લાંબા ગાળાની SIPમાં ધીરજનું ફળ મીઠું: ૧૦ વર્ષના રોકાણમાં નુકસાનની શક્યતા નહિવત હોવાનું સંશોધનમાં તારણ

લાંબા ગાળાની SIP માં ધીરજનું ફળ મીઠું: ૧૦ વર્ષના રોકાણમાં નુકસાનની શક્યતા નહિવત હોવાનું મોતીલાલ ઓસવાલના સંશોધનમાં નિષ્ણાતોનું તારણ
શેરબજારની વધઘટથી ગભરાઈને પોતાની સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન બંધ કરી દેતા રોકાણકારો માટે મોતીલાલ ઓસવાલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો એક નવો અભ્યાસ આંખ ઉઘાડનારો સાબિત થઈ રહ્યો છે. એપ્રિલ ૨૦૦૫ થી ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધીના ૨૧ વર્ષથી વધુના ડેટા પર આધારિત આ સંશોધન સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, રોકાણનો સમયગાળો જેટલો લાંબો હોય છે, નકારાત્મક વળતર (નેગેટિવ રિટર્ન) મળવાની શક્યતા તેટલી જ ઘટી જાય છે.
ઉતાવળે એસઆઈપી બંધ કરવાનું નુકસાન: ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ માં સતત બે વર્ષથી વધુ સમય સુધી બજારમાં સ્થિર વળતર રહેતા અનેક રોકાણકારોએ કંટાળીને સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન બંધ કરી દીધા હતા. પરિણામે, ઓક્ટોબરમાં મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો ‘સ્ટોપેજ રેશિયો’ એટલે કે બંધ થયેલી કે કરી દેવામાં આવેલા સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનની ટકાવારી વધીને ૧૧૫.૭ ટકા પર પહોંચી છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનના નવા ૫૧ લાખ ઇન્વેસ્ટર્સ આવ્યા છે. તેની સામે ૫૯ લાખ ઇન્વેસ્ટર્સે એસઆઈપી બંધ કરાવી છે. પરંતુ, નવેમ્બર મહિનામાં જ નિફ્ટી-૫૦ (Nifty 50) એ અચાનક ૧૦.૧ ટકાનો ઉછાળો મારતા, બજાર સુધરવાની રાહ જોઈને બહાર નીકળી ગયેલા રોકાણકારો હાથ ઘસતા રહી ગયા હતા.
સંશોધનના મુખ્ય તારણો (૨૦૦૫ થી ૨૦૨૬)
મોતીલાલ ઓસવાલ મ્યુચ્યુઅલ ફંડે ૨૦૦૮-૦૯ની વૈશ્વિક મંદી, ૨૦૧૩ નો ઘટાડો અને કોવિડ-૧૯ જેવા કપરાં તબક્કાઓને આવરી લઈને ચાર મુખ્ય ઇન્ડેક્સના માસિક રોલિંગ SIP ડેટાનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું:
| ઇન્ડેક્સ (Index) | ૫ વર્ષની એસઆઈપીમાં નકારાત્મક વળતરની શક્યતા | ૧૦ વર્ષની એસઆઈપીમાં નકારાત્મક વળતરની શક્યતા |
| નિફ્ટી ૧૦૦ | ૧.૦ ટકા | ૦.૦ ટકા (શૂન્ય) |
| નિફ્ટી મિડકેપ ૧૫૦ | ૨.૦ટકા | ૦.૦ ટકા (શૂન્ય) |
| નિફ્ટી ૫૦૦ | ૨.૦ટકા | ૦.૦ ટકા (શૂન્ય) |
| નિફ્ટી સ્મોલકેપ ૨૫૦ | ૧૦.૫ટકા | ૦.૭ ટકા |
આમ ૫ વર્ષથી વધીને ૭ અને ૧૦ વર્ષ સુધી સિસ્ટેમેટક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનમાં રોકાણ કરવાનું ચાલુ રાખવાથી સરેરાશ વળતર તો જળવાઈ જ રહે છે, પરંતુ લઘુત્તમ વળતરમાં મોટો સુધારો થાય છે. ૧૦ વર્ષના ગાળામાં લાર્જ, મિડ અને મલ્ટીકેપ ઇન્ડેક્સમાં એક પણ વખત નુકસાન નોંધાયું નથી.
લાંબા ગાળે રોકાણ જાળવી રાખવાના ફાયદા
સેબી રજિસ્ટર્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ એડવાઈઝર્સ અભિષેક કુમાર અને દીપેશ રાઘવના મતે લાંબા ગાળાની SIP નીચેના કારણોસર ફાયદાકારક નીવડે છે:
-
ખરીદ કિંમતમાં ઘટાડો: બજાર જ્યારે તૂટે છે ત્યારે સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન ચાલુ રાખવાથી ઓછા ભાવે વધુ યુનિટ્સ મળે છે. આનાથી તમારી સરેરાશ ખરીદ કિંમત નીચી આવે છે, જે બજાર સુધરતા જ મોટો નફો આપે છે.
-
બજારની અણધારી તેજીનો લાભ: શેરબજારમાં આખા વર્ષનું મોટાભાગનું વળતર ગણતરીના મજબૂત ટ્રેડિંગ દિવસોમાં જ બનતું હોય છે. મંદીના ડરથી બહાર નીકળી જનાર રોકાણકાર આ તેજીના દિવસો ચૂકી જાય છે અને પાછળથી ઊંચા ભાવે ફરી ખરીદી કરવા મજબૂર બને છે.
-
કમ્પાઉન્ડિંગ (ચક્રવૃદ્ધિ) ની શક્તિ: ૭ થી ૧૦ વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી રોકાણ ટકાવી રાખવાથી નફા પર નફો ચઢે છે, જે નાની બચતને મોટા ભંડોળમાં ફેરવે છે.
ક્યારે SIP ચાલુ રાખવી અને ક્યારે બંધ કરવી?
-
૭ વર્ષનો નિયમ અપનાવો: ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એ જ નાણાં રોકો જેની તમારે આગામી ૭ વર્ષ સુધી જરૂર ન હોય. તેનાથી બજારના ખરાબ તબક્કામાં પણ તમે શાંતિથી રોકાણ જાળવી શકશો.
-
બજારના મૂલ્યાંકન મુજબ ફેરફાર ન કરો: બજાર બહુ ઊંચું હોય ત્યારે સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેેન્ટ પ્લાન બંધ કરવો અને નીચું હોય ત્યારે વધારવી તે વ્યવહારિક રીતે મોટાભાગના રોકાણકારો માટે મુશ્કેલ હોય છે. તેના બદલે, પોર્ટફોલિયો સંતુલિત કરવા માટે ઇક્વિટી હોલ્ડિંગનો થોડો હિસ્સો વેચી શકાય.
-
કયા સંજોગોમાં SIP બંધ કરવી યોગ્ય છે?ઃ જો તમારું કોઈ મહત્વનું આર્થિક લક્ષ્ય (જેમ કે બાળકોનું શિક્ષણ કે ઘર ખરીદી) ૧ કે ૨ વર્ષમાં નજીક આવી રહ્યું હોય, તો નફો સુરક્ષિત કરવા એસઆઈપી બંધ કરીને નાણાં સુરક્ષિત વિકલ્પમાં ખસેડવા જોઈએ. નોકરી છૂટી જવાથી, આરોગ્યની કટોકટીથી રોકડ પ્રવાહ અટકી જાય અથવા રોકાણ તમારા નિર્ધારિત એસેટ એલોકેશનને ખોરવી નાખે, ત્યારે જ એસઆઈપી અટકાવવી યોગ્ય છે.
લાંબા ગાળાના રોકાણમાં ફુગાવો, સ્ટેપ-અપ SIP, STP અને SWP નું મહત્વ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કરતી વખતે માત્ર સાદી એસઆઈપી ચાલુ કરી દેવી પૂરતી નથી, પરંતુ રોકાણના વિવિધ સાધનો (જેવા કે Step-up SIP, STP અને SWP)નો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવાથી નાણાકીય આયોજન વધુ મજબૂત બને છે. નીચે ફુગાવાની અસરથી લઈને SWP ના સલામત દર સુધીની વિગતો કારણો સહિત સમજાવવામાં આવી છે:
ફુગાવાની અસર અને લાંબા ગાળાનું રોકાણ
-
મુદ્દો:ફુગાવો (મોંઘવારી) એ તમારા પૈસાની ખરીદશક્તિ ધીમે-ધીમે ઘટાડી નાખે છે. જો તમારું વળતર ફુગાવાના દર કરતા ઓછું હોય, તો ભવિષ્યમાં તમારા નાણાંની કિંમત ઘટી જશે. જો વાર્ષિક ફુગાવો અંદાજે ૬% હોય અને તમારી બચત પર માત્ર ૫% વળતર મળતું હોય, તો વાસ્તવિક દૃષ્ટિએ તમે ગરીબ થઈ રહ્યા છો. ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ લાંબા ગાળે ફુગાવાને હરાવી શકે (Beat Inflation) તેટલું ઊંચું વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ઇક્વિટીમાં લાંબા ગાળે (૧૦ થી ૧૫ વર્ષ) ૧૧ ટકાથી ૧૪ ટકા સુધીનું વળતર મળવાની સંભાવના રહે છે, જે ફુગાવાને બાદ કરતા પણ મોટો વાસ્તવિક નફો ઊભો કરી આપે છે.
સ્ટેપ-અપ એસઆઈપી – રોકાણ વધારવાની સ્માર્ટ રીત
-
સ્ટેપ-અપ SIP એટલે દર વર્ષે તમારી માસિક SIP ની રકમમાં નિશ્ચિત ટકાવારી (જેમ કે ૧૦ ટકા કે ૧૫ ટકાનો વધારો કરવો. જેમ-જેમ તમારી કારકિર્દી આગળ વધે છે તેમ તમારી આવક પણ વધે છે. જો તમે એસઆઈપીની રકમ એ જ જૂની રાખશો, તો મોંઘવારી સામે પૂરતું ભંડોળ ભેગું થશે નહિ. જો તમે દર વર્ષે તમારી SIP ૧૦ ટકા વધારો છો, તો ૧૫ વર્ષના અંતે તમારું કુલ ભંડોળ સાદી એસઆઈપીની સરખામણીમાં બમણાથી પણ વધુ થઈ શકે છે. આને ‘કમ્પાઉન્ડિંગની બેવડી તાકાત’ કહેવાય છે.
સિસ્ટેમેટિક ટ્રાન્સફર પ્લાન બજારની અસ્થિરતાથી બચવાનો ઉપાય
-
જો તમારી પાસે એકસામટી મોટી રકમ હોય અને શેરબજાર સર્વોચ્ચ સપાટીએ હોય, તો એકસાથે રોકાણ કરવું જોખમી બની શકે છે. આ સમયે સિસ્ટેમેટિક ટ્રાન્સફર પ્લાનનો ઉપયોગ થાય છે. તેમાં રકમ લિક્વિડ ફંડમાં મૂકીને દર મહિને નિશ્ચિત રકમ ઇક્વિટી ફંડમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિથી બજારની વધઘટનો લાભ મળે છે. જ્યારે બજાર તૂટે છે ત્યારે નીચા ભાવે વધુ યુનિટ્સ ખરીદાય છે. એકસાથે બજારમાં જોખમ લેવા કરતાં સિસ્ટેમેટિક ટ્રાન્સફર પ્લાનના માધ્યમથી ધીમે-ધીમે પ્રવેશવાથી સરેરાશ ખરીદ કિંમત ઘટે છે અને માનસિક શાંતિ રહે છે.
નિવૃત્તિ કે નિયમિત આવક માટે પદ્ધતિસર ઉપાડ
-
સિસ્ટેમેટિક વિડ્રોઅલ પ્લાન એ સિસ્ટેમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનથી તદ્દન વિપરીત છે. નિવૃત્તિ પછી કે નિયમિત ખર્ચ માટે ફંડમાંથી દર મહિને નિશ્ચિત રકમ પાછી મેળવવા માટે સિસ્ટેમેટિક વિડ્રો્લ પ્લાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સિસ્ટેમેટિક વિડ્રો્લ પ્લાનનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તમારા બાકી રહેલા રોકાણ પર વળતર મળવાનું ચાલુ જ રહે છે, જ્યારે તમે ફક્ત જરૂરિયાતના પૈસા જ બહાર કાઢો છો.
ફંડ આજીવન ચલાવવા માટે વાર્ષિક ઉપાડ કેટલો હોવો જોઈએ?
-
આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, જો તમે તમારા કુલ રોકાણમાંથી દર વર્ષે ૬ ટકાથી ૭ ટકા એટલે કે દર મહિને અંદાજે ૦.૫ ટકાથી ૦.૬ ટકા જેટલી જ રકમ સિસ્ટેમેટિક વિડ્રો્લ પ્લાનના માધ્યમથી ઉપાડો છો, તો તમારું ફંડ જીવનભર ખૂટશે નહીં.જો ઇક્વિટી ફંડ લાંબા ગાળે સરેરાશ ૧૨ ટકા વળતર આપતું હોય અને તમે માત્ર ૬ ટકાથી ૭ ટકા જ ઉપાડો છો, તો બાકીનું ૫ ટકાથી ૬ ટકા વળતર ફંડની મૂડીને સતત વધારતું રહેશે. પરિણામે, ફંડ ખતમ થવાને બદલે સમયની સાથે વધુ મજબૂત બનશે. (જો ઉપાડનો દર ૯ ટકા કે ૧૦ ટકાથી વધુ રાખવામાં આવે, તો બજારના ખરાબ વર્ષોમાં મૂડી ઝડપથી ઘટી પણ શકે જ છે.
-
-
