અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને મોંઘવારીના આંકડા વચ્ચે સોના-ચાંદી દબાણ હેઠળ રહી શકે છે
અમેરિકા-ઈરાન તણાવ અને મોંઘવારીના આંકડા વચ્ચે સોના-ચાંદી દબાણ હેઠળ રહી શકે છે
અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે સંઘર્ષ વધુ વકરશે તો ક્રૂડ ઓઈલ (કાચા તેલ) ના ભાવ વધી શકે છે, જે મોંઘવારીની ચિંતા ફરી જગાડશે. આનાથી અમેરિકી ડોલર અને ટ્રેઝરી યીલ્ડ જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓ મજબૂત થશે, જેના કારણે કિંમતી ધાતુઓ (સોના-ચાંદી) નો ઉછાળો મર્યાદિત થઈ જશે.
આજથી શરૂ થતાં સપ્તાહમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ અને ઘટાડા તરફી વલણ જોવા મળી શકે છે. રોકાણકારો હાલમાં અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષમાં નવેસરથી શરૂ થયેલા તણાવ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવની ચાલ અને મોંઘવારીના આંકડાઓ પર નજર રાખી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક વ્યાજ દરો અંગેની અપેક્ષાઓ બદલી શકે છે. પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં નવેસરથી શરૂ થયેલી દુશ્મનાવટે બજારને ફરી એકવાર ચિંતામાં મૂકી દીધું છે. તણાવનો આ નવો તબક્કો ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ઈરાને કહ્યું કે તેણે બિન-મંજૂર રૂટ પર મુસાફરી કરી રહેલા એક જહાજ પર હુમલો કર્યો છે અને ત્યારબાદ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બંધ કરવાની જાહેરાત કરી દીધી.
ત્યારબાદ અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું હતું કે તેણે તેહરાન (ઈરાન) પર જવાબી હુમલા કર્યા છે, જેના જવાબમાં ઈરાને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), કુવૈત અને બહેરીનમાં અમેરિકા સાથે જોડાયેલા ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા. વિશ્લેષકોએ જણાવ્યું હતું કે જો આ સંઘર્ષ વધુ આગળ વધશે તો ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો વધી શકે છે, જેનાથી મોંઘવારીની ચિંતા ફરી વકરશે. પરિણામે અમેરિકી ડોલર અને ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ જેવી સેફ-હેવન (સુરક્ષિત રોકાણ) ગણાતી અસ્કયામતો મજબૂત થશે, જે કિંમતી ધાતુઓની તેજીને રોકી રાખશે.
જેએમ ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસ લિમિટેડના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ (કોમોડિટી એન્ડ કરન્સી રિસર્ચ) પ્રણવ મેરે જણાવ્યું હતું કે, “સોના અને ચાંદી માટે હાલમાં વેગ (મોમેન્ટમ) ઘટાડા તરફી છે. બજારનું ધ્યાન ફરીથી અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ પર કેન્દ્રિત થશે. જો તણાવ બહુ વધશે તો ઓઈલના ભાવ ફરી ઊંચા જશે અને યુએસ ડોલર તથા ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ જેવા સુરક્ષિત સાધનો મજબૂત થશે.” તેમણે ઉમેર્યું કે ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટનાઓ ઉપરાંત, વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકોની નાણાકીય નીતિના સંકેતો મેળવવા માટે બજાર ભારત, યુરોપિયન યુનિયન (EU) અને અમેરિકાના મોંઘવારીના આંકડા પર પણ નજીકથી નજર રાખશે.
ઘરેલું બજાર (ભારત) ની વાત કરીએ તો, મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ઓગસ્ટ ડિલિવરી માટેનો સોનાનો વાયદો સપ્તાહ દરમિયાન ₹3,900 અથવા 2.65 ટકા ઘટીને ₹1.43 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ રહ્યો હતો. સપ્ટેમ્બર કોન્ટ્રાક્ટ માટે ચાંદી પણ ₹14,746 અથવા 6.2 ટકા ગગડીને ₹2.22 લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામ પર આવી ગઈ હતી. એલકેપી સિક્યોરિટીઝના રિસર્ચ એનાલિસ્ટ (કોમોડિટી એન્ડ કરન્સી) જતીન ત્રિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે, “સોના માટે આ સપ્તાહ પણ નરમ રહ્યું હતું અને તેમાં 2 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. મજબૂત યુએસ ડોલર, ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ અને ઊંચા વ્યાજ દરોની આશંકાના સંયુક્ત પરિબળોએ રોકાણકારોના સેન્ટિમેન્ટ પર દબાણ જાળવી રાખ્યું છે.” તેમણે કહ્યું કે વચ્ચે-વચ્ચે ભાવ સુધારવાના પ્રયાસો છતાં સોનું તેજી ટકાવી રાખવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે અને દરેક ઉછાળે નવો નફો બુક કરવાની (પ્રોફિટ બુકિંગ) હોડ જામી છે.
ત્રિવેદીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, “ભારતીય રૂપિયામાં પણ સામાન્ય ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જેણે MCX ગોલ્ડને થોડો ટેકો આપ્યો હતો. જો કે, ચલણની નબળાઈની આ સકારાત્મક અસર વૈશ્વિક મંદીના માહોલ સામે ધોવાઈ ગઈ હતી, જેના કારણે સોનામાં ઘટાડાનો દોર ચાલુ રહ્યો હતો.” આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં, ન્યૂયોર્કમાં કોમેક્સ (Comex) ગોલ્ડ વાયદો 12 ડોલર અથવા 0.3 ટકા ઘટીને 4,113.7 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર બંધ થયો હતો, જ્યારે ચાંદી 1.5 ટકા ઘટીને 60.16 ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર રહી હતી. વિશ્લેષકોના મતે, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજદરમાં આગામી સમયમાં શું નિર્ણય લેશે તેના સંકેતો મેળવવા માટે બજારના ખેલાડીઓ રિટેલ સેલ્સ, હાઉસિંગ ડેટા અને સાપ્તાહિક બેરોજગારીના દાવા (જોબલેસ ક્લેમ્સ) જેવા અમેરિકાના આર્થિક આંકડાઓ પર ઝીણવટભરી નજર રાખશે.
પ્રણવ મેરે જણાવ્યું હતું કે, ચીનના આર્થિક આંકડા જેમ કે જીડીપી ગ્રોથ, ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન, ફિક્સ્ડ એસેટ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ અને બેંક ધિરાણ વગેરે પણ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહેશે, કારણ કે તે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ (ઔદ્યોગિક) ધાતુઓના ભાવ પર અસર કરી શકે છે, જેમાં છેલ્લા કેટલાક સત્રોથી રિકવરીના સંકેત દેખાયા છે. જતીન ત્રિવેદીના મતે, કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઊંચા સ્તરે ટકવામાં વારંવાર નિષ્ફળ જઈ રહ્યા છે તે દર્શાવે છે કે બજાર અત્યારે સાવચેતીભર્યું વલણ ધરાવે છે. રોકાણકારો નવી ખરીદી કરવાને બદલે દરેક ઉછાળાનો ઉપયોગ નફો બુક કરવા માટે કરી રહ્યા છે. જ્યાં સુધી ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિતિ અથવા મોટા આર્થિક આંકડાઓમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય, ત્યાં સુધી બજારમાં આ સાવચેતીભર્યો માહોલ યથાવત રહેશે.
