રશિયાએ ભારતને વધુ ક્રૂડ, ખાતર અને LNG સપ્લાય વધારવાની ઓફર કરી
- હોર્મુઝ જળસંધિમાં વિક્ષેપને કારણે ભારતે રશિયન ઊર્જા સપ્લાય પર વધુ નિર્ભરતા વધારવાની દિશામાં પગલાં લીધાં
ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ગુરુવારે નવી દિલ્હીમાં રશિયાના પ્રથમ ઉપપ્રધાન ડેનિસ માંતુરોવ સાથે બેઠક કરી હતી. વિશ્વના ત્રીજા સૌથી મોટા ઊર્જા વપરાશકાર દેશ તરીકે ભારત પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષને કારણે ઊભી થયેલી ક્રૂડ ઓઈલ અને લિક્વિડ નેચરલ ગેસની અછતને દૂર કરવા માટે વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં રશિયાએ ભારતને વધુ ક્રૂડ ઓઈલ અને ખાતર સપ્લાય કરીને ઊર્જા વેપાર વધારવાની ઓફર કરી છે.
મોસ્કોએ લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ સપ્લાય કરવાની પણ ભારતને ઓફર કરી છે. આ તે સમયે આવી છે જ્યારે ભારત અમેરિકાથી અને ઑસ્ટ્રેલિયાથી લિક્વિડ નેચરલ ગેસનો જથ્થો મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, કારણ કે હોર્મુઝની ખાડી બંધ થવાથી ભારતની એલએનજીની આયાત પર લગભગ ૪૭ ટકા જેટલી અસર પડી છે.
સપ્લાયમાં વધારો
રશિયાના પ્રથમ ઉપપ્રધાન ડેનિસ માંતુરોવે જણાવ્યું કે રશિયન કંપનીઓ પાસે ભારતને સતત વધતા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઈલ અને લિક્વિડ નેચરલ ગેસનો સપ્લાય આપવાની ક્ષમતા છે. ૨૦૨૫ના અંત સુધીમાં રશિયાએ ભારતને ભારે ડિમાન્ડ ધરાવતા ખનિજ ખાતરના સપ્લાયમાં ૪૦ ટકા વધારો કર્યો છે. રશિયા ભારતની આ જરૂરિયાતોને આગળ પણ પૂરી કરવા તૈયાર છે. ઉપરાંત, કાર્બામાઈડ ઉત્પાદન માટે સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે.
ભારતમાં રશિયન દૂતાવાસે જણાવ્યું કે ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ ક્ષેત્રમાં સહકારને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે અને રશિયન કંપનીઓ ભારતના બજારમાં સપ્લાય વધારવા માટે સક્ષમ છે.
માંતુરોવ બે દિવસના સત્તાવાર પ્રવાસે ભારતમાં આવ્યા હતા અને તેમણે વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોવાલ અને નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સહિતના નેતાઓની મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે ગુરુવારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી. આ બેઠકમાં ઉદ્યોગ સહકાર, અંતરિક્ષ અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રો પણ ચર્ચામાં આવ્યાં હતાં.
દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ અને ઔદ્યોગિક સહકાર વધારવા માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ સર્જવા અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. બીજીતરફ ઓક્સફોર્ડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર એનર્જી સ્ટડીઝના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે હોર્મુઝ જળસંધિ બંધ થવાને કારણે ભારતની ક્રૂડની આયાત પર લગભગ ૪૦ ટકા જેટલી અસર પડી હોવાથી ભારતીય રિફાઈનરીઓએ 5 માર્ચથી રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદી વધારી છે, જેમાં લગભગ ૬૦ મિલિયન બેરલ ખરીદી કરવામાં આવી છે.
પ્રથમ વખત ભારત સમુદ્રમાં જ રશિયન ક્રૂડ પ્રીમિયમ કિંમતે ખરીદી રહ્યું છે, જે પ્રતિ બેરલ $૮ થી $૯ સુધી પહોંચી છે. રશિયા ભારતને લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ પણ સપ્લાય કરી રહ્યું છે. હોર્મુઝ વિક્ષેપનો પ્રભાવ તેલ બજારના ઇતિહાસમાં અનોખો છે. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકા દ્વારા ક્રૂડના ભાવ નિયંત્રિત કરવા માટે પ્રતિબંધિત તેલ પર છૂટ આપવામાં આવી છે, જેના કારણે રશિયાને મોટો લાભ થયો છે.
