ઈ-કોમર્સ નિકાસ નીતિ કડક નિયમો સાથે લાગુ કરવામાં આવી
ઈ-કોમર્સ નિકાસ નીતિ (E-commerce Export Policy) કડક નિયમો સાથે લાગુ કરવામાં આવી
FDI-આધારિત કંપનીઓ મળેલા નિકાસ ઓર્ડર સામે જ સ્ટોક (ઇન્વેન્ટરી) બનાવી શકશે
ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) એ નવી ઈ-કોમર્સ એક્સપોર્ટ ફ્રેમવર્ક લાગુ કરી છે. આ ફ્રેમવર્ક હેઠળ જે ઈ-કોમર્સ કંપનીઓમાં વિદેશી સીધું રોકાણ (FDI) છે, તેઓ હવે વિદેશી ગ્રાહકોને સીધું વેચાણ કરવા માટે ભારતમાં માલનો સ્ટોક (Inventory) રાખી શકશે. પરંતુ આ માટે તેમણે અલગથી લીગલ એન્ટિટી (Legal Entity) બનાવવી પડશે. આ નીતિગત ફેરફારથી Amazon અને Walmart ના માલિકી હકની Flipkart જેવી મોટી કંપનીઓને મોટો ફાયદો થશે. સાથે જ Tier-2 અને Tier-3 શહેરોમાં આવેલા MSME તથા સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વધુ ઓર્ડર અને બિઝનેસ સ્થિરતા મળશે.
નવી નીતિના મુખ્ય નિયમો અને શરતો:
ઘરેલું વેચાણ પર પ્રતિબંધ: નીતિ બદલાતા પહેલાં FDI ધરાવતી ઈ-કોમર્સ કંપનીઓને સ્ટોક રાખવાની મંજૂરી નહોતી. હવે માત્ર નિકાસ (Exports) માટે જ સ્ટોક રાખવાની મંજૂરી મળી છે. દેશી બજાર (Domestic Sales) માટે સ્ટોક-આધારિત મોડલ પર પ્રતિબંધ પહેલાંની જેમ જ યથાવત રહેશે.
ઓર્ડર સામે જ સ્ટોક: કંપનીઓ કન્ફર્મ થયેલા નિકાસ ઓર્ડર (Export Orders) મેળવ્યા પછી જ ભારતીય વિક્રેતાઓ પાસેથી માલ ખરીદીને સ્ટોક કરી શકશે. કોઈ પણ જાતનો અંદાજિત કે આગોતરો સ્ટોક (Speculative Inventory) બનાવવાની મંજૂરી નથી.
અલગ ટ્રેકિંગ અને ડિજિટલ રેકોર્ડ: નિકાસ માટેના સ્ટોકને અલગ રાખવો પડશે અને તેને ડિજિટલ રિપોઝિટરી દ્વારા ટ્રેક કરવાનો રહેશે. જો વિદેશમાંથી માલ રિટર્ન આવે તો પણ તેને ભારતીય સ્થાનિક બજારમાં વેચી શકાશે નહીં.
ચુકવણીનો સમયગાળો (7 દિવસ): ઈ-કોમર્સ નિકાસકારે ભારતીય વિક્રેતા (Seller) પાસેથી માલ સ્વીકાર્યાના 7 દિવસની અંદર ચુકવણી (Payment) કરી દેવી પડશે. વિદેશી ગ્રાહકે પૈસા ચૂકવ્યા નથી કે પ્રોડક્ટ રિટર્ન કરી છે તેવા બહાના હેઠળ પેમેન્ટ રોકી શકાશે નહીં.
ECEH હબનો ઉપયોગ: નિકાસકારોએ દિલ્હી, બેંગલુરુ અને મુંબઈમાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ કરાયેલા 5 ‘ઈ-કોમર્સ એક્સપોર્ટ હબ્સ’ (ECEH) નો ઉપયોગ કરવાનો રહેશે.
ટેક્સ રિબેટ્સ અને પ્રોત્સાહનો: આ સ્કીમ હેઠળ નિકાસકારો Duty Drawback, RoDTEP અને RoSCTL જેવા ટેક્સ રિબેટ્સનો લાભ લઈ શકશે, અને આ લાભ તેમણે મૂળ વિક્રેતાઓ સાથે શેર કરવાનો રહેશે. જોકે, Advance Authorisation જેવી યોજનાઓનો લાભ મળશે નહીં.
કોઈપણ પ્રકારના ઉલ્લંઘનને રોકવા અને પારદર્શિતા જાળવવા માટે કંપનીઓએ નાણાકીય વર્ષ પૂરું થયાના 90 દિવસની અંદર DGFT ને એન્યુઅલ કમ્પ્લાયન્સ સર્ટિફિકેટ સબમિટ કરવું પડશે.
