દિલ્હીમાં H1N1 નો રોગચાળો: ૧,૭૭૭ કેસ નોંધાયા. લક્ષણો, કોણ જોખમમાં છે અને સુરક્ષિત કેવી રીતે રહેવું

દિલ્હીમાં H1N1 નો રોગચાળો: ૧,૭૭૭ કેસ નોંધાયા. લક્ષણો, કોણ જોખમમાં છે અને સુરક્ષિત કેવી રીતે રહેવું

માત્ર ૨૦ ઓગસ્ટના રોજ જ દિલ્હીમાં H1N1 સંક્રમણના ૧૧૪ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જેનાથી કુલ H1N1 કેસની સંખ્યા વધીને ૧,૭૭૭ થઈ ગઈ છે. એકંદરે, આ વર્ષે શહેરમાં ઇન્ફ્લુએન્ઝાના ૨,૬૦૨ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં ૨,૩૯૨ ઇન્ફ્લુએન્ઝા-A સંક્રમણોનો સમાવેશ થાય છે. આ કેસોમાં સૌથી મોટો હિસ્સો H1N1 નો છે. જોકે, દિલ્હીના આરોગ્ય અધિકારીઓને ટાંકીને બહાર આવેલા અહેવાલો મુજબ દિલ્હી સરકારના વર્તમાન આંકડામાં H1N1થી થયેલા કોઈ મૃત્યુની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.

દિલ્હીમાં H1N1 સંક્રમણમાં ઝડપી વધારો જોવા મળી રહ્યો છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં ૨૧ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ સુધીમાં H1N1 ના ૧,૭૭૭ કન્ફર્મ થયેલા કેસ નોંધાયા છે. આ ઉછાળાને પગલે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી જે.પી. નડ્ડાએ દિલ્હીના આરોગ્ય અધિકારીઓ સાથે પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરી છે, જ્યારે હોસ્પિટલોને સર્વેલન્સ (નિરીક્ષણ), ટેસ્ટિંગ અને તૈયારીઓ મજબૂત કરવા જણાવાયું છે.

તાજેતરનો આ વધારો ખાસ કરીને ઝડપી રહ્યો છે. દિલ્હીમાં માત્ર ૨૦ ઓગસ્ટના રોજ જ H1N1 ના ૧૧૪ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જેનાથી કુલ H1N1 કેસનો આંકડો ૧,૭૭૭ પર પહોંચી ગયો છે. એકંદરે, શહેરમાં આ વર્ષે ઇન્ફ્લુએન્ઝાના ૨,૬૦૨ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં ૨,૩૯૨ ઇન્ફ્લુએન્ઝા-A સંક્રમણનો સમાવેશ થાય છે. આ કેસોમાં સૌથી વધુ હિસ્સો H1N1 નો છે.

શું દિલ્હીમાં H1N1 ના કારણે કોઈ મૃત્યુ થયું છે?

ના, દિલ્હીના આરોગ્ય અધિકારીઓને ટાંકીને આપેલા અહેવાલો અનુસાર, દિલ્હી સરકારના વર્તમાન આંકડામાં H1N1 થી થયેલા કોઈ મૃત્યુની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. જોકે, શંકાસ્પદ અથવા હોસ્પિટલ સંબંધિત મૃત્યુના અહેવાલો આવ્યા છે જે સત્તાવાર રીતે H1N1 ને આભારી ગણાવવામાં આવ્યા નથી. નોંધાયેલા મૃત્યુ અને H1N1 ના કારણે થયા હોવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ થયેલા મૃત્યુ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો મહત્વપૂર્ણ છે. વર્તમાન ઉછાળાનો અર્થ એ પણ નથી કે H1N1 કોઈ નવો વાયરસ છે. ૨૦૦૯ ના રોગચાળાનું કારણ બનેલો આ વાયરસ મોસમી ઇન્ફ્લુએન્ઝા A(H1N1)pdm09 તરીકે સતત ફેલાઈ રહ્યો છે.

H1N1 ના લક્ષણો શું છે?

H1N1 શરૂઆતમાં કોવિડ-૧૯ (COVID-19), મોસમી ફ્લૂ અથવા તો સામાન્ય વાયરલ ઇન્ફેક્શન જેવું જ લાગી શકે છે. તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં શામેલ છે.

– અચાનક અથવા સખત તાવ આવવો

– ઉધરસ, ઘણીવાર સૂકી ઉધરસ

– ગળામાં બળતરા કે દુખાવો થવો

– નાક વહેવું અથવા બંધ થઈ જવું

– માથાનો દુખાવો

– શરીર અને સ્નાયુઓમાં દુખાવો

– ઠંડી લાગવી

– થાક અને નબળાઈ

કેટલાક દર્દીઓ, ખાસ કરીને બાળકો, ઉલટી અથવા ઝાડાનો પણ અનુભવ કરી શકે છે. માત્ર લક્ષણો પરથી કોઈ વ્યક્તિને H1N1, કોવિડ-૧૯ કે અન્ય શ્વાસ સંબંધિત સંક્રમણ છે તે ચોક્કસપણે કહી શકાતું નથી. સામાન્ય રીતે સ્વસ્થ મોટાભાગના લોકો ગંભીર જટિલતાઓ વિના સાજા થઈ જાય છે. પરંતુ ઇન્ફ્લુએન્ઝા ન્યુમોનિયા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને અન્ય ગંભીર સમસ્યાઓ તરફ દોરી શકે છે, ખાસ કરીને જોખમી જૂથમાં આવતા દર્દીઓમાં આ જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.

તમે તમારો બચાવ કેવી રીતે કરી શકો?

મૂળભૂત સાવચેતીઓ ખૂબ જ અસરોકારક રહે છે. ભીડવાળી અથવા ઓછી હવાની અ અવરજવર વાળી જગ્યાઓ પર માસ્ક પહેરો. જ્યારે શ્વાસ સંબંધિત સંક્રમણો વ્યાપકપણે ફેલાયેલા હોય ત્યારે આ ખાસ ઉપયોગી થઈ શકે છે. તમારા હાથ વારંવાર ધોવો. સાબુ અને પાણી અથવા આલ્કોહોલ આધારિત હેન્ડ સેનિટાઈઝરનો ઉપયોગ કરો, ખાસ કરીને ઉધરસ, છીંક આવ્યા પછી અથવા વારંવાર અડવામાં આવતી સપાટીઓને સ્પર્શ કર્યા પછી. ઉધરસ અને છીંકતી વખતે મોં ઢાંકો. હાથને બદલે ટીશ્યુ અથવા તમારી કોણીનો ઉપયોગ કરો. તમે બીમાર હોવ ત્યારે ઘરે રહો. લક્ષણો હોય ત્યારે પરિવારના સભ્યો, સહકર્મીઓ અને જોખમ ધરાવતા લોકો સાથે નિકટના સંપર્કથી બચો. હવાની અવરજવર (વેન્ટિલેશન) સુધારો. તાજી હવા અને બંધ કે ભીડવાળી જગ્યાઓથી દૂર રહેવાથી વાયરસનો ફેલાવો ઘટાડી શકાય છે. જાતે દવાઓ ન લો (Self-medicate ન કરો). ફ્લૂ જેવા લક્ષણો ધરાવતા લોકોએ જાતે દવાઓ લેવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.

H1N1 રસી વિશે શું?

માત્ર H1N1 ફેલાઈ રહ્યો છે તે માટે અલગથી કોઈ રસી લેવાની જરૂર નથી. H1N1 એ મોસમી ઇન્ફ્લુએન્ઝાનો જ એક ભાગ છે, અને મોસમી ફ્લૂની રસીઓ એવા વાયરસથી રક્ષણ આપવા માટે બનાવવામાં આવે છે જે ફેલાવાની શક્યતા ધરાવે છે. ઉત્તરી ગોળાર્ધની ૨૦૨૬-૨૭ ની સિઝન માટે, વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા ભલામણ કરાયેલ રસીના બંધારણમાં A(H1N1)pdm09 જેવો જ વાયરસ, સાથે H3N2 અને ઇન્ફ્લુએન્ઝા B/Victoria પ્રકાર શામેલ છે. વધારે જોખમ ધરાવતા લોકો જેવા કે વૃદ્ધો, નાના બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, ક્રોનિક (લાંબા ગાળાની) બીમારી ધરાવતા લોકો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓએ વાર્ષિક ઇન્ફ્લુએન્ઝા રસીકરણ અંગે ડૉક્ટર સાથે વાત કરવી સલાહભર્યું છે. રસી એ ગેરંટી નથી આપતી કે તમને ક્યારેય ઇન્ફ્લુએન્ઝા નહીં થાય, પરંતુ તે બીમારીના જોખમને અને ખાસ કરીને તેની ગંભીર જટિલતાઓને ઘટાડી શકે છે.

જો તમને લક્ષણો જણાય તો તમારે શું કરવું જોઈએ?

જો તમને તાવ, ઉધરસ, ગળામાં દુખાવો અને શરીરમાં દુખાવો થાય, તો ઘરે રહો, અન્યો સાથેનો સંપર્ક મર્યાદિત કરો અને ડૉક્ટર સાથે વાત કરો, ખાસ કરીને જો તમે હાઈ-રિસ્ક (વધુ જોખમ ધરાવતા) જૂથમાં આવતા હોવ. તમારા લક્ષણો, જોખમી પરિબળો અને સ્થાનિક ફેલાવાને આધારે ડૉક્ટર ટેસ્ટિંગની ભલામણ કરી શકે છે. યોગ્ય કિસ્સાઓમાં ઓસેલ્ટામિવીર જેવી એન્ટીવાયરલ દવાઓ સૂચવવામાં આવી શકે છે, જેમાં વધુ જોખમ ધરાવતા અથવા ગંભીર બીમાર લોકો માટે વહેલી સારવાર ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે. એન્ટિબાયોટિક્સ H1N1 નો ઇલાજ કરતી નથી કારણ કે તે વાયરલ સંક્રમણ છે. બાળકો માટે અસામાન્ય ઊંઘ આવવી, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી, ડિહાઇડ્રેશન (શરીરમાં પાણી ઘટી જવું) અથવા પ્રવાહી પીવામાં અસમર્થતા જેવા લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. દિલ્હીમાં H1N1 નો વર્તમાન આંકડો ગયા વર્ષના સમાન ગાળાની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે, અને આરોગ્ય સત્તાવાળાઓએ નિરીક્ષણ તેમજ હોસ્પિટલની તૈયારીઓ વધારી દીધી છે.