૫૦ વર્ષની વય પહેલાં નિવૃત્તિ લઈ લેવા ૩-બકેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટની વ્યૂહરચના અપનાવો

૫૦ વર્ષની વય પહેલાં નિવૃત્તિ લઈ લેવા ૩-બકેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટની વ્યૂહરચના અપનાવો

પ્રી-મેચ્યોર રિટાયરમેન્ટનું વધતું આકર્ષણ

વર્તમાન સમયમાં ‘ફાયર’- Financial Independence, Retire Early, એટલે કે આર્થિક સ્વતંત્રતા મેળવીને વહેલા નિવૃત્ત થવાનું આકર્ષણ વધી રહ્યું છે. એ માત્ર એક ચર્ચાનો વિષય નથી રહ્યો, પરંતુ દરેક કામકાજ કરનાર પ્રોફેશનલના મનમાં વહેલી નિવૃત્તિનો વિચાર અગ્રેસર બન્યો છે. જો કે, ત્યાં સુધી પહોંચવાની સાચી રીત હજુ પણ એક દૂરનું સ્વપ્ન લાગે છે. નાણાકીય આયોજન માટે બજારમાં અનેક નિયમો પ્રચલિત છે, પરંતુ પ્રી-મેચ્યોર રિટાયરમેન્ટ માટેનું ચોક્કસ ગણિત કે ફોર્મ્યુલા શું હોવી જોઈએ? આ અંગે જુદાં જુદાં નિષ્ણાતો જુદાં જુદાં મત ધરાવે છે. વહેલી નિવૃત્તિ પછી આરોગ્ય કથળી ન જાય તેની તકેદારી રાખવી જરૂરી છે. કેટલાક નિવૃત્ત થાય ત્યારે યુવાન લાગતા હોય છે, પરંતુ નિવૃત્તિ પછી બેથી ચાર વર્ષમાં જ તેમની વય દસથી પંદર વર્ષ વધી ગઈ હોવાનો અહેસાસ થાય છે. 

વહેલી નિવૃત્તિ માટે કેટલું ફંડ જોઈએ? 

ચર્ચાની શરૂઆત કરતા આનંદ રાઠી વેલ્થ લિમિટેડના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જે લોકો નિવૃત્ત નથી થયા તેઓ સૌથી વધુ તંદુરસ્ત હોય છે. તેમના મતે, વહેલી નિવૃત્તિના ચેકલિસ્ટમાં માત્ર બે જ મુખ્ય બાબતો છે: નિવૃત્ત થવાની તીવ્ર ઇચ્છા અને પૂરતા નાણાં હોવા જરૂરી છે.  જો તમારો માસિક ખર્ચ આજે રૂ. ૫૦,૦૦૦ છે અને તમે એવું ઇચ્છતા હોવ કે તમારા જીવનકાળ દરમિયાન નાણાં ખૂટે નહીં, તો તમારે રૂ. ૧ કરોડનું ફંડ અને એક સારી રણનીતિની જરૂર પડશે. જો માસિક ખર્ચ રૂ. ૧ લાખ હોય, તો તમારે રૂ.૨ કરોડનું નિવૃત્તિ ફંડ જોઈશે અને બાળકોને આપવા માટે પણ નાણાં બચશે. જો માસિક ખર્ચ રૂ. ૫ લાખ હોય, તો તમારે રૂ. ૧૦ કરોડનું કોર્પસ ઊભું કરવું પડશે. આ ફોર્મ્યુલા વય-નિરપેક્ષ (age agnostic) છે, એટલે કે તેનો ઉપયોગ કોઈપણ વ્યક્તિ કરી શકે છે.

વહેલા નિવૃત્ત થવા માટે કેટલા નાણાં જોઈએ તેની ગણતરી કરતા પહેલા એ નક્કી કરવું જરૂરી છે કે નિવૃત્તિ પછી તમારો હેતુ શું છે અને તમે શું કરવાના છો?  મોતીલાલ ઓસવાલના નિષ્ણાતો કહે છે કે તમારી પાસે તમારા વર્તમાન માસિક ખર્ચના ૨૫૦ થી ૩૦૦ ગણા નાણાં હોય, તો તમે નિવૃત્ત થઈ શકો છો. એટલે કે જો કોઈનો માસિક ખર્ચ રૂ.૧ લાખ હોય, તો તેણે રૂ. ૨.૫ કરોડના નિવૃત્તિ ફંડનું આયોજન કરવું પડશે. સાથે જ તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તબીબી પ્રગતિને કારણે લોકો લાંબું જીવવાના છે, તેથી લાંબા ગાળા માટે કોઈ ચોક્કસ પ્રવૃત્તિ કે હેતુ હોવો જરૂરી છે.

અન્ય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે નિવૃત્તિમાં સૌથી મોટી સમસ્યા ‘ઓળખ ગુમાવવાની’ હોય છે. દરેક વ્યક્તિ પોતાની જરૂરિયાતના આંકડા પર ધ્યાન આપે છે, પરંતુ કોઈને પોતાની ‘એક્સપાયરી ડેટ’ (મૃત્યુની તારીખ) ખબર હોતી નથી. જેમ જેમ આયુષ્ય વધે છે, તેમ તેમ જરૂરી ભંડોળ પણ વધારવું પડે છે. ભારત એક વિકાસશીલ અર્થવ્યવસ્થામાંથી વિકસિત અર્થવ્યવસ્થા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જ્યાં સમય જતાં ફુગાવાનો દર અને આર્થિક વૃદ્ધિના આંકડા ઘટશે. તેથી ભૂતકાળની જેમ ૧૨-૧૫ ટકાનું વળતર મેળવવું અશક્ય બની શકે છે.

વિડ્રોઅલ રેટ અંગે વાત કરતાં ફેડરલ બેંકના વેલ્થ મેનેજમેન્ટ એન્ડ બેંકાશ્યોરન્સના નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતીય સંદર્ભમાં ફુગાવો ઊંચો હોવાથી જો તમે તમારા કોર્પસમાંથી વાર્ષિક ૩ થી ૩.૫ ટકા ઉપાડ કરો છો, તો તે આગામી વર્ષો સુધી સરળતાથી ટકી રહે છે. આ આયોજન આગામી ૩૦ થી ૪૦ વર્ષ માટે કરવાનું હોય છે. એકવાર નાણાકીય સ્વતંત્રતા મળી જાય પછી તમે ‘પેશન ઇનકમ અર્નર’ બની શકો છો. જ્યારે તમે પૈસા માટે કામ કરવાનું બંધ કરો છો, ત્યારે પૈસા તમારા માટે કામ કરવાનું શરૂ કરે છે.

૧૦0 વર્ષનું આયુષ્ય અને ભંડોળ: લોવાઈ નવલખી જણાવે છે કે જ્યારે તેઓ રિટાયરમેન્ટનું આયોજન કરે છે, ત્યારે ૧૦૦ વર્ષની વયને ધ્યાનમાં રાખીને ગણતરી કરે છે, કારણ કે તેઓ નથી ઇચ્છતા કે વ્યક્તિ જીવિત હોય અને નાણાં ખૂટી પડે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારો માસિક ખર્ચ રૂ. ૫ લાખ હોય, તો ૫૦ વર્ષની વયે ૧૦૦ વર્ષ સુધી પહોંચવા માટે તમારે રૂ. ૧૯ કરોડના ફંડની જરૂર પડશે.

નિવૃત્તિ માટેની ૩-બકેટ વ્યૂહરચના

નિવૃત્તિ આયોજનનો હેતુ મરતી વખતે સૌથી મોટું પોર્ટફોલિયો હોવાનો નથી, પરંતુ આગામી ૩૦-૪૦ વર્ષ સુધી નાણાં ખૂટે નહીં તેની ખાતરી કરવાનો છે. તે માટે તમારા ભંડોળને ૩ બકેટમાં વહેંચવું જોઈએ. એક, નિવૃત્ત થાવ તે પછીના ૧૨ થી ૩૬ મહિનાના ખર્ચ માટે આ નાણાં આવક પેદા કરનાર સંપત્તિઓ, ફિક્સ્ડ ઇનકમ, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, બોન્ડ્સ અને ડેટ ફંડ્સમાં રાખવા જોઈએ, જેથી બજારની અસ્થિરતા નડતી નથી. બે, ફુગાવા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે આ નાણાં સતત વૃદ્ધિ અને કમ્પાઉન્ડિંગ આપતા પોર્ટફોલિયોમાં રોકવા જોઈએ, જેનો મુખ્ય આધાર ઇક્વિટી છે. ત્રણ આ બકેટમાં સોનું, વૈકલ્પિક રોકાણ અથવા વૈશ્વિક સંપત્તિઓ રાખી શકાય, જે પોર્ટફોલિયોને ડાઇવર્સિફાઇ કરે છે. આ ત્રણેય બકેટનું યોગ્ય આયોજન કરવાથી નિવૃત્તિ પછી માનસિક શાંતિ મળે છે.