આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવા ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગે SMDI યોજના હેઠળ૨૫ નવેમ્બર સુધીમાં દરખાસ્તો મંગાવી

આયાત નિર્ભરતા ઘટાડવા ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગે SMDI યોજના હેઠળ૨૫ નવેમ્બર સુધીમાં દરખાસ્તો મંગાવી

અમદાવાદ,૧૩ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ઃ દેશના સ્થાનિક મેડિકલ ડિવાઈસ-તબીબી ઉપકરણોના ઉદ્યોગને ટેકો આપવા અને તેની કામગીરીને વધુ મજબૂત બનાવવાના હેતુથી કેન્દ્રીય ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગે ‘સ્ટ્રેન્ધનિંગ ઓફ મેડિકલ ડિવાઈસ ઈન્ડસ્ટ્રી’ યોજના હેઠળ પાત્રતા ધરાવતા હિતધારકો પાસેથી ઓનલાઈન અરજીઓ મંગાવવામાં આવી છે  ખાસ કરીને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટેની પેટા-યોજના ‘માર્જિનલ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કીમ ફોર રિડ્યુસિંગ ઈમ્પોર્ટ ડિપેન્ડન્સ’ હેઠળ આ દરખાસ્તો આમંત્રિત કરવામાં આવી છે, જેના માટે ઉમેદવારોએ ૨૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૬:૦૦ વાગ્યા સુધીમાં ઓનલાઈન અરજી સબમિટ કરવાની રહેશે.

યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અને સમયમર્યાદા

• યોજનાની પૃષ્ઠભૂમિ અને બજેટ: કેન્દ્ર સરકારે ૮ નવેમ્બર, ૨૦૨૪ના રોજ ૫૦૦ કરોડ રૂપિયા ના કુલ ખર્ચ સાથે ‘સ્ટ્રેન્ધનિંગ ઓફ મેડિકલ ડિવાઈસ ઈન્ડસ્ટ્રી’ યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજનાનો સમયગાળો નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ થી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ સુધી એટલે કે ત્રણ વર્ષનો છે. ‘માર્જિનલ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કીમ ફોર રિડ્યુસિંગ ઈમ્પોર્ટ ડિપેન્ડન્સ’નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મેડિકલ ડિવાઈસ અને તેમાંય ખાસ કરીને ઈન-વિટ્રો ડાયગ્નોસ્ટિક ઉપકરણોનો પણ સમાવેશ કરતાં ઉપરકરણોના ઉત્પાદનમાં વપરાતા મુખ્ય ઘટકો, કાચો માલ અને એસેસરીઝના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આનાથી ભારતીય ઉત્પાદકોની વિદેશી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને ભારતની વેલ્યુ ચેઈન વધુ મજબૂત બનશે.

SMDI હેઠળ સમાવિષ્ટ પાંચ મુખ્ય પેટા-યોજનાઓ

કેન્દ્ર સરકારની ૫૦૦ કરોડ રૂપિયાની SMDI યોજના હેઠળ કુલ પાંચ પેટા-યોજનાઓ કાર્યરત છે, જે મેડિકલ ડિવાઈસ સેક્ટરના સર્વાંગી વિકાસને આવરી લે છે.

ક્રમ	પેટા-યોજનાનું નામ (Sub-Scheme)	મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અને કામગીરી
૧	માર્જિનલ ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સ્કીમ ફોર રિડ્યુસિંગ ઈમ્પોર્ટ ડિપેન્ડન્સ	મેડિકલ અને ડાયગ્નોસ્ટિક ઉપકરણોના મુખ્ય પાર્ટ્સ, કાચા માલ અને એસેસરીઝનું દેશમાં જ ઉત્પાદન વધારી આયાત ઘટાડવી (હાલ ૨૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધી અરજીઓ મંગાવાઈ છે).
૨	કોમન ફેસિલિટીઝ ફોર મેડિકલ ડિવાઈસ ક્લસ્ટર્સ	મેડિકલ ડિવાઈસ ક્લસ્ટરોમાં કોમન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફેસિલિટીઝ અને વધુ મેડિકલ ડિવાઈસ ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઓ ઊભી કરવા માટે નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવી, જેથી ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદન ક્ષમતા વધે.
૩	કેપેસિટી બિલ્ડિંગ એન્ડ સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ ઈન મેડિકલ ડિવાઈસ સેક્ટર	મેડિકલ ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે શિક્ષણ અને સંશોધન (R&D) વચ્ચેનો તફાવત દૂર કરવો, ઉચ્ચ ગુણવત્તાની તાલીમ આપવી અને કુશળ માનવબળ તૈયાર કરવું.
૪	મેડિકલ ડિવાઈસ પ્રમોશન સ્કીમ	ઉદ્યોગ અગ્રણીઓ, શિક્ષણવિદો અને નીતિ ઘડવૈયાઓને એક મંચ પર લાવીને અભ્યાસ હાથ ધરવા, જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજવા, ડેટાબેઝ તૈયાર કરવો અને ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવું.
૫	મેડિકલ ડિવાઈસ ક્લિનિકલ સ્ટડીઝ સપોર્ટ સ્કીમ	ભારતમાં બનેલા તબીબી ઉપકરણોની સલામતી અને અસરકારકતા સાબિત કરવા માટે ક્લિનિકલ અભ્યાસો અને ડેટા જનરેશનને ટેકો આપવો, જેથી સ્થાનિક ઉત્પાદકોની વિશ્વસનીયતા વધે અને વિદેશી બજારોમાં નિકાસની તકો ખૂલે.

૩. ઉદ્યોગ માટે મહત્વ અને અરજી અંગેની મુખ્ય વિગતો

• અરજીની અંતિમ તારીખ: ૨૫ નવેમ્બર, ૨૦૨૬ (સાંજે ૬:૦૦ વાગ્યા પહેલાં).

• અરજીનું માધ્યમ: ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ (DoP) ના સત્તાવાર પોર્ટલ પર ઓનલાઈન દરખાસ્ત સબમિટ કરવાની રહેશે.

• ઉદ્યોગને થનાર ફાયદા: આ પહેલથી સ્થાનિક મેડટેક ઉત્પાદકોને કાચા માલ અને ક્રિટિકલ કમ્પોનન્ટ્સ માટે વિદેશ પર નિર્ભર નહીં રહેવું પડે. ઉપરાંત, ક્લિનિકલ સ્ટડીઝ અને ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઓની સુવિધા વધવાથી ભારતીય મેડિકલ ડિવાઈસની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃતિ અને નિકાસમાં મોટો વધારો થશે.