21મી સદીમાં ભારત વિશ્વની સૌથી મહાન AI શક્તિ તરીકે ઉભરી આવશેઃ મુકેશ અંબાણી

આર્ટિફિસિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ગરીબી વિનાનું વિશ્વ… અને અમારા સુંદર ગ્રહ પરના તમામ આઠ અબજ લોકો માટે સમૃદ્ધ ભવિષ્યનું નિર્માણ થઈ શકે છે. આ બધું જ હવે નજર સમક્ષ તરવરી રહ્યું છે, હવે પહોંચની અંદર જ છેઃ મુકેશ અંબાણી

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માત્ર બીજી એક ટેકનોલોજી નથી. પ્રથમ વખત માનવજાત માનવ જેવી જ સિસ્ટમો બનાવી રહી છે. આ સિસ્ટમ્સ શીખી શકે, બોલી શકે, વિશ્લેષણ કરી શકે, હલી શકે અને સ્વયં ઉત્પાદન કરી શકે છે. AI એ એવો મંત્ર છે જે દરેક યંત્ર અથવા દરેક મશીન અને સિસ્ટમને વધુ ઝડપથી, વધુ સારી રીતે અને વધુ બુદ્ધિશાળી રીતે કાર્ય કરવાની શક્તિ આપે છે.  હું AIને આધુનિક સમયના અક્ષય પાત્ર તરીકે જોઉં છું. મહાભારતમાં વર્ણવાયેલ તે દંતકથાસમ પાત્ર, જે બધાને અખૂટ પોષણ પૂરું પાડતું હતું. તે જ રીતે, AI જ્ઞાન, કાર્યક્ષમતા અને ઉત્પાદકતામાં અપરિમિત વૃદ્ધિ આપે છે. આજે અમે માત્ર આ યુગના પ્રભાતકાળમાં છીએ.

ગ્લોબલ AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ ભારતના ટેક ઇતિહાસમાં એક નિર્ધારક ક્ષણ છે. આ એક એવી ક્ષણ જ્યારે ભારત AIને તેના વિકસિત ભારતના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટેની પ્રેરક શક્તિઓમાંની એક બનાવવા પ્રતિબદ્ધ છે. આ સ્વપ્ન છે 2047 સુધીમાં અમારા સ્વાતંત્ર્યના ગૌરવપૂર્ણ શતાબ્દી વર્ષ સુધી, સંપૂર્ણ વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાનું સ્વપ્ન. અમે ખૂબ ગૌરવ અનુભવીએ છીએ કે અમારા આદરણીય પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi આ સમિટના માર્ગદર્શક, તત્વચિંતક અને નેતા છે.

માહિતી પ્રસારણ મંત્રી Ashwini Vaishnaw અને તેમની ઉત્તમ ટીમ આ સમિટને ભારતની મહત્ત્વાકાંક્ષા અનુસાર ભવ્ય સ્તરે આયોજન કરવા બદલ સંપૂર્ણ પ્રશંસા લાયક છે. નરેન્દ્ર મોદીજીનું AI સંચાલિત વિકસિત ભારતનું વિઝન વિકસિત ગ્લોબલ સાઉથ માટે પણ એક નમૂનો છે. તેનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ થાય તો મારું માનવું છે કે AI અતિ સમૃદ્ધિના યુગનો પ્રારંભ કરી શકે છે. ગરીબી વિનાનું વિશ્વ… અને અમારા સુંદર ગ્રહ પરના તમામ આઠ અબજ લોકો માટે સમૃદ્ધ ભવિષ્યનું નિર્માણ થઈ શકે છે. આ બધું જ હવે નજર સમક્ષ તરવરી રહ્યું છે, હવે પહોંચની અંદર જ છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે AIનું શ્રેષ્ઠ હજી આવવાનું બાકી છે.. આ સમિટના ભાગ લેનારાઓ આજે વિશ્વ માટે એક ગહન પ્રશ્ન પર ચર્ચા કરી રહ્યું છે. શું AI શક્તિને થોડાક લોકોના હાથમાં કેન્દ્રીત કરશે કે સૌ માટે તકનું લોકતંત્રીકરણ કરશે? શું આપણે એકલવાયા દેશો તરીકે કાર્ય કરીએ કે પછી એક સંયુક્ત વૈશ્વિક પરિવાર તરીકે? અમારું ધ્રુવીકૃત વિશ્વ બે અલગ દિશામાં ફંટાતા રસ્તાના ચોક પર ઊભું છે. એક માર્ગે એવી સ્થિતિ સર્જી છે જ્યાં AI દુર્લભ અને મોંઘી છે; કમ્પ્યુટર કેન્દ્રીત છે. ડેટા નિયંત્રિત છે. આ નિરાશાજનક પરિસ્થિતિમાં અસમાનતા વધે છે. દેશો વચ્ચે, સમાજોની અંદર અને પેઢીઓ વચ્ચે અસમાનતા વધે છે.

પરંતુ બીજો પણ એક માર્ગ છે. એવું ભવિષ્ય જ્યાં AI સૌ માટે ઉપલબ્ધ, સસ્તી અને લાભદાયી બની શકે છે. નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું તેમ, ભારત આ બીજા ભવિષ્યમાં વિશ્વાસ રાખે છે. આ સમિટના મંચ પરથી, આજે હું એક સાહસિક આગાહી કરું છું. 21મી સદીમાં ભારત વિશ્વની સૌથી મહાન AI શક્તિઓમાંની એક તરીકે ઊભરી આવશે. મારો વિશ્વાસ એક અસ્વીકાર્ય સત્યથી મજબૂત બને છે. આવતા દાયકાઓમાં… વિશ્વમાં કોઈ દેશ ભારતની શક્તિને ટક્કર આપી શકશે નહીં. જનસાંખ્યિકી, લોકશાહી, વિકાસ, ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ડેટા સર્જન અને AI ઉપજમાં ભારત સૌથી સમર્થ દેશ બની જશે.

ભારતે છેલ્લા દસ વર્ષમાં ઘણી મોટી સિદ્ધિઓ મેળવી છે તે દુનિયાએ જાણી લેવું જરૂરી છે. ભારતની સફળતા અંગે શંકા વ્યક્ત કરનારાઓ સમજી લે કે આજે ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો મોબાઇલ ડેટા ઉપભોક્તા છે. લગભગ એક અબજ ઇન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓ ભારતમાં છે. વિશ્વમાં સૌથી ઓછા ડેટા ખર્ચ કરાવતો દેશ ભારત છે. તેમ જ ગુણવત્તાની દ્રષ્ટિએ, દિલ્હી અને ભારતના સૌથી દૂરના ગામ વચ્ચે કોઈ ફરક જ નથી. બીજું, આધારકાર્ડ છે. ભારતમાં 1.4 અબજ ડિજિટલ ઓળખપત્રો છે. ત્રીજું, UPI દર મહિને 12 અબજથી વધુ ટ્રાન્ઝેક્શન પ્રક્રિયા કરે છે.

ચોથું, ભારત ટોચના ત્રણ સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમમાં સ્થાન ધરાવે છે, 100,000 સ્ટાર્ટઅપ અને 100થી વધુ યુનિકોર્ન ભારતમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. પાંચમું, ભારતનું સુરક્ષિત અને સમાવેશી ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હવે વિશ્વભરના દેશો દ્વારા અપનાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પૂરી વિનમ્રતા સાથે હું જણાવવા માંગું છું કે 500 મિલિયનથી વધુ વફાદાર સબ્સ્ક્રાઇબર્સ સાથે, Jio બ્રોડબેન્ડ, 4G, 5G અને હોમ કનેક્ટિવિટીમાં આ પરિવર્તનમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવવાનું સન્માન પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ સાથે જ વિનમ્રતા સાથે હું જાહેરાત કરું છું કે Jio ભારતના AI પરિવર્તનમાં વધુ મોટી ભૂમિકા ભજવશે.

આજે, Reliance Industries ગ્રુપ અને Jio ઇન્ટેલિજન્સ તરફથી, હું ત્રણ જાહેરાતો કરું છું: એક, Jioએ ભારતને ઇન્ટરનેટ યુગ સાથે જોડ્યું છે. હવે Jio ભારતને ઇન્ટેલિજન્સ યુગ સાથે જોડશે. અમે દરેક નાગરિક, અર્થતંત્રના દરેક ક્ષેત્ર, સામાજિક વિકાસના દરેક પાસા અને સરકારની દરેક સેવા મળે તેવી વ્યવસ્થા કરીશું. ભારતમાં કનેક્ટિવિટી જે રીતે બદલાઈ, તેવી જ વિશ્વસનીયતા, ગુણવત્તા, વ્યાપકતા અને અતિ સસ્તાઈ સાથે Jio આ કાર્ય કરશે.

બે, Jio, Reliance સાથે મળીને આ વર્ષથી શરૂ થતા આવતા સાત વર્ષમાં રૂ.10 લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે. આ સટ્ટાકીય રોકાણ નથી. આ રોકાણ મૂલ્યાંકન પાછળ દોડવા માટે નથી. આ ધીરજપૂર્વક, શિસ્તબદ્ધ, રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટેનું મૂડી રોકાણ છે. દાયકાઓ સુધી ટકાઉ આર્થિક મૂલ્ય અને વ્યૂહાત્મક મજબૂતી બનાવવા માટે રચવામાં આવેલા માહોલને વધુ સંગીન બનાવવા માટે કરવામાં આવનારું રોકાણ છે. આજે AIમાં સૌથી મોટો અવરોધ પ્રતિભા કે કલ્પનાશક્તિ નથી. પરંતું, કમ્પ્યુટની અછત મોટો અવરોધ છે. તેને માટે ઊંચો ખર્ચ કરવો પડે છે.

ત્રીજું, Jio ઇન્ટેલિજન્સ ત્રણ સાહસિક પહેલ દ્વારા ભારતનું સ્વદેશી કમ્પ્યુટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવશે. તેને માટે સૌ પ્રથમ તો ગિગાવોટ સ્તરના ડેટા સેન્ટર્સ બનાવશે. અમે જામનગરમાં અનેક ગિગાવોટના AI-તૈયાર ડેટા સેન્ટર્સનું નિર્માણ કાર્ય શરૂ કરી દીધું છે. 2026ના બીજા છ માસિક ગાળામાં 120 મેગાવોટ ઓનલાઈન આવશે, અને ગિગાવોટ સ્તરના કમ્પ્યુટ તરફ સ્પષ્ટ રીતે આગળ વધવાના માર્ગે જશે.

અમે ગ્રીન એનર્જીના સેક્ટરમાં પણ છીએ. અમારી ગ્રીન એનર્જી વિશેષતાની વાત કરીએ તો કચ્છ અને આંધ્ર પ્રદેશમાં સોલાર આધારિત 10 GW સુધીની ગ્રીન પાવર વધારાની ક્ષમતા નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ. તેની સાથે સાથે જ દેશવ્યાપી એજ કમ્પ્યુટ પણ તૈયાર કરી રહ્યા છીએ.  Jioના નેટવર્ક સાથે ઊંડે સંકલિત એજ કમ્પ્યુટ લેયર બુદ્ધિને ઝડપી, ઓછા વિલંબવાળી અને સસ્તી બનાવશે. અહીં ભારતીયો રહે, શીખે અને કામ કરે છે. કિરાણા દુકાનોથી લઈને ક્લિનિક સુધી, વર્ગખંડોથી લઈને ખેતરો સુધી બુદ્ધિ એજ પર જીવંત રહેશે. અમારો સંકલ્પ સ્પષ્ટ છે: કનેક્ટિવિટી જેટલી સર્વવ્યાપક બુદ્ધિનું નિર્માણ કરવાનું છે. જ્યારે કમ્પ્યુટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બને, ત્યારે નવીનતા અનિવાર્ય બને છે.

Jio ઇન્ટેલિજન્સ પાંચ અચલ સિદ્ધાંતો દ્વારા માર્ગદર્શન મેળવે છે: એક, ભારતની ડીપ-ટેક અને અદ્યતન મેન્યુફેક્ચરિંગ નેતૃત્વ માટે AI. બે, તમામ ભારતીય ભાષાઓમાં વિશ્વસ્તરીય બહુભાષી AI ક્ષમતા. ત્રણ, Jio AI ભારતની ભાષામાં બોલશે, ભારતની સંસ્કૃતિમાં ફૂલશે, ભારતની માટીમાં ફળશે.

ત્રીજું, જવાબદારી, સુરક્ષા, ડેટા નિવાસ અને વિશ્વાસ Jioની મુખ્ય ખાતરી છે. ચોથું, AI નોકરીઓ દૂર નહીં કરે. નવી ઉચ્ચ કૌશલ્યવાળી તક ઊભી કરશે. પાંચમું, શ્રેષ્ઠ મોડેલ નહીં, પણ શ્રેષ્ઠ ઇકોસિસ્ટમ મહત્વપૂર્ણ છે. અમે ભારતીય ઉદ્યોગો, સ્ટાર્ટઅપ્સ, IITs અને સંશોધન સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારી કરીશું. વિશ્વની શ્રેષ્ઠ ટેક કંપનીઓ સાથે સહભાગી બની નવા AI યુગનું સહ-નિર્માણ કરીશું.

AIની વૃદ્ધિ સામાજિક પ્રાસંગિકતા પર આધારિત હોવી જોઈએ. અમે શિક્ષણમાં JioShikshak. આરોગ્યમાં — Jio ArogyaAI., કૃષિમાં — JioKrishi. દૈનિક જીવનમાં — JioBharatIQ લાવીશું. AI દ્વારા ભારતની સાંસ્કૃતિક વારસાને વૈશ્વિક સ્તરે પ્રસારિત કરવામાં આવશે. આ સમિટને અપ્રતિમ પ્રતિસાદ મળ્યો છે. AI હવે લોકોનું વૈશ્વિક આંદોલન બની રહ્યું છે. સફળતા માટે વૈશ્વિક સહકાર જરૂરી છે. ધ્રુવીકરણની નહીં. ભારત ગ્લોબલ સાઉથ અને ગ્લોબલ નોર્થને જોડતો મહત્વપૂર્ણ પુલ છે. એક પૃથ્વી, એક પરિવાર અને એક ભવિષ્ય માટે સહુએ સાથે મળીને તૈયાર થવાનું છે. ચાલો, માનવ મગજની સૌથી શક્તિશાળી ભેટ AI નો ઉપયોગ કરીને આ સપનાને સાકાર કરીએ.