• 18 November, 2026 - 8:20 AM

૧૫ ડિસેમ્બરથી કાર ઇન્શ્યોરન્સના નિયમોમાં ફેરફાર: યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ નહીં કરો તો પરિવારને વીમા કવચ નહીં મળે!

૧૫ ડિસેમ્બરથી કાર ઇન્શ્યોરન્સના નિયમોમાં ફેરફાર: યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ નહીં કરો તો પરિવારને વીમા કવચ નહીં મળે! પરિવારના સભ્યોને કાર એક્સિડન્ટમાં વીમા કવચ મળે તે માટે અલગથી વિગતો આપવી પડશે

તમે આગામી ૧૫ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ પછી નવી કાર કે ટુ-વ્હીલર ખરીદો છો અથવા તો તમારા જૂના વાહનનો વીમો રિન્યુ કરાવો છો, તો વીમા પોલિસીનું સ્વરૂપ સંપૂર્ણપણે બદલાયેલું જોવા મળશે. અત્યાર સુધી ગ્રાહકો પાસે માત્ર બે જ વિકલ્પ હતા: ‘થર્ડ-પાર્ટી પોલિસી’ અથવા ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ (પેકેજ) પોલિસી’. પરંતુ હવે ઇન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયાએ તમામ પ્રાઈવેટ કાર અને ટુ-વ્હીલર માટે ‘ફોર-લેયર’ (ચાર ભાગમાં વહેંચાયેલી) એક જ પોલિસી ફરજિયાત બનાવી છે. આ નવી સિસ્ટમમાં ગ્રાહકે ફોર્મમાં દરેક ભાગ માટે ‘Opt-in’ એટલે કે કવચ જોઈએ છે અથવા ‘Opt-out’ એટલે કે કવચ નથી જોઈતું પર ટિક  કરવું પડશે. જો તમે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ નહીં કરો, તો અકસ્માતના સંજોગોમાં તમારા પરિવારના સભ્યોને વીમાનું વળતર નહીં મળે. પરિણામે ન સમજાય તો ચાર વાર પૂછીને પોલીસી અંગે નિર્ણય લેવાનો રહેશે. પૂછ્યા વિના મને બધું જ સમજાઈ ગયું છે તે ધોરણે પોલીસી ખરીદી લેવાની ઉતાવળ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. તમે ધારેલું વીમા કવચ ન મળે અને જરૂરિયાત ટાંકણે વીમા કવચ ન મળે તેવી પણ સંભાવના રહેલી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક ચુકાદા પછી નિયમો બદલાયા

આ ફેરફાર પાછળ ૪ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે ‘નેશનલ ઇન્શ્યોરન્સ વિરુદ્ધ થુંગાલા ધન લક્ષ્મી’ કેસમાં આપેલો ચુકાદો જવાબદાર છે:

શું હતો કેસ?: ત્રણ દાયકા જૂના આ કેસમાં કારના માલિક (ટી. રામુ) પોતાની જ કારમાં મુસાફર તરીકે બેસીને મુસાફરી કરી રહ્યા હતા ત્યારે એક અજાણી ટ્રકે ટક્કર મારતા તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. કારનો ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ વીમો’ હોવા છતાં વીમા કંપનીએ એમ કહીને ક્લેમ નકારી કાઢ્યો હતો કે માલિકે પોતે મુસાફર તરીકે જોખમ આવરી લેવા માટે અલગથી પ્રીમિયમ ચૂકવ્યું ન હતું. આ કેસમાં પહેલા તેલંગાણા હાઈકોર્ટે અને ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે વીમા કંપનીની અપીલ ફગાવી દીધી હતી અને ઇન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરીટી ઓફ ઇન્ડિયાને આદેશ આપ્યો હતો કે ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ’ પોલિસીમાં શું સામેલ છે અને શું નહીં તે અંગેની અસ્પષ્ટતા દૂર કરવા માટે ચાર સ્પષ્ટ ભાગો ધરાવતું સમાન માળખું – એક સમાન અને સરળ શબ્દોમાં તૈયાર કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. 

નવી પોલિસીના ૪ ભાગમાં આવશે તેની વિગતો

હવે દરેક પોલિસીમાં નીચે મુજબના ૪ સેક્શન હશે, જેમાંથી માત્ર સેક્શન-૧ અને સેક્શન-૩  મોટરકારના માલિક માટે જ ફરજિયાત છે, જ્યારે બાકીના વિકલ્પો ગ્રાહકની પસંદગી પર નિર્ભર રહેશે. 

સેક્શન કવચનો પ્રકાર ફરજિયાત કે મરજિયાત? મુખ્ય વિગત અને નિયમો
સેક્શન – ૧ થર્ડ-પાર્ટી કવર (Third-Party) ફરજિયાત (Compulsory) તમારા વાહનથી અન્ય કોઈ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય, ઈજા થાય કે મિલકતને નુકસાન થાય તો તેનું વળતર. તેનું પ્રીમિયમ સરકાર અને ઇન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરીટી નક્કી કરે છે.
સેક્શન – ૨ મુસાફરો પ્રત્યેની કાનૂની જવાબદારી (Legal Liability to Passengers) મરજિયાત (Optional) વાહનમાં બેઠેલા મુસાફર, પાછળ બેઠેલી વ્યક્તિ  કે પગારદાર ડ્રાઈવરને અકસ્માતમાં ઈજા/મૃત્યુ થાય અને તેઓ તમારી સામે કેસ કરે તો તેનું કવચ. પરિવારના સભ્યો બાકાત થાય છે.
સેક્શન – ૩ પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર (પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર) માલિક માટે ફરજિયાત; મુસાફરો માટે મરજિયાત અકસ્માતમાં મૃત્યુ કે કાયમી અપંગતા આવે તો સીધી નિશ્ચિત રકમ મળે છે. તેમાં કોઈ કેસ કરવાની જરૂર નથી. પરિવારના સભ્યોને કવર કરવા આ વિકલ્પ પસંદ કરવો જરૂરી છે.
સેક્શન – ૪ ઓન-ડેમેજ કવર (Own-Damage) મરજિયાત (Optional) તમારા પોતાના વાહનને થયેલા નુકસાનના રિપેરિંગ કે ચોરી/ટોટલ લોસનું વળતર. ઝીરો ડેપ્રિસિએશન જેવા એડ-ઓન્સ આમાં લઈ શકાય છે.

સમજી લો કે પરિવારના સભ્યો કેમ અસુરક્ષિત રહી શકે? 

વીમા નિષ્ણાતોના મતે ગ્રાહકોએ સેક્શન-૨ અને સેક્શન-૩ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો અત્યંત જરૂરી છે.

સેક્શન-૨ માં પરિવાર બાકાત છે: જો તમે કાર ચલાવતા હોવ અને અકસ્માતમાં તમારા માતા-પિતા, જીવનસાથી (પતિ/પત્ની) કે બાળકો ને ઈજા થાય કે મૃત્યુ થાય, તો સેક્શન-૨  હેઠળ નક્કી થતી લીગલ લાયેબિલિટી હેઠળ કોઈ વળતર મળશે નહીં, કારણ કે નિયમ મુજબ નજીકના પરિવારજનોને તેમાંથી બાકાત રખાયા છે.

પરિવારના સભ્યો-અન્ય મુસાફરોને સુરક્ષિત કરવા સેક્શન-૩ હેઠળ ‘ઓપ્શનલ પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર’અલગથી પસંદ કરવું પડશે

ઉકેલ શું છે?: તમારા પરિવારના સભ્યો અને અન્ય મુસાફરોને સુરક્ષિત કરવા માટે તમારે સેક્શન-૩ હેઠળ ‘ઓપ્શનલ પર્સનલ એક્સિડન્ટ કવર’ (Optional PA Cover for Passengers)અલગથી પસંદ (Opt-in) કરવું પડશે. આ કવચ હેઠળ અકસ્માતમાં મૃત્યુ કે કાયમી અપંગતા (અકસ્માતના ૬ મહિનાની અંદર) પર કોઈ પણ કાનૂની દાવા વગર સીધી વીમાની રકમ ચૂકવવામાં આવે છે.

વાહન માલિક માટે મોટી રાહત: હવે વાહન માલિકનું ફરજિયાત કવર માત્ર વાહન ચલાવતી વખતે જ નહીં, પરંતુ માલિક પોતાની કારમાં મુસાફર તરીકે બેઠો હોય કે વાહનમાં ચડતો-ઉતરતો હોય ત્યારે પણ લાગુ પડશે. જો માલિક પાસે માન્ય ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ હોય અને વાહન વ્યક્તિગત નામે હોય.

ગ્રાહકો માટે અન્ય મહત્વની વાતો અને હજુ વણઉકેલાયેલા પ્રશ્નો

પ્રીમિયમ ઘટશે કે વધશે?: બજાજ જનરલ ઇન્શ્યોરન્સના ચીફ ટેકનિકલ ઓફિસર અમરનાથ સક્સેના અને ફર્સ્ટ પોલિસીના હરિ રાધાકૃષ્ણનના મતે, આ ફેરફારથી કુલ પ્રીમિયમમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી કારણ કે જૂના કવચને જ નવા સ્વરૂપમાં રજૂ કરાયા છે. જોકે, પોલિસી શેડ્યૂલમાં દરેક સેક્શનનું પ્રીમિયમ અલગ દેખાશે, જેથી પારદર્શિતા વધશે. ઓનલાઈન ખરીદીમાં વન ટાઈમ પાસવર્ડના માધ્યમથી જ સંમતિ લેવામાં આવશે.

હજુ કયા મુદ્દા અસ્પષ્ટ છે?

પૂર્વ વીમા લોકપાલ સેગર સંપતકુમારના જણાવ્યા અનુસાર, સુપ્રીમ કોર્ટે નવી કાર માટે ૪ વર્ષ અને ટુ-વ્હીલર માટે ૬ વર્ષનો થર્ડ-પાર્ટી વીમો રાખવા કહ્યું હતું, પરંતુ ઇન્સ્યોરન્સ રેગ્યુલેટરી ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા -ઇરડાઈના પરિપત્રમાં હજુ જૂની મુદત કાર માટે ૩ વર્ષ અને બાઈક માટે ૫ વર્ષ કરવાના નિયમના ફેરફારનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલો નથી. ઉપરાંત, ગ્રાહક અલગ-અલગ સેક્શન એટલેકે થર્ડ-પાર્ટી એક કંપની પાસેથી અને ઓન-ડેમેજ બીજી કંપની પાસેથી ખરીદી શકશે કે કેમ તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા બાકી છે.

Read Previous

RBI ની વ્યાજદરોમાં હજી અડધાથી પોણા ટકાનો વધારો થવાની સંભાવનાઃ હોમલોનના હપતાની રકમ વધી શકે

Read Next

NPSની પેન્શન સ્કીમ પસંદ કરતા પહેલા સબસ્ક્રાઇબર્સે શું જાણવું જરૂરી છે?

Most Popular