધીનું ટર્નઓવર ધરાવતા અને માત્ર ગ્રાહકો એટલે કે વેપારીથી ગ્રાહક સાથે વેપાર કરતા એકમો માટે વૈકલ્પિક વાષક રિટર્ન સ્કીમ મંજૂર કરાઈ છે. તેમને દર ત્રણ મહિને ટેક્સ ભરવાની છૂટ આપવામાં આવી છે. ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર વેચાણ કરતા નાના વેપારીઓ હવે અલગ ભૌતિક ઓફિસ બનાવ્યા વગર પ્લેટફોર્મના વેરહાઉસને અન્ય રાજ્યમાં મુખ્ય વ્યવસાય સ્થળ તરીકે દર્શાવી શકશે. નિકાસકારો અને ટ્રાન્સપોર્ટરોના વાહનોને માર્ગમાં રોકીને તેની ફિઝિકલ ચકાસણી કરવા પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવ્યું છે. હવે માત્ર ચોક્કસ ગુપ્ત માહિતી અને જોઈન્ટ કમિશનર કે તેથી ઉપરના અધિકારીની પૂર્વ મંજૂરી બાદ જ તપાસ કરી શકાશે. વળી, માત્ર માલ ઉપડનાર અને પહોંચવાના મૂળ રાજ્ય જ તપાસ કરી શકશે, જેથી રસ્તામાં વારંવાર ચકાસણીમાંથી મુક્તિ મળશે. યુનિફાઈડ પેમેન્ટ ઇન્ટરફેસ પરથી કરવામાં આવતા ચૂકવણાની રકમ પર જીએસટી વસૂલવાને મુદ્દે આજની બેઠકમાં કોઈ જ ચર્ચા ન થઈ હોવાનું નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું. આ જ રીતે જીએસટીના દરમાં પણ કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. કેન્દ્ર સરકારનું માનવું છે કે જીએસટીના દરનું માળખું હવે સ્થિર થઈ ચૂક્યું છે.