શું તમે એકથી વધુ PPF ખાતાં ખોલી શકો છો?
– માતા કે પિતા તેના સંતાન માટે અલગથી પીપીએફ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે છે પરંતુ બંને ખાતામાં મળીને એક નાણાંકીય વર્ષ દરમિયાન રૂ. 1.5 લાખથી વધુ રકમ જમા કરાવી શકાતી નથી.
– ભૂલથી પણ રૂ. 1.5 લાખને બદલે રૂ. 2 લાખ જમા થઈ જાય તો વધારાના જમા થયેલા રૂ. 50,000 ઉપર વ્યાજ ચૂકવવામાં આવતું નથી.
– એક વ્યક્તિના નામે એક જ PPF ખાતું માન્ય છે. જો ભૂલથી બે ખાતાં ખોલાઈ જાય, તો બીજું ખાતું irregular account ગણાશે અને તેના પર કોઈ વ્યાજ મળશે નહીં.
Public Provident Fund (PPF) ભારતની સૌથી લોકપ્રિય સ્મોલ સેવિંગ સ્કીમોમાંથી એક છે. આ યોજના Government of India દ્વારા સમર્થિત છે અને ટેક્સ લાભ, સ્થિર વ્યાજદર અને સરળ ઉપલબ્ધતાને કારણે લોકોમાં ખૂબ વિશ્વાસપાત્ર ગણાય છે. દરેક નોકરિયાત કે વેપારીના ભવિષ્યની સલામતી વધારી શકે છે.
PPF એક લાંબા ગાળાનું રોકાણ સાધન છે. તેમાં વ્યક્તિ દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા રૂ.500 અને વધુમાં વધુ રૂ.1.5 લાખ સુધી રોકાણ કરી શકે છે. આ રકમ 15 વર્ષ માટે લોક-ઇન રહે છે. 15 વર્ષ પછી તમને મૂડી સાથે મળેલું વ્યાજ પણ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ ફ્રી મળે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો 25 વર્ષ પછી તમારા ખાતામાં મુદ્દલ અને વ્યાજ મળીને રૂ. 1.25 કરોડ જમા પડ્યા હોય તો તેવા સંજોગમાં સંપૂર્ણ રૂ. 1.25 કરોડનો સામટો ઉપાડ કરવામાં આવે તો રાતી પાઈ પણ વેરા એટલે કે આવકવેરા તરીકે ચૂકવવી પડતી નથી. હા, પંદર વર્ષ સુધી ખાતું જાળવી રાખ્યા બાદ એટલે કે ખાતાની પંદર વર્ષની મુદત પૂરી થયા પછી તમે તેને 5-5 વર્ષના બ્લોકમાં મુદત વધારી પણ શકો છો.
આ બધા લાભોને કારણે ઘણા લોકો એકથી વધુ PPF ખાતાં ખોલવા માંગે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું એક વ્યક્તિ એકથી વધુ PPF ખાતાં ખોલી શકે? વાસ્તવમાં એકથી વધુ PPF ખાતાં ખોલી શકાતા નથી. Public Provident Fund Act, 1968 મુજબ એક વ્યક્તિ પોતાના નામે માત્ર એક જ PPF ખાતું ખોલાવી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારું PPF ખાતું પહેલેથી જ State Bank of India માં હોય, તો તમે ફરી Punjab National Bank અથવા પોસ્ટ ઓફિસમાં તમારા નામે બીજું ખાતું ખોલી શકતા નથી. એ જ રીતે, પોસ્ટ ઓફિસમાં ખાતું હોય તો બેંકમાં નવું PPF ખાતું ખોલી શકાતું નથી.
જો ભૂલથી બે PPF ખાતાં ખોલાઈ જાય તો શું થાય?
એક વ્યક્તિના નામે એક જ PPF ખાતું માન્ય છે. જો ભૂલથી બે ખાતાં ખોલાઈ જાય, તો બીજું ખાતું irregular account ગણાશે અને તેના પર કોઈ વ્યાજ મળશે નહીં. હાં, નાણાં મંત્રાલયની મંજૂરીથી બંને ખાતાં મર્જ કરવાની વ્યવસ્થા છે. તેના માટે ખાતાધારકે તમામ વિગતો સાથે અરજી કરવી પડે છે. જો ખાતાં મર્જ ન થાય, તો વધારાનું ખાતું બંધ કરવું પડશે અને તેમાં જમા કરેલી માત્ર મૂળ રકમ જ પરત મળશે — વ્યાજ નહીં.
શું સગીર વયના બાળક માટે અલગ PPF ખાતું ખોલી શકાય?
હાં — આ એકમાત્ર અપવાદ છે. માતા અથવા પિતા પોતાના 18 વર્ષથી નાના બાળક માટે અલગ PPF ખાતું ખોલી શકે છે. પરંતુ ધ્યાન રાખવું કે તમારા પોતાના ખાતા અને બાળકના ખાતામાં કુલ રોકાણ મળીને એક નાણાકીય વર્ષમાં ₹1.5 લાખથી વધારે ન હોવું જોઈએ.
ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ તો પિતા કે માતા પોતાના પીપીએફના ખાતામાં નાણાંકીય વર્ષ દરમિયાન રૂ.1 લાખ જમા કરાવ્યા હોય તો બાળકના ખાતામાં વધુમાં વધુ રૂ. 50,000 જ જમા કરાવી શકે છે. બાળક 18 વર્ષનો થયા પછી તે પોતે ખાતું સંભાળશે અને નવી અરજી તથા નૉમિનેશન ફોર્મ આપવું પડશે.
PPF ખાતું કેવી રીતે ખોલવું?
PPF ખાતું પોસ્ટ ઓફિસ અથવા રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકોમાં ખોલી શકાય છે. જેમ કે State Bank of India, Punjab National Bank, Bank of India સહિતની તમામ રાષ્ટ્રીય કૃત બેન્કમાં તથા HDFC Bank અને Axis Bank જેવી ખાનગી બેન્કમાં પણ PPF ખાતું ખોલવાની સુવિધા મળે છે. તેને માટે તમારે અરજીના ફોર્મ સાથે ઓળખના પુરાવાઓ, સરનામાનો પુરાવો અને સહી સંબંધિત દસ્તાવેજો આપવાના રહેશે.
FY 2025–26ના વર્ષ દરમિયાન PPFન વાર્ષિક વ્યાજદર 7.1 ટકા રહ્ય છે. દર ત્રણ મહિને તેના નવા વ્યાજદર જાહેર કરવામાં આવે છે. જવલ્લે જ તેમાં નાનો ફેરફાર કરવામાં આવે છે. વાર્ષિક ધોરણે મળતું વ્યાજ મુદ્દલમાં ઉમેરાઈને નવા વર્ષે તે સમગ્ર રકમ પર વર્ષ દરમિયાન નક્કી થયેલા વ્યાજદરે નવેસરથી વ્યાજ ગણાય છે. પહેલા વર્ષના એપ્રિલ માસમાં જ રૂ. 1.5 લાખ જમા કરાવ્યા હોય વર્ષને અંતે અંદાજે રૂ. 10,650નું વાર્ષિક વ્યાજ મળે છે. બીજા વર્ષે એપ્રિલમાં રૂ. 1.5 લાખ જમા કરાવે તો ત્રીજા વર્ષે રૂ. 3,10,650 પર અંદાજે 14,955ની આસપાસ વ્યાજ મળશે. આમ વ્યાજનું વ્યાજ પણ જમા થવા માંડે છે. વાર્ષિક કમ્પાઉન્ડ વ્યાજની વ્યવસ્થામાં દર મહિનાની 5 તારીખથી અંતિમ તારીખ વચ્ચેના ગાળામાં પીપીએફ એકાઉન્ટમાં જમા પડેલા ન્યૂનતમ બેલેન્સ પર વ્યાજની ગણતરી કરવામાં આવે છે.
- એક વ્યક્તિ પોતાના નામે માત્ર એક જ PPF ખાતું ખોલી શકે
- બાળક માટે અલગ ખાતું ખોલી શકાય, પણ કુલ રોકાણ ₹1.5 લાખથી વધારે ન હોવું જોઈએ
- ભૂલથી ખૂલેલા વધારાના ખાતાં પર વ્યાજ મળતું નથી
- PPF લાંબા ગાળાનું, સુરક્ષિત અને ટેક્સ-ફ્રી રિટર્ન આપતું રોકાણ છે
