છ મહિના સુધીના શિશુ આહારમાં સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝના ઉમેરા પર પ્રતિબંધ મુકવાની FSSAIની દરખાસ્ત
૬ મહિના સુધીના શિશુ આહારમાં સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝના ઉમેરા પર પ્રતિબંધ મુકવાની FSSAIની દરખાસ્ત
નવા પ્રસ્તાવિત નિયમ હેઠળ “૦ થી ૬ મહિનાના શિશુઓ માટેના આહારમાં સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બિલકુલ ઉમેરી શકાશે નહીં” એવો સ્પષ્ટ નિયમ લાવવામાં આવી રહ્યો છે
નવી દિલ્હી: છ મહિના સુધીના શિશુઓ માટેના આહારમાં ઉમેરવામાં આવતી સુક્રોઝ (Sucrose) અને ફ્રુક્ટોઝ (Fructose) જેવી સુગર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની દરખાસ્ત FSSAI દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી છે, જેથી નાની વયથી જ બાળકોમાં વધારાની સુગરના સેવન પર અંકુશ આવશે. તેમ જ તેમના આરોગ્ય માટે મજબૂત સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડી શકાશે. બેબી ફૂડમાં જાહેર સુગર વધારે નાખવાથી બાળકોને તેની આદત પડી જાય છે. સુગર વિનાના આહાર પરત્વે તેમની રૂચિ ઓછી થઈ જાય છે. ભૂતકાળમાં આંતરરાષ્ટ્રીય અને વિદેશી દૂધ-શિશુ આહાર બનાવતી દિગ્ગજ કંપનીઓના બેબી ફૂડ પ્રોડક્ટ્સમાં ખાંડનું ઊંચું પ્રમાણ હોવા અંગે મોટો વૈશ્વિક વિવાદ થયો હતો અને ચર્ચા થઈ હતી. તેથી ભારતમાં પણ વિકાસશીલ વયના બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા અંગે તીવ્ર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. આ વિવાદ અને બાળ સ્વાસ્થ્ય પ્રત્યેની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતની સર્વોચ્ચ ખાદ્ય નિયામક સંસ્થા FSSAI (ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા) એ બાળ આહારના નિયમોમાં વધુ કડક સુધારા કરવાની મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરી છે.
FSSAI દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા નવા ડ્રાફ્ટ ‘ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટેન્ડર્ડ્સ (ફૂડ્સ ફોર ઇન્ફન્ટ ન્યુટ્રિશન) એમેન્ડમેન્ટ રેગ્યુલેશન્સ, ૨૦૨૬’ અનુસાર, છ મહિના સુધીના શિશુઓ માટેના તમામ ન્યુટ્રિશનલ પ્રોડક્ટ્સમાં સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનો ઉમેરો કરી શકાશે નહીં. વર્તમાન નિયમોમાં શિશુ આહારમાં લેક્ટોઝ અને ગ્લુકોઝ પોલિમર્સને કાર્બોહાઇડ્રેટ્સના પ્રાથમિક સ્ત્રોત તરીકે પસંદ કરવામાં આવે છે, જ્યારે સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝને ચોક્કસ મર્યાદામાં ઉમેરવાની છૂટ હતી. પરંતુ નવા પ્રસ્તાવિત નિયમ હેઠળ “૦ થી ૬ મહિનાના શિશુઓ માટેના આહારમાં સુક્રોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ બિલકુલ ઉમેરી શકાશે નહીં” એવો સ્પષ્ટ નિયમ લાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન જાહેર કરીને સંબંધિત સ્ટેકહોલ્ડર્સ પાસેથી ૬૦ દિવસમાં સૂચનો અને વાંધાઓ મંગાવવામાં આવ્યા છે.
નાની વયે સુગરનું વધુ પડતું પ્રમાણ બાળપણમાં મેદસ્વિતા (Childhood Obesity), પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ અને ભવિષ્યમાં ડાયાબિટીસ તથા ચયાપચયની ગંભીર બીમારીઓ થવાનું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે.
બાળકના જીવનના પ્રથમ ૬ મહિના તેના શારીરિક વિકાસ અને વૃદ્ધિ માટે અત્યંત નાજુક અને મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. નાની ઉંમરે આહારમાં કૃત્રિમ કે પ્રોસેસ્ડ સુગરનો સમાવેશ કરવાથી બાળકના આરોગ્ય પર લાંબા ગાળે ગંભીર વિપરીત અસરો પડે છે. શિશુ વયે જ વધુ પડતી સુગર આપવાથી બાળકના સ્વાદની ગ્રંથિઓ (Taste buds) પર અસર થાય છે, જેના કારણે બાળકને નાની વયથી જ વધુ પડતું ગળ્યું ખાવાની આદત (Sweet preference) પડી જાય છે અને આગળ જતાં તે પૌષ્ટિક સાદો આહાર સ્વીકારવામાં ના પાડે છે. આ સિવાય, નાની વયે સુગરનું વધુ પડતું પ્રમાણ બાળપણમાં મેદસ્વિતા (Childhood Obesity), પાચન સંબંધિત સમસ્યાઓ અને ભવિષ્યમાં ડાયાબિટીસ તથા ચયાપચયની ગંભીર બીમારીઓ થવાનું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે.
FSSAI ના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું શિશુઓને પ્રથમ ૬ મહિના દરમિયાન કેવળ અને માત્ર સ્તનપાન (Exclusive Breastfeeding) કરાવવાની જાહેર આરોગ્ય ભલામણોને પણ પૂરક બને છે. વૈજ્ઞાનિક ધોરણો અને નિવારાત્મક પોષણ (Preventive Nutrition) પર ભાર મૂકીને કંપનીઓને પણ બાળકની વય-આધારિત વાસ્તવિક પોષણ જરૂરિયાતો મુજબ ઉત્પાદનો બનાવવા પ્રોત્સાહિત કરવાનો આ નીતિગત નિર્ણય છે.
Tags: baby food added sugar controversy baby food additives restrictions 2026 baby food formulation compliance FSSAI baby food health hazards added sugar baby food taste preference sugar childhood diabetes added sugar intake childhood obesity added sugars commercial infant formula regulations draft infant nutrition amendment 2026 early sugar exposure childhood risks exclusive breastfeeding support guidelines food safety regulator infant nutrition food safety standards authority of india baby food fructose free baby nutrition products FSSAI 60 days public comments draft FSSAI baby food sugar ban FSSAI draft notification public consultation FSSAI infant food regulations 2026 FSSAI press statement infant food FSSAI proposed sugar limits baby food healthy infant growth first six months infant carbohydrates lactose glucose polymers infant dietary risk factors obesity infant feeding practices FSSAI infant formula sugar content guidelines infant nutrition standards India mandatory baby food labelling India Nestle baby food sugar controversy India preventive nutrition standards India sucrose free infant milk powder sucrose fructose restriction infant food sugar content limits baby products zero added sugar 0 to 6 months baby ઉમેરેલી ખાંડ મુક્ત બાળ આહાર એફએસએસએઆઈ જાહેર સૂચના ૬૦ દિવસ એફએસએસએઆઈ ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન એફએસએસએઆઈ નવો ઓર્ડર એફએસએસએઆઈ શિશુ આહાર નિયમો ૨૦૨૬ ખાદ્ય સુરક્ષા સંસ્થા શિશુ આહાર જાહેર આરોગ્ય બાળ પોષણ નવજાત બાળકની આહાર આદતો નવજાત શિશુ પોષણ ધોરણો નિવારાત્મક પોષણ નીતિ ભારત બાળ આરોગ્ય ખાંડની આડઅસરો બાળ આહાર નિયમન ભારત બાળ આહાર સુગર વિવાદ બાળ સંભાળ અને પોષણ આહાર બાળ સાર્વજનિક સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા બાળકની ગળ્યું ખાવાની આદત બાળકોમાં ડાયાબિટીસ અને સુગર બાળપણમાં મેદસ્વિતા સુગર કારણ બેબી ફૂડ ક્વોલિટી સ્ટાન્ડર્ડ્સ બેબી ફૂડ ખાંડ પ્રતિબંધ એફએસએસએઆઈ બેબી ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ શરતો બેબી મિલ્ક પાવડર સુગર લિમિટ લેક્ટોઝ ગ્લુકોઝ પોલિમર્સ શિશુ આહાર વિદેશી કંપની શિશુ આહાર સુગર વિવાદ શિશુ આહાર ઉત્પાદકો કડક નિયમો શિશુ આહાર સુક્રોઝ ફ્રુક્ટોઝ મર્યાદા શિશુ આહાર સ્વાદ ગ્રંથિઓ અસર શિશુ આહારમાં સુગર વિરોધ શિશુ પોષણ સુધારા ડ્રાફ્ટ ૨૦૨૬ શિશુ માટે સ્તનપાન મહત્વ સુક્રોઝ ફ્રુક્ટોઝ ઉમેરા પર બાન ૦ થી ૬ મહિના બાળ પોષણ ૬ મહિના સુધીના બાળકનો આહાર
