નાબાર્ડ ક્લાઈમેટ ચેન્જની સમસ્યાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય સૂઝાડનારને રૂ. 15 લાખનું ઇનામ આપશે
- નવતર આયોજન સાથે આગળ આવી ઇનામને પાત્ર ઠરેલી વ્યક્તિ કે સંસ્થાને પાયલોટ પ્રોજેક્ટને અમલ કરવાની તક પણ આપવામાં આવશે
અમદાવાદઃ નાબાર્ડે ક્લાઈમેટ ચેન્જ-વાતાવરણમાં એકાએક આવતા પલટા સામે ટકી રહે તેવા પાક તૈયાર થઈ શકે તે માટે સારામાં સારો-શ્રેષ્ઠ અને વ્યવહારુ ઉપાય સૂચવાનારા પ્રથમ ત્રણ વ્યક્તિઓને રૂ. 15 લાખ, 10 લાખ અને રૂ. 5 લાખનુ ઇનામ આપવાની જાહેરાત કરી છે. નેશનલ બેન્ક ફોર એગ્રીકલ્ચર એન્ડ રૂરલ ડેવલપમેન્ટ-નાબાર્ડ, બિલ એન્ડે મિલિન્ડા ગેટ્સ ફાઉન્ડેસન અને દલબર્ગ એડવાઈઝર્સ સાથે મળીને પ્રસ્તુત યોજનાની જાહેરાત કરી છે. આ પહેલને નેશનલ ક્લાઈમેટ સ્ટેક ઇન્નોવેશન તરીકે ઓળખાવવામાં આવી રહી છે.
લોકોને પડકાર ઉપાડી લેવા આગળ આવવા આમંત્રણ આપતી આ રાષ્ટ્રીય પહેલનો હેતુ ગ્રામિણ ભારત માટે નેશનલ ક્લાઈમેટ સ્ટેકના નામથી ક્લાઇમેટ-આબોહવાને લગતી માહિતી- ડેટાને આધારે ડિજિટલ વ્યવસ્થા વિકસાવીને દેશની ખેતીને ક્લાઇમેટ રેઝિલિયન્સ-આબોહવામાં એકાએક આવતા પલટાનો પ્રતિકાર કરી શકે તે રૂતે મજબૂત કરવાનો છે.
ભારતમાં હીટવેવ, પૂર, દુષ્કાળ અને વાવાઝોડા જેવા આબોહવાને લગતા જોખમો ઝડપથી વધી રહ્યા છે. પરિણામે ખેતી અને ગ્રામિણ જીવન પર ગંભીર અસર કરે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ક્લાઇમેટ ડેટાની ઉપલબ્ધતા વધેલી છે, પરંતુ તાત્કાલિક જોખમોની આગાહી કરવાની બાબતમાં હજુ પણ અલગ-અલગ ડેટાસેટ અને મોડેલોમાં અટવાયેલા જ રહ્યા છીએ.
હાલની જોખમ સામે લડવાની વ્યવસ્થા અને પ્રણાલીઓ મોટાભાગે પ્રતિક્રિયાત્મક એટલે કે સંકટ ત્રાટક્યા પછી પ્રતિભાવ આપીને બચાવ કરવાની વ્યવસ્થા છે. આ સંજોગોમાં આગોતરા આયોજનને એટલે કે સંકટ ત્રાટકે તે પહેલા જ તેનો પ્રતિકાર કરવા માટે સજ્જ થઈ જવા માટે સંકલિત, પરસ્પર જોડાયેલ અને નિર્ણય માટે ઉપયોગી ક્લાઇમેટ માહિતીની જરૂરિયાત વધી રહી છે.
એકીકૃત ક્લાઇમેટ ડેટા સિસ્ટમ
નાબાર્ડના અધ્યક્ષ કે.વી.શાજીએ જણાવ્યું હતું કે દેશે ક્લાઇમેટને લગતી માહિતી-ડેટા એકત્રિત કરવા અને તેનો વિશ્લેષણ કરવા માટે નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, પરંતુ આ માહિતી વિવિધ વેબસાઇટોમાં વિખેરાયેલી છે. નેશનલ ક્લાઈમેટ સ્ટેક ઇન્નોવેશન ચેલેન્જની શરૂઆત કરવા પાછળનો મૂળભૂત હેતુ દેશના શ્રેષ્ઠ વૈજ્ઞાનિકો અને ઇનોવેટર્સને એક સાથે લાવી એવી ટેક્નોલોજી વિકસાવવાનો છે. આ વિજ્ઞાનીઓ તમામ ડેટા સ્ટ્રીમને એક જ પ્લેટફોર્મ પર સરળતાથી ઉપલબ્ધ બનાવી શકશે. આ પહેલ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ટેક્નોલોજી દ્વારા વધુ મજબૂત ગ્રામિણ ભારતનું નિર્માણ કરવાના દ્રષ્ટિકોણ સાથે પણ સુસંગત છે.
ઇનોવેટર્સ માટે ખુલ્લો અવસર
આ ચેલેન્જનો હેતુ ભારતના વૈજ્ઞાનિકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમને જોડીને નેશનલ ક્લાઈમેટ સ્ટેક વિકસાવવાનો છે. આ ઇનોવેશન ચેલેન્જ બહુવિધ તબક્કામાં થતી પ્રક્રિયાના માધ્યમથી આગળ વધશે. આ પડકારને પહોંચી વળવા માટેની પ્રક્રિયા કરવા માટે 6 માર્ચથી અરજીઓ લેવાનું શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું છે. ઇનોવેટર્સને ટૂંકા ગાળાના ક્લાઇમેટ જોખમની આગાહી કરવા માટેના મોડેલ અને ઉપયોગી ડેશબોર્ડ વિકસાવવા આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.
સબમિશનનું મૂલ્યાંકન નીચેના માપદંડોને આધારે કરવામાં આવશે. એક, સૂઝાવામાં વૈજ્ઞાનિક ચોકસાઈ હોવી જરૂરી છે. સમગ્ર મોડેલ અંગે રજૂઆત કરનારના મનમાં સ્પષ્ટતા હોવી જરૂરી છે. ત્રીજું, તેમના મોડેલ વ્યવહારુ ઉપયોગિતા ધરાવતા હોવા જરૂરી છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો તે અમલમાં મૂકી શકાય તેવા હોવા જોઈએ. ચાર, આ સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારાઓએ સૂચવેલા મોડેલ મોટા ફલક પર લઈ જવાય તેવા પણ હોવા જરૂરી છે. આ સ્પર્ધામાં ઇનામને પાત્ર ઠરનારા સૂઝાવ-મોડેલનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે અમલમાં મૂકવાની તક પણ આપવામાં આવશે.
ચેલેન્જ માટેની અરજી પ્રક્રિયા ઓનલાઇન શરૂ થઈ ગઈ છે.
આ પહેલ ડિક્રા પર આધારિત છે. ડિક્રા એ નાબાર્ડનું જ ક્લાઇમેટ ડેટા પ્લેટફોર્મ છે. આ પહેલના માધ્યમથી જ નાબાર્ડ-ડિક્રા ડિજિટલ પબ્લિક ગૂડમાંથી આગળ વધારી ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરીકે વિકસાવવા માંગે છે. આ રીતે ક્લાઇમેટ ડેટા, આગાહી અને નિર્ણય આધારિત માહિતી સરળતાથી ઉપલબ્ધ પણ થઈ જ શકશે.
