બજેટ 2026માં GST જેવી ઇનકમ ટેક્સ સ્લેબ્સ આવી શકે?
નવા ટેક્સ રીજિમ હેઠળ ઓછા ટેક્સ સ્લેબ્સ તમારા ટેક્સ બિલને કેવી રીતે અસર કરશે, અહીં વાંચો
બજેટ 2026-27 સાલના બજેટની રજૂઆત કરવાના હવે માંડ દસ દિવસ બચ્યા છે. તેની સાથે એક મહત્વની ચર્ચાએ જોર પકડવા માંડ્યું છે. શું સરકાર પર્સનલ ઇનકમ ટેક્સને પણ GST જેવી સરળ અને સંક્ષિપ્ત બનાવશે? છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં GSTને અનેક દરોથી ઘટાડીને ઓછા અને વ્યાપક દરોમાં સમાવી દેવામાં આવ્યો છે. હવે કરદાતાઓ આશા રાખી રહ્યા છે કે નવા ઇનકમ ટેક્સ રીજિમમાં પણ વેરાના સ્લેબ્સ ઓછી કરીને સિસ્ટમ વધુ સરળ, સ્પષ્ટ અને સરળ સમજાય તેવી બનાવાશે. હા, 2027ના એપ્રિલ પછી ફાઈલ કરવામાં આવનારા આવકવેરાના રિટર્નમાં નવી સંભવિત જોગવાઈનો લાભ મળી શકે છે.
નવા ટેક્સ રીજિમમાં સંભવિત નવા સ્લેબ્સ
- ₹0 થી ₹4 લાખ – NIL
- ₹4 થી ₹8 લાખ – 5%
- ₹8 થી ₹12 લાખ – 10%
- ₹12 થી ₹16 લાખ – 15%
- ₹16 થી ₹20 લાખ – 20%
- ₹20 થી ₹24 લાખ – 25%
- ₹24 લાખથી ઉપર – 30%
જૂના ટેક્સ રજીમની સ્લેબ્સ (60 વર્ષથી નીચે)
- ₹2.5 લાખ સુધી – NIL
- ₹2.5 થી ₹5 લાખ – 5%
- ₹5 થી ₹10 લાખ – 20%
- ₹10 લાખથી ઉપર – 30%
નવો ટેક્સ રીજિમને શરૂઆતમાં સરળતા લાવવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં મોટાભાગના છૂટછાટ અને ડિડક્શન દૂર કરાયા છે. છતાં હાલ તેમાં 7 સ્લેબ્સ હોવાથી ઘણા કરદાતાઓ તેને હજુ પણ જટિલ માને છે. તેથી બજેટ 2026માં GST જેવી “સ્લેબ કોમ્પ્રેશન” લાવવાની શક્યતા ચર્ચાઈ રહી છે.
GST કેવી રીતે સરળ બન્યું
GST લાગુ થયા ત્યારે 0 ટકા, 5 ટકા, 12 ટકા, 18 ટકા અને 28 ટકા દરો હતા. સમય જતાં સરકાર અને GST કાઉન્સિલે દરોને સરળ બનાવ્યા છે. હવે મોટા ભાગના માલ અને સેવાઓ 5 ટકા અને 18 ટકા એમ બે મુખ્ય સ્લેબમાં આવી ગયા છે. માત્ર લક્ઝરી અને ખાસ વસ્તુઓ પર ઊંચો દર રાખવામાં આવ્યો છે. જીએસટીના દરનો સ્લેબ ઘટાડવા પાછળનો ઉદ્દેશ સ્પષ્ટ હતો. ઓછા દર એટલે ઓછા વિવાદ, સરળ પાલન અને સામાન્ય નાગરિકોને સરળ સમજાય એવી ટેક્સ સિસ્ટમ.
શું ઇનકમ ટેક્સ પણ એ જ માર્ગે જશે?
હાલ નવા ઇનકમ ટેક્સ રીજિમમાં પણ અનેક સ્લેબ્સ છે. incremental આવક પર અલગ અલગ દર લાગતા હોવાથી ઘણા પગારધારકો માટે ગણતરી જટિલ લાગે છે. જો GST મોડેલ અપનાવવામાં આવે, તો ઇનકમ ટેક્સ પણ ઓછા અને વ્યાપક સ્લેબ્સમાં વિભાજિત થઈ શકે છે. નીચી આવક માટે ઓછો દર, મધ્યમ આવક માટે એક વ્યાપક દર અને ઊંચી આવક માટે ટોચનો દર રાખવામાં આવે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આમ ઇન્કમ ટેક્સ માત્ર ત્રણ સ્લેબમાં જ આવી જવો જોઈએ તેવું નિષ્ણાતોનું માનવું છે.
સ્લેબ કોમ્પ્રેશન કેવી રીતે કરી શકાય?
પહેલો 10 ટકા, 15 ટકા અને 20 ટકાના જેવી મધ્યમ સ્લેબ્સને ભેગા કરી દઈને એક વ્યાપક દરનો સ્લેબ બનાવી શકાય છે. 30 ટકા ટોચની સ્લેબ માટે થ્રેશોલ્ડ વધુ ઉપર ખસેડવો પડશે. ટેક્સ વધારવા માટે આવકનો જમ્પ મોટો અને સરળ રાખવા પડશે. તેમાં વધારો થવો જરૂરી છે. આ પગલાં ટેક્સ છૂટ નહીં પરંતુ સિસ્ટમને વધુ સ્પષ્ટ અને અનુમાનયોગ્ય બનાવશે.
30 લાખની આવકનું ઉદાહરણ
હાલની સિસ્ટમમાં રૂ. 30 લાખ આવક પર અલગ અલગ ભાગો પર અલગ દર લાગતા હોવાથી ગણતરી અનેક સ્તરે થાય છે. હવે તેના સ્લેબ્સ જ ઓછા કરી દેવામાં આવે તો ટેક્સ ગણતરી ઝડપી, સરળ અને સ્પષ્ટ બની શકે છે. સરકાર લાંબા સમયથી સરળ, ઓછા વિવાદવાળી અને અનુમાનયોગ્ય ટેક્સ સિસ્ટમ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. GST રેશનલાઈઝેશન એ દિશામાં મોટું પગલું હતું. હવે ડાયરેક્ટ ટેક્સમાં આવો ફેરફાર કરવો આગળનું મોટું પગલું બની શકે છે. મિડલ ક્લાસ માટે તેનો અર્થ સરળ ટેક્સ પ્લાનિંગ, સ્પષ્ટ ટેક-હોમ સેલેરી, ઓછી ગૂંચવણ થશે. તેમ જ સરકાર માટે તેનો અર્થ વધુ કમ્પ્લાયન્સ, ઓછા વિવાદ, સ્થિર આવક થશે. હવે જોવાનું એ છે કે બજેટ 2026 ખરેખર GST-સ્ટાઇલ ઇનકમ ટેક્સ સુધારા લાવે છે કે નહીં.
