શ્રી અમદાવાદ વેપારી મહાસંગઠને વિરોધ નોંધાવ્યોઃ UPI  થકી વહેવારો પર ચાર્જ અને જીએસટી વેપારીઓના માર્જિન ૧.૫ ટકા ઘટાડશે

શ્રી અમદાવાદ વેપારી મહાસંગઠને વિરોધ નોંધાવ્યોઃ UPI  થકી વહેવારો પરચાર્જ ને જીએસટી વેપારીઓના માર્જિન ૧.૫ ટકા ઘટાડશે

વેપારીઓ પર ૧.૧ ટકાથી ૧.૫ ટકાનો ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ લાગશે. આ ચાર્જથી બચવા માટે લોકો ડિજિટલ ઇન્ડિયામાં ફરીથી રોકડની લેવડદેવડ તરફ વળશે.

અમદાવાદઃ યુપીઆઈ થકી કરવામાં આવતા રૂ. ૨૦૦૦થી વધુના મૂલ્યના નાણાંકીય વહેવારો પર ચાર્જ અને ચાર્જ પર જીએસટી લાદવાને પરિણામે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ આઈટેમ્સ અને ટી.વી., ફ્રીજ અને એરકન્ડિશનર જેવા વ્હાઈટ ગુડ્સના વેપાર કરનારા વેપારીઓઓએ વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને વ્હાઇટ ગુડ્સ ક્ષેત્રમાં મોટા ભાગની પ્રોડક્ટ્સની કિંમત રૃ. ૨,૦૦૦ થી વધુ હોય છે. તેથી આ નિર્ણયની અસર આ સેક્ટર પર સૌથી વધુ થાય છે. સરકારના આ નિર્ણયને પરિણામે વેપારીઓ પર ૧.૧ ટકાથી ૧.૫ ટકાનો ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ લાગશે. આ ચાર્જથી બચવા માટે લોકો ડિજિટલ ઇન્ડિયામાં ફરીથી રોકડની લેવડદેવડ તરફ વળશે. પરિણામે નાના વેપારીઓના દૈનિક રોકડના પ્રવાહ પર વિપરીત અસર પડશે.

પરંતુ જો ૨,૦૦૦ થી વધુના યુપીઆઈ પેમેન્ટ પર રૃ. ૫ અને મહત્તમ રૃ. ૩૦૦ના ચાર્જ ઉપરાંત તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી લેવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે આ ૧૮ ટકા જીએસટીનો સીધો આથક બોજ વેપારીઓ અને ગ્રાહકો પર પડે છે. હાલમાં બેન્કો કે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા મારફતે કરવામાં આવતા સામાન્ય યુપીઆઈ વ્યક્તિથી વ્યક્તિ અથવા તો વ્યક્તિથી વેપારી વચ્ચેના નાના ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચેન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ લેવાતો નથી, એમ શ્રી અમદાવાદ વેપારી મહાસંગઠનના પ્રમુખ મેઘરાજ ડોડવાણીનું કહેવું છે. તેમનું કહેવું છે કે સરકારે ડિજિટલ ઇન્ડિયાને નામે લોકોને યુપીઆઈથી પેમેન્ટ કરવા તરફ ઘસડયા અને રોકડનો વહેવાર ઓછા થયા પછી તેના પર ચાર્જ લગાડીને તથા તે ચાર્જ પર જીએસટી લગાડીને વેપારીઓ પર બોજો વધારી દીધો છે.

તેમનું કહેવું છે કે તેની સીધી અસર વેપારીઓના પ્રોફિટ માજન પર પડશે. વ્હાઇટ ગુડ્સ અને બ્રાન્ડેડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનોમાં છૂટક વેપારીઓનો નફાનો ગાળો સામાન્ય રીતે ૩ ટકાથી ૬ ટકા જ હોય છે. આ સ્થિતિમાં રૃ. ૨૦૦૦થી વધુના પેમેન્ટ પર ૧.૧થી ૧.૫ ટકા મર્ચેન્ટ ચાર્જ અને તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી લાગે તો વેપારીના નફામાંથી દોઢથી બે ટકા જેટલો હિસ્સો માત્ર ડિજિટલ પેમેન્ટમાં જતો રહેશે. તેની સાથે જ નાના અને મધ્યમ કદના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વેપારીઓનો ઓપરેશનલ કોસ્ટ વધારે હોય છે. બેન્ક કે ફિનટેક કંપનીઓ દ્વારા કાપવામાં આવતો ચાર્જ અને તેમના માસિક કેશ ફ્લો પર વિપરીત અસર કરે છે.

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વેપારીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહેલો વિરોધ તાકક અને વાજબી છે. કારણ કે વ્હાઈટ ગુડ્સ પર પહેલા ૨૮ ટકા જેટલો ઊંચો જીએસટી હતો. અત્યારે તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી છે. હવે તેના પેમેન્ટ કરવા માટે યુપીઆઈનો ઉપયોગ કરે તો રૃ. ૨૦૦૦થી વધુના પેમેન્ટ પર ચાર્જ લાગે છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સના આઈટેમ્સ મોંઘી હોવાથી મહત્તમ રૃ. ૩૦૦નો ચાર્જ ચૂકવવાનો આવી શકે છે. તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી લાગે છે. તેથી વેપારીએ જીએસટી સાથે રૃા. ૩૫૪ ચૂકવવાના આવશે.

શ્રી અમદાવાદ વેપારી મહાસંગટનનું કહેવું છે કે ટેક્સ પર ટેક્સ લાદીને સરકારે વેપારીઓ પરનો આડકતરો વેરાનો બોજો વધારી દીધો છે. ઉદાહરણ આપીને વાત કરીએ તો એક ગ્રાહક ગરમીની સિઝનમાં રૃ. ૪૦,૦૦૦ નું એરકન્ડિશનર ખરીદે છે. તેના પર ૧૮ ટકા લેખે રૃ. ૭૨૦૦ જીએસટી ચૂકવે છે. આ ચૂકવણીની રકમ પર ૧.૧ ટકા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ પ્રમાણે રૃ.૩૦૦નો ટેક્સ લાગે છે. તેના પર ૧૮ ટકા જીએસટી એટલે કે રૃ. ૫૪ બીજા ભરવાના આવે છે. આમ રૃ. ૪૦,૦૦૦ની કિંમતમાં જીએસટી પણ આવી જાય છે.

આમ પેમેન્ટ કરનારાની રકમ રૃ. ૪૦,૦૦૦માં જીએસટી આવી જ જાય છે. આમ એકવાર જીએસટી પર ચૂકવ્યા પછી તેના પેમેન્ટની રકમ પર યુપીઆઈ પેેમેન્ટના ચાર્જ ઉપરાંત ૧૮ ટકા જીએસટીની રકમ પર પણ યુપીઆઈ પેમેન્ટની રકમ પર જીએસટી લાગતા ટેક્સ પર ટેક્સ આવે છે. આ કાયદેસર અનુચિત છે. આ બોજ વેપારીઓએ ભોગવવાનો આવશે. ગ્રાહક પાસે માગે તો તે ચૂકવવાનો ગ્રાહક ઇનકાર કરી દે છે.  છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં યુપીઆઈના કારણે રોકડનો વપરાશ ઘટયો હતો અને નાણાકીય પારદશતા વધી છે. જો યુપીઆઈ પેમેન્ટ પર ટેક્સ અને ચાર્જ લાદવામાં આવતા વેપારીઓ અને ગ્રાહકો ફરીથી રોકડમાં વ્યવહાર તરફ વળશે. પરિણામે ફરીથી  બ્લેક મની અને બિલ વગરના વેચાણને પ્રોત્સાહન પણ મળશે જ.

રૂ. ૧,૯૯૦ કે રૂ. ૨,૦૦૦ ના વારંવાર પેમેન્ટ કરીને મોટી વસ્તુ ખરીદે તો શું થાય 

૧૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ થી રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુના યુપીઆઈ વ્યક્તિથી વેપારીને કરવામાં આવનારા પેમેેન્ટના વ્યવહારો પર ૦.૪ ટકા નો એમડીઆર-મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ લાગુ થવાનો છે. આ ચાર્જ સમગ્ર ખરીદીના કુલ મૂલ્ય પર નહીં, પરંતુ પ્રતિ પેમેન્ટના ટ્રાન્ઝેક્શન સ્તર પર ગણવામાં આવે છે. તેથી જો કોઈ ગ્રાહક ચાર્જથી બચવા માટે મોટી રકમનું એકસાથે ચુકવણું કરવાને બદલે રૂ. ૧,૯૯૦ ના ૪ થી ૫ ટ્રાન્ઝેક્શન કરીને ખરીદી કરે છે, તો વર્તમાન નિયમો મુજબ આ પદ્ધતિ ગેરકાયદેસર કે નિયમભંગ ગણાતી નથી. જોકે, આ પદ્ધતિથી વેપારી કે બેંક માટે કોઈ બચત થવાને બદલે વહીવટી બોજ અને હિસાબી કામગીરી ત્રણથી પાંચ ગણી વધી જાય છે. બિલિંગ સોફ્ટવેર અને બેંક સર્વરમાં દરેક ટ્રાન્ઝેક્શનની અલગ-અલગ નોંધણી અને ચકાસણી કરવી પડે છે, જે નાણાકીય સિસ્ટમ પર વધારાનું ભારણ ઊભું કરે છે.

ચાર્જથી બચવાના પ્રયાસ કરનારા ગ્રાહકો સામે થઈ શકતા પરિણામો અને પગલાં

ચાર્જથી બચવા માટે વારંવાર એક જ મર્ચેન્ટને ટૂંકા સમયગાળામાં એકસરખી રકમના અનેક ટ્રાન્ઝેક્શન કરનાર ગ્રાહકો સામે બેંકો અને પેમેન્ટ સિસ્ટમ દ્વારા નીચે મુજબના વ્યવહારુ પગલાં અને મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે:

ઓટોમેટેડ ફ્રોડ એલ્ગોરિધમ અને એકાઉન્ટ બ્લોક: સરકારી અને ખાનગી બેંકોની સુરક્ષા સિસ્ટમ સતત શંકાસ્પદ વ્યવહારો પર નજર રાખે છે. ટૂંકા સમયમાં એક જ દુકાનદારને વારંવાર એક સરખી રકમ મોકલવાથી આ સિસ્ટમ તેને ‘સિક્યોરિટી થ્રેટ’ કે ‘ફ્રોડ એક્ટિવિટી’ ગણી લે છે. જેના પરિણામે તમારું યુપીઆઈ એકાઉન્ટ કામચલાઉ ધોરણે સસ્પેન્ડ કે ફ્રીઝ (બ્લોક) થઈ શકે છે.

દૈનિક ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ પૂર્ણ થઈ જવી: તમામ બેંકોમાં પ્રતિદિન યુપીઆઈ ટ્રાન્ઝેક્શનની ચોક્કસ લિમિટ (દૈનિક સંખ્યા) નક્કી હોય છે. ચાર્જ બચાવવાના ચક્કરમાં રૂ. ૨,૦૦૦ ના મલ્ટિપલ પેમેન્ટ કરવાથી ગ્રાહક પોતાની દિવસની ટ્રાન્સફર લિમિટ ખૂબ જ ઝડપથી પૂરી કરી દેશે, જેથી તે દિવસ દરમિયાન અન્ય જરૂરી કે ઈમરજન્સી પેમેન્ટ કરી શકશે નહીં.

મર્ચેન્ટ દ્વારા સ્વીકારવાનો ઇનકાર: એનપીસીઆઈ મુજબ, એક જ ખરીદી સામે મલ્ટિપલ ટ્રાન્ઝેક્શન સ્વીકારવા કે નહીં તેનો આખરી નિર્ણય મર્ચેન્ટ (દુકાનદાર) ની પોતાની પેમેન્ટ પોલિસી પર આધારિત રહે છે. હિસાબી ગૂંચવાડાથી બચવા દુકાનદાર આવા સ્પ્લિટ પેમેન્ટ લેવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી શકે છે.