મ્યુચ્યુઅલ ફંડનું રેટિંગ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે, આટલું વાંચો

અમદાવાદઃ 1,900થી વધુ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમોમાંથી યોગ્ય સ્કીમ પસંદ કરવી સરળ બાબત નથી. ટૂંકા ગાળાના વળતર પર રોકાણકારોનું ધ્યાન વધુ રહેતું હોય છે, પરંતુ વિવિધ બજાર ચક્રોમાં સતત મળતું પ્રદર્શન કોઈ પણ ફંડની ગુણવત્તાનું વધુ વિશ્વસનીય સૂચક છે. રેટિંગ્સ 39 કેટેગરી અને વિવિધ એસેટ ક્લાસમાં આવેલી કુલ 1,945 મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમોમાંથી પસંદ કરેલી 488 સ્કીમોનું મૂલ્યાંકન કરે છે. તેનો હેતુ રોકાણકારોને ફંડોની સરખામણી કરવા અને લાંબા ગાળાનો પોર્ટફોલિયો બનાવવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત માળખું પૂરું પાડવાનો છે.

રેટિંગની પદ્ધતિ

આ રેટિંગ બે મુખ્ય માપદંડો પર આધારિત છે. તેમાં રોલિંગ રિટર્ન્સસ, સોર્ટિનો રેશિયોને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે. આ બંને સાથે મળીને એવા ફંડોની ઓળખ કરે છે, જેઓએ સતત સારું વળતર આપ્યું છે અને સાથે જ નુકસાનના જોખમને પણ નિયંત્રિત રાખ્યું છે. રોલિંગ રિટર્ન્સ વિવિધ બજાર સમયગાળામાં ફંડના પ્રદર્શનને માપે છે, જ્યારે સોર્ટિનો રેશિયો માત્ર ડાઉનસાઇડ વોલેટિલિટીને ધ્યાનમાં રાખીને તે વળતર કેટલી કાર્યક્ષમતાથી મેળવવામાં આવ્યું છે તેનું મૂલ્યાંકન કરે છે. ઇક્વિટી અને હાઇબ્રિડ ફંડ માટે રેટિંગ એક વર્ષ, ત્રણ વર્ષ અને પાંચ વર્ષના રોલિંગ રિટર્ન્સના આધારે આપવામાં આવે છે, જેમાં છેલ્લા સાત વર્ષના NAV ઇતિહાસનો ઉપયોગ થાય છે.

ડેટ ફંડ માટે છેલ્લા પાંચ વર્ષના ડેટાના આધારે એક વર્ષ, બે વર્ષ અને ત્રણ વર્ષના રોલિંગ રિટર્ન્સનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, તાજેતરના પ્રદર્શનને પ્રતિબિંબિત કરવા માટે એક વર્ષના ટ્રેલિંગ રિટર્ન્સને પણ સામેલ કરવામાં આવે છે. રેટિંગ્સના અંતિમ સ્કોરમાં 60 ટકા વજન રોલિંગ રિટર્ન્સને અને 30 ટકા વજન સોર્ટિનો રેશિયોને આપવામાં આવે છે. તેમ જ 10 ટકા વજન ટ્રેલિંગ રિટર્ન્સને આપવામાં આવે છે. આ સ્કોરના આધારે ફંડોને એકથી પાંચ સ્ટાર (સૌથી ઓછાથી સૌથી વધુ) સુધીની રેટિંગ આપવામાં આવે છે, જેથી રોકાણકારો પોતાની કેટેગરીમાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરનારી સ્કીમોને સરળતાથી ઓળખી શકે.

સ્ટાર રેટિંગનું વર્ગીકરણ

• ટોચના 10 ટકા – ⭐⭐⭐⭐⭐ (5 સ્ટાર)
• ત્યારબાદના 20 ટકા – ⭐⭐⭐⭐ (4 સ્ટાર)
• મધ્યના 40 ટકા – ⭐⭐⭐ (3 સ્ટાર)
• ત્યારબાદના 20 ટકા – ⭐⭐ (2 સ્ટાર)
• સૌથી નીચેના 10 ટકા – ⭐ (1 સ્ટાર)

30 જૂન, 2026ના ડેટા આધારિત આ આવૃત્તિમાં 32 ઇક્વિટી, હાઇબ્રિડ અને ડેટ ફંડ કેટેગરીમાં 488 સક્રિય રીતે સંચાલિત સ્કીમોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે. આ વખતે મલ્ટી-એસેટ એલોકેશન ફંડ કેટેગરીનો પ્રથમ વખત સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, કારણ કે હવે આ કેટેગરીમાં ઓછામાં ઓછી પાંચ સ્કીમોએ સાત વર્ષનો સરખાવી શકાય એવો ટ્રેક રેકોર્ડ પૂર્ણ કર્યો છે. આ કેટેગરીમાં માત્ર તે જ ફંડોને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જેમણે છેલ્લા સાત વર્ષ દરમિયાન પોતાની કુલ ફાળવણીમાંથી 65 ટકાથી વધુ હિસ્સો ઇક્વિટી અને ઇક્વિટી સંબંધિત સાધનોમાં જાળવી રાખ્યો હતો.

અપગ્રેડ થયેલા ફંડ

તાજેતરની સમીક્ષામાં ફંડોની ગુણવત્તા મોટા ભાગે સ્થિર રહી હતી. ડિસેમ્બર 2025થી જૂન 2026 દરમિયાન 45 સ્કીમોએ પોતાની 5-સ્ટાર રેટિંગ જાળવી રાખ્યું છે. આ રેટિંગ્સ વિવિધ બજાર ચક્રોમાં સતત સારા પ્રદર્શનને દર્શાવે છે. આ સ્કીમોમાં Nippon India Large Cap, ICICI Prudential Large Cap, Quant Mid Cap, Edelweiss Mid Cap, Quant Small Cap, Parag Parikh Flexi Cap, HDFC Flexi Cap, JM Flexicap Fundનો સમાવેશ થાય છે. હાઇબ્રિડ ફંડોમાં Quant Aggressive Hybrid, Bank of India Mid & Small Cap Equity & Debt, ICICI Prudential Equity & Debt, HDFC Balanced Advantage, Baroda BNP Paribas Balanced Advantage Fundનો તથા ડેટ ફંડોમાં UTI Banking & PSU, ICICI Prudential Banking & PSU Debt, ICICI Prudential Corporate Bond, Nippon India Corporate Bond, UTI Dynamic Bond, ICICI Prudential Gilt, SBI Gilt Fundનો સમાવેશ થાય છે.

તાજેતરની સમીક્ષામાં કેટલાક ફંડોએ ટોચના સ્તરે પ્રવેશ કર્યો છે તેમાં 9 સ્કીમો 4 સ્ટારમાંથી સીધી 5 સ્ટાર પર પહોંચી છે. 5 સ્કીમો 3 સ્ટારમાંથી સીધી 5 સ્ટાર પર પહોંચી છે. 4 સ્ટારમાંથી 5 સ્ટાર બનેલી મુખ્ય સ્કીમોમાં Quant Large & Mid Cap, Nippon India Growth Mid Cap, Bank of India Small Cap, SBI Conservative Hybrid, Aditya Birla Sun Life Dynamic Bond Fundનો સમાવેશ થાય છે. 3 સ્ટારમાંથી સીધી 5 સ્ટાર બનેલી સ્કીમોમાં Invesco India Largecap, Tata India Consumer, Motilal Oswal ELSS Tax Saver, SBI Healthcare Opportunities, HSBC Equity Savings Fundનો સમાવેશ થાય છે.

તદુપરાંત 1 સ્કીમો 3 સ્ટારમાંથી 4 સ્ટાર પર પહોંચી છે. તેમાં HSBC Flexi Cap, Aditya Birla Sun Life Flexi Cap, Invesco India Large & Mid Cap, Baroda BNP Paribas Large Cap, Union Small Cap, Bandhan Aggressive Hybrid, Bandhan Banking & PSU Debt, Aditya Birla Sun Life Banking & PSU Debt, SBI Floating Rate Debt, Bandhan Gilt અને Baroda BNP Paribas Gilt Fundનો સમાવેશ થાય છે.

ડાઉનગ્રેડ થયેલા ફંડ

દરેક ફંડ પોતાનું અગાઉનું રેટિંગ જાળવી શક્યું નથી. 13 સ્કીમો 5 સ્ટારમાંથી 4 સ્ટાર પર આવી છે. તેમાં મુખ્યત્વે HDFC Large & Mid Cap, Canara Robeco Large Cap, HDFC Mid Cap, Nippon India Small Cap, ICICI Prudential Pharma Healthcare & Diagnostics, SBI Technology Opportunities, Kotak Debt Hybrid, Sundaram Equity Savings, 360 ONE Dynamic Bond, Nippon India Ultra Short Duration Fundનો સમાવેશ થાય છે.

તદુપરાંત 25 સ્કીમો 4 સ્ટારમાંથી 3 સ્ટાર પર આવી છે. તેમાં Union Flexi Cap, PGIM India Flexi Cap, SBI Large & Midcap, HDFC Large Cap, Kotak Large Cap, Axis Small Cap, Baroda BNP Paribas Aggressive Hybrid, HDFC Equity Savings, Axis Banking & PSU Debt, Franklin India Banking & PSU Debt, ICICI Prudential Floating Interest અને DSP Gilt Fundનો સમાવેશ થાય છે.

સમજદારીપૂર્વક રોકાણ કરો

આ રેટિંગ્સનો હેતુ લાંબા ગાળામાં સતત વધુ સારા રિસ્ક-એડજસ્ટેડ રિટર્ન્સ આપતા ફંડોની ઓળખ કરવામાં રોકાણકારોને મદદ કરવાનો છે. રેટિંગ્સ ફંડ પસંદગી માટે એક સારો પ્રારંભિક આધાર બની શકે છે, પરંતુ રોકાણકારોએ પોતાની એસેટ એલોકેશન, જોખમ સહન કરવાની ક્ષમતા અને રોકાણના સમયગાળાને અનુરૂપ સ્કીમોની પસંદગી કરવી જોઈએ. સામાન્ય રીતે 4-સ્ટાર અને 5-સ્ટાર ફંડોને પ્રાથમિકતા આપી શકાય છે. જો કોઈ સારા રેટિંગ ધરાવતું ફંડ થોડા સમય માટે નબળું પ્રદર્શન કરે તો માત્ર તેના આધારે બહાર નીકળી જવું યોગ્ય નથી. પરંતુ જે ફંડો સતત 2 સ્ટાર અથવા તેનાથી નીચે પહોંચી જાય છે, તેમની વધુ નજીકથી સમીક્ષા કરવી જોઈએ અને જરૂર પડે તો તેમને અન્ય યોગ્ય ફંડથી બદલવાનો વિચાર કરવો જોઈએ.