વીમાના પ્રીમિયમ ઘટાડવાની કવાયત ગ્રાહકોને ફાયદો કરાવશે ખરો?

ભારતમાં જીવન વીમા અને સામાન્ય વીમા એટલે કે આરોગ્ય વીમાનો સહિતના વીમાઓના પ્રીમિયમ દરોમાં સમયાંતરે નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. ઇરડાઈના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, FY23 થી FY25 દરમિયાન જીવન વીમા કોર્પોરેટ એજન્ટ ચેનલમાં પ્રીમિયમમાં 28 ટકાનો વધારો થયો હતો, જ્યારે સામાન્ય વીમા બ્રોકર ચેનલમાં પ્રીમિયમ 37 ટકા વધ્યું હતું. આ સમયગાળા દરમિયાન વીમા પોલિસીઓના દર ઊંચા જવા છતાં, વ્યક્તિગત જીવન વીમા પોલિસીઓની કુલ સંખ્યા લગભગ સ્થિર રહી છે, જે દર્શાવે છે કે પ્રીમિયમનો બોજ સીધો ગ્રાહકો પર પડ્યો છે.

પ્રીમિયમ વધવાના કારણો અને સમયરેખા

કમિશન અને વિતરણ ખર્ચમાં ભારે ઉછાળો: FY23 થી FY25 દરમિયાન વિતરણ માધ્યમો (એજન્ટો, બેંકો, બ્રોકર્સ) ને ચૂકવવામાં આવતું કમિશન પ્રીમિયમની સરખામણીએ ૪ થી ૫ ગણી ઝડપે વધ્યું છે. જીવન વીમા કોર્પોરેટ એજન્ટોનું કમિશન 125 ટકા અને જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ બ્રોકર્સનું કમિશન 173 ટકા જેટલું વધ્યું હતું.

મેનેજમેન્ટ ખર્ચ પણ વધ્યો: ૨૦૨૩માં ઇરડાઈએ પ્રોડક્ટ-લેવલ કમિશનની મર્યાદા હટાવી લેતાં ખાનગી અને સરકારી વીમા કંપનીઓએ ગ્રાહકો સંપાદિત કરવા માટે બેંકો અને મોટા બ્રોકર્સને ઊંચું કમિશન ચૂકવવાનું શરૂ કર્યું, જેનો બોજ પ્રીમિયમ વધારા સ્વરૂપે આવ્યો છે.

ક્લેમ કોસ્ટ અને ફુગાવો: આરોગ્ય ક્ષેત્રે મેડિકલ ફુગાવો અને ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સમાં કોવિડ-૧૯ પછી રિસ્ક અંડરરાઇટિંગ સખત થવાને કારણે કંપનીઓએ દરો વધાર્યા.

પ્રીમિયમ વૃદ્ધિની વીમા ખરીદી પર અસર

ઊંચા પ્રીમિયમને કારણે વીમાની પહોંચ વધવાને બદલે તેના પર વિપરીત અસર પડી છે. ઇરડાઈના જ વિશ્લેષણ મુજબ, વિતરણ ખર્ચમાં કરોડો રૂપિયાનો તોતિંગ વધારો કરવા છતાં વ્યક્તિગત જીવન વીમા પોલિસીઓની ખરીદીમાં કોઈ નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી અને તે સ્થિર રહી છે. મલ્ટિ-ઈયર ટર્મ પ્લાન્સમાં પ્રથમ વર્ષનું સરેરાશ કમિશન 51 ટકા સુધી અને કેટલાક કિસ્સામાં 81 ટકા સુધી પહોંચી ગયું હતું. આ ઊંચા વિતરણ ખર્ચના કારણે ટર્મ પ્લાનના પ્રીમિયમ ગ્રાહકો માટે વધુ મોંઘા બન્યા હતા. બેંકો અને ધિરાણ સંસ્થાઓ પાસે અગાઉથી ગ્રાહક આધાર હોવાથી વીમા કંપનીઓ તેમની પાસે પહોંચવા વધુ કમિશન આપે છે, પરંતુ આનાથી ગ્રાહકને કોઈ સસ્તા દરોનો લાભ મળ્યો નથી.

સરકારી વિ. ખાનગી કંપનીઓ અને GST પછીની સ્થિતિ

અગાઉ GST ના દરોમાં સુધારા કે ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં કંપનીઓએ ઊંચા વિતરણ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે પ્રીમિયમ દરો ઊંચા રાખ્યા છે. ખાસ કરીને ૨૦૨૨ અને ૨૦૨૩ પછી જ્યારે પ્રોડક્ટ-લેવલ કમિશન મર્યાદા હટાવી લેવામાં આવી, ત્યારે ખાનગી અને સરકારી બંને ક્ષેત્રે પ્રીમિયમ ઘટાડવાને બદલે વધારવામાં આવ્યા હતા.

વીમા પ્રીમિયમ અને કમિશન માળખાની સરખામણી (દર અને પ્રસ્તાવિત ફેરફારો)

વિગત / સેગમેન્ટ	કમિશન / પ્રીમિયમ વૃદ્ધિ (FY23-FY25)	પ્રસ્તાવિત નવી મર્યાદા (IRDAI Caps)	ખાનગી વિ. સરકારી કંપનીઓની સ્થિતિ
લાઇફ કોર્પોરેટ એજન્ટ્સ	પ્રીમિયમ: 28 ટકા \| કમિશન: 125 ટકા	ઉત્પાદન અને ચેનલ આધારિત સખત નિયમન	ખાનગી બેંકો સાથે જોડાયેલી કંપનીઓમાં કમિશન ચૂકવણી વધુ જોવા મળી.
જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ બ્રોકર્સ	પ્રીમિયમ: 37 ટકા \| કમિશન: 173 ટકા	ખર્ચ મર્યાદા (EOM) હેઠળ અંકુશ	ખાનગી અને સરકારી બંને કંપનીઓએ બ્રોકર્સ પર નિર્ભરતા વધારી.
ટર્મ ઇન્સ્યોરન્સ (1st Year)	વર્તમાન સરેરાશ: 51 ટકા (મહત્તમ 81 ટકા	બેંકો/બ્રોકર્સ માટે 25 ટકા, એજન્ટ્સ માટે 30 ટકા	સરકારી (LIC) માં એજન્ટ આધાર વધુ છે, જ્યારે ખાનગીમાં ડિજિટલ/બ્રોકર કમિશન ઊંચું હતું.

અવલોકન અને સમાપન

ઇરડાઈ દ્વારા લાવવામાં આવેલો નવો પ્રસ્તાવિત કમિશન સમગ્રતયા વીમા ક્ષેત્રે વ્યાજબી દર લાવવા માટેનું મહત્વનું પગલું છે. જોકે, માત્ર વિતરણ કમિશન ઘટાડવાથી ગ્રાહકોનું પ્રીમિયમ તાત્કાલિક ઘટી જશે તેની ખાતરી નથી, કારણ કે વીમા કંપનીઓ આ બચતનો ઉપયોગ પોતાના પ્રોફિટ માર્જિન સુધારવા માટે પણ કરી શકે છે. જ્યાં સુધી કમિશન કાપનો સીધો લાભ પોલિસીધારકોને પ્રીમિયમ ઘટાડા સ્વરૂપે પાસ-ઓન કરવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી વીમા સુરક્ષાનો વાસ્તવિક વિસ્તાર કરવો પડકારજનક રહેશે.

Share on Social Media

વીમાના પ્રીમિયમ ઘટાડવાની કવાયત ગ્રાહકોને ફાયદો કરાવશે ખરો?

વીમાના પ્રીમિયમ ઘટાડવાની કવાયત ગ્રાહકોને ફાયદો કરાવશે ખરો?

પ્રીમિયમ વધવાના કારણો અને સમયરેખા

પ્રીમિયમ વૃદ્ધિની વીમા ખરીદી પર અસર

સરકારી વિ. ખાનગી કંપનીઓ અને GST પછીની સ્થિતિ

વીમા પ્રીમિયમ અને કમિશન માળખાની સરખામણી (દર અને પ્રસ્તાવિત ફેરફારો)

અવલોકન અને સમાપન

Most Popular