IT વિભાગે સહકારી બેંકોને Form 61, 61A અને 61B પાલન અંગે સમજણ આપી
અજય પટેલે ભૂલરહિત Form 61B ફાઈલિંગ અને NIL રિપોર્ટ પહેલાં ચકાસણી પર ભાર મૂક્યો, સહકારી બેન્કો સમયસર ફોર્મ ફાઈલ ન કરે તો દંડ થશે
અમદાવાદ સ્થિત આવકવેરા વિભાગ (ઇન્ટેલિજન્સ અને ક્રિમિનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન) દ્વારા ગુજરાત સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ બેંક લિમિટેડના કાર્યાલય ખાતે નિલ રિટર્ન ફાઈલ કરવાને મુદ્દે સહકારી બેન્કોને સમજણ આપવા માટે, તેમની જાગૃતિ વધારવા અને માર્ગદર્શન આપવા માટે કાર્યક્રમ યોજવામાં આવ્યો હતો. આ કાર્યક્રમનું આયોજન ગુજરાત સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ બેન્કના ચેરમેન અજય પટેલના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં સમગ્ર ગુજરાતમાંથી જિલ્લા તથા પ્રાથમિક સહકારી બેંકોના ચીફ એક્ઝિક્યુટીવ ઓફિસર્સ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.
અજય પટેલ દ્વારા યોજવામાં આવેલા પ્રસ્તુત સેમિનારમાં આવકવેરા વિભાગે Form 61, Form 61A અને Form 61B અંગે વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું અને આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 ણહેઠળની કાયદેસર રિપોર્ટિંગ ફરજો તથા પાલન ન થાય તો લાગુ પડતા દંડ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. આવકવેરા વિભાગે વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું હતુ કે Rule 114F(5)માં આપવામાં આલી સમજૂતી નંબર 5માં જણાવ્યા મુજબ 7નૂ ઓક્ટોબર 2022થી તમામ સહકારી બેન્કો માટે Form 61B ફરજિયાત છે અને તેનો ભંગ થવાથી દંડાત્મક કાર્યવાહી થાય છે. જો કોઈ ભારતીય નાગરિક બ્રિટન જેવા વિદેશી દેશમાં ટેક્સ રેસિડેન્ટ બને, તો તેની ભારતીય સહકારી બેન્કમાંનું ખાતું “રિપોર્ટેબલ એકાઉન્ટ” બની જાય છે અને Form 61B ફાઈલ કરવું ફરજિયાત બને છે. વિભાગે આ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે Form 61B ફાઈલ કરવા માટે GIIN (Global Intermediary Identification Number) જરૂરી નથી.
કાર્યક્રમમાં અજય પટેલે આવકવેરા વિભાગનો આ વ્યાપક જાગૃતિ કાર્યક્રમ બદલ આભાર માન્યો અને જિલ્લા બેંકોના CEOને સૂચના આપી કે NIL Form 61B ફાઈલ કરતા પહેલાં સ્થાનિક બેન્કો પાસેથી “રિપોર્ટેબલ એકાઉન્ટ નથી” તેવું પ્રમાણપત્ર જરૂર મેળવો. તેમણે ચોક્કસ અને ભૂલરહિત રિપોર્ટિંગ પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો.
પાવરપોઈન્ટ પ્રેઝન્ટેશન દ્વારા ફાઈલિંગ પ્રક્રિયા સમજાવવામાં આવી અને આવકવેરા વિભાગના e-ફાઈલિંગ પોર્ટલ મારફતે સહેલાઈથી પાલન શક્ય હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. મહત્વપૂર્ણ ખુલાસો કરમાં જણાવાયું કે ગુજરાતની 231 સહકારી બેંકોમાંથી માત્ર 179 બેંકો રિપોર્ટિંગ એન્ટિટી તરીકે નોંધાયેલી છે અને અત્યાર સુધી માત્ર 71 બેંકોએ Form 61B ફાઈલ કર્યું છે. જ્યારે 52 બેંકો હજુ નોંધણી બાકી છે. કુલ 160 સહકારી બેંકોને 28 જાન્યુઆરી 2026 સુધી Form 61B ફાઈલ કરવાનું હતું. આ ફોર્મ ભરવામાં નિષ્ફળ જાય તો દંડ લાગુ પડશે.
વિભાગે પાલન કરનાર બેન્કોની યાદી અજય પટેલને સોંપી અને સમયસર પાલન બદલ તેમની પ્રશંસા કરી હતી. બાકી રહેલી બેંકોને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં નોંધણી અને ફાઈલિંગ પૂર્ણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ખુલાસો થયો કે પાલન ન કરનાર અથવા ખોટી માહિતી આપનાર 200થી વધુ સહકારી બેંકોને પેનલ્ટી નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે. આ યાદી જિલ્લા સહકારી બેંકોના CEO અને જનરલ મેનેજરોને આપવામાં આવી અને સંલગ્ન બેંકોને તરત જ સુધારાત્મક પગલાં લેવા સૂચના આપવામાં આવી.
Form 61B સિવાય Form 61 અને Form 61A અંગે પણ વિગત આપવામાં આવી. નિર્ધારિત મર્યાદા પાર થતાં રોકડ જમા, ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ, ડ્રાફ્ટ અને DD સહિત Specified Financial Transactions (SFT-1, SFT-2, SFT-3, SFT-4, SFT-5 અને SFT-16) રિપોર્ટ કરવાનું ફરજિયાત હોવાનું સમજાવવામાં આવ્યું. સ્પોટ વેરિફિકેશન દરમિયાન ગંભીર અન્ડર-રિપોર્ટિંગના કેસો પણ સામે આવ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું. ખાતામાં જમા થતું વ્યાજ SFT-16 હેઠળ ફરજિયાત રિપોર્ટ કરવાનું રહેશે અને તેમાં કોઈ મુક્ત મર્યાદા નથી — એમ વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું.
અમદાવાદના આવકવેરા નિયામક અખિલેન્દ્ર પ્રતાપ યાદવે જણાવ્યું કે ગુજરાતની સહકારી બેન્કો સમયસર અને સંપૂર્ણ પાલન કરશે તો વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની છબી મજબૂત બનશે. તેમણે ચેતવણી આપી કે પાલન ન થવાથી AEOI પિયર રિવ્યુ હેઠળ ભારતની રેટિંગ પર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે. પ્રશ્નોત્તરી સત્ર દરમિયાન હાજર અધિકારીઓએ માહિતીપ્રદ પ્રેઝન્ટેશન બદલ વિભાગનો આભાર માન્યો અને સમયમર્યાદામાં સંપૂર્ણ પાલનની ખાતરી આપી હતી. વિભાગે પણ ટૂંકા સમયમાં સેમિનાર આયોજિત કરવા અને સહકારી બેન્કોમાં નિયમનકારી જાગૃતિ વધારવા બદલ અજય પટેલનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.
