સહકારી બેન્કોની સાયબર સિક્યોરીટી વધારવા રિઝર્વ બેન્કે આયોજન કર્યું
શહેરી સહકારી બેન્કોના સુપરવિઝન માટે વર્ષ 2026-27માં છ મુખ્ય લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં ટીયર3 અને ટીયર-4 કેટેગરીમાં આવતા વિસ્તારોની સહકારી બેન્કો માટે સુપરવાઈઝરી ડેટા ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ વિકસાવવાના નિર્ણયનો સમાવેશ થાય છે. ઉપરાંત કેટલીક પસંદગીની બેન્કોને જોખમ આધારિત સુપરવિઝનની વ્યવસ્થા હેઠળ મૂકવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ સહકારી બેન્કોને લાવવા ઉપરાંત ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી આધારિત પરીક્ષણ અને ગેપ એસેસમેન્ટની વ્યાપકતા વધારવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે.
ભારતીય રિઝર્વ બેન્કે શુક્રવારે જાહેર કરેલા વાર્ષિક અહેવાલ 2025-26માં શહેરી સહકારી બેન્કો માટે વર્ષ 2026-27 દરમિયાન અમલમાં મૂકવાના વ્યાપક સુપરવિઝન માટેના કાર્યક્રમની જાહેરાત કરી છે. આ કાર્યક્રમમાં ખાસ કરીને ડેટાની ગુણવત્તા, સાયબર સુરક્ષા, જોખમ આધારિત દેખરેખ અને કર્મચારીઓની ક્ષમતા વિકાસ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આ તમામ કામગીરી રિઝર્વ બેન્કના ઉત્કર્ષ 2029ના રોડમેપ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવશે.
રિઝર્વ બેન્કના હેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે સાયબર સુરક્ષા માળખાના લેવલ-2, લેવલ-3 અને લેવલ-4 હેઠળના વિસ્તારોમાં કાર્ય કરતી સહકારી બેન્કો માટે માટે સાયબર મેપિંગની કવાયત કરવામાં આવશે. સહકારી બેન્કો માટે સાયબર મેપિંગ એક્સરસાઇઝની પ્રક્રિયામાં બેન્ક પોતાની સાયબર સુરક્ષાની હાલની સ્થિતિને સમજીનો યોગ્ય ફેરફાર કરીને તેને મજબૂત બનાવવા પર ફોકસ કરવામાં આવશે. તેને માટે બેન્કની પાસે કેટલા કમ્પ્યુટર્સ, સર્વર્સ, સોફ્ટવેર અને નેટવર્ક ઉપકરણો છે તેની સંપૂર્ણ યાદી તૈયાર કરવાવમાં આવશે. તેમ જ સહકારી બેન્કના કયા ડેટા કે સિસ્ટમ પર સાયબર હુમલો થવાની શક્યતા સૌથી વધુ છે તે નક્કી કરવામાં આવશે. તે જ સાયબર સિક્યોરીટી માટેની બેન્કની હાલની વ્યવસ્થાનો અભ્યાસ કરવાં આવશે.
સહકારી બેન્કો પાસે જે ફાયરવોલ, એન્ટી-વાયરસ કે અન્ય સુરક્ષાના સાધનોની સક્ષમતાન ચકાસણી કરવામાં આવશે. તેની સાથે જ બેન્કના સોફ્ટવેર કે નેટવર્કમાંના ગાબડાં શોધી કાઢીને હેકર્સ બેન્કની સિસ્ટમમાં ન ઘૂસી શકે તેવી વ્યવસ્થા કરવાની બાબતનો સમાવેશ થાય છે. તેને આધારે સહકારી બેન્કોને સાયબર હુમલાથી બચાવવા માટેનો વ્યૂહ તૈયાર કરીને અમલમાં મૂકી દેવામાં આવશે. આ સમગ્ર કવાયતનો મૂળભૂત હેતુ ગ્રાહકોના નાણાંની તથા બેન્કની અંગત માહિતીની સુરક્ષાની જાળવણી કરવાનો છે. આ કવાયત કર્યા પછી સહકારી બેન્કો માટે સાયબર સિક્યોરીટીની ગાઈડલાઈન્સ પણ બહાર પાડવમાં આવશે. આ સમગ્ર આયોજન મિશન સક્ષમ હેઠળ સહકારી બેન્કોની ક્ષમતા નિર્માણનું કાર્ય કરવામાં આવશે.
તમારા ગ્રાહકને ઓળખો-કેવાયસી, એન્ટીમની લોન્ડરિંગ માટે પણ જોખમ આધારિત સુપરવિઝનની વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવશે. તેમ જ આતંકવાદીઓને નાણાંકીય સહાય આપવાના વધી રહેલ જોખમો પર પણ કડક નજર રાખવામાં આવશે. તેને માટે સહકારી બેન્કોમાં જોખમ આધારિત અલગ માળખું પણ તૈયાર કરી દેવામાં આવશે.
