રિટર્ન ફાઈલ કરવાનું ચૂકી ગયેલી કંપનીઓ માટે રજિસ્ટ્રાર ઓફ કંપનીએ માફી યોજના જાહેર કરી
- 15મી એપ્રિલથી 15મી જુલાઈ 2026 સુધીમાં કંપનીઓ 10 ટકા ફી ભરીને માફી યોજનાન લાભ લઈ શકશે, ત્યારબાદ કડક કાર્યવાહી ચાલુ થશે
અમદાવાદઃ રજિસ્ટ્રાર ઓફ કંપનીઝમાં વાર્ષિક રિટર્ન ફાઈલ કરવાનું ચૂકી ગયેલી કે વાર્ષિક બેલેન્સશીટ રિટર્ન ફાઈલ કરવાનું ચૂકી ગયેલી કંપનીઓ માટે મિનિસ્ટ્રી ઓફ કોર્પોરેટ અફેર્સે કંપનીઝ કમ્પ્લાન્સ ફેસિલિટેશન સ્કીમ-2026ની જાહેરાત કરી છે. આ યોજના હેઠળ પેન્ડિંગ ફીના માત્ર 10 ટકા ચૂકવીને માફી મેળવી લેવાની ઓફર કંપનીઓને આપવામાં આવી છે. 24મી ફેબ્રુઆરી 2026ના પ્રસ્તુત માફી યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યોજનાનો અમલ પંદરમી એપ્રિલ 2026થી ચાલુ થશે અને 15મી જુલાઈ 2026 સુધી તેનો લાભ લઈ શકાશે.
કંપની સેક્રેટરી હિતેશ બૂચનું કહેવું છે કે ભૂતકાળમાં પણ આ પ્રકારની યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવેલી છે. આ વખતે જાહેર કરેલી CCFS-2026 નો મુખ્ય હેતુ કંપનીઓને મોડા ROC ફાઇલિંગ પર ભારે વધારાની ફીમાંથી રાહત આપવાનો છે. તેમ જ જૂની બાકી પાલન કાર્યવાહી સરળ બનાવીને પેન્ડન્સી ઓછી કરી દેવાનો છે. આ સાથે જ નિષ્ક્રિય કંપનીઓને નિયમિત સ્થિતિમાં લાવવી અથવા બંધ કરવાની તક આપવાનો હેતુ છે. આ અંગેની જૂની જોગવાઈઓ વાત કરવામાં આવે તો 2018 થી ₹100 પ્રતિ દિવસ વધારાની ફી (કોઈ મર્યાદા વગર) લાગુ હોવાથી ઘણી MSME અને સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ ભારે દંડનો સામનો કરતી હતી.
હિતેશ બૂચનું કહેવું છે કે માફી યોજનામાં ચારથી પાંચ મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. આ રાહત નીચે મુજબ છે. સ્કીમ હેઠળ નીચેના મહત્વપૂર્ણ ROC ફોર્મ ફાઇલ કરી શકાય છે.
- Annual Return (MGT-7, MGT-7A)
- Financial Statements (AOC-4)
- Auditor Appointment (ADT-1)
- Foreign Company Forms (FC-3, FC-4)
- જૂના 1956 Act ના ફોર્મ
માફી યોજનામાં રિટર્ન કે ફોર્મ ફાઈલ કરવાનું ચૂકી ગયેલાઓને ફીમાં પણ 90 ટકા જેટલી રાહત આપવામાં આવી છે કંપનીઓ રિટર્ન ફાઈલ કરવાનું ચૂકી ગઈ હોય અને રોજના રૂ. 100 પ્રમાણે તેમને માથે ફીનો બોજ ચઢી ગયો હોય તેમણે ચૂકવવાની થતી કુલ ફીમાંથી માત્ર 10 ટકા ફી ચૂકવીને માફી મેળવી લેવાની જોગવાઈ પ્રસ્તુત સ્કીમમાં કરવામાં આવી છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો કંપનીઓ રિટર્ન ફાઈલ કરવામાં પાંચ વર્ષનો વિલંબ કર્યો હોય તો તેવા સંજોગોમાં એક ફોર્મ માટે સામાન્ય રૂ. 1825 દિવસના રૂ. 1,82,500 ભરવાના થાય છે. અત્યારની જોગવાઈ હેઠળ વિલંબના દરેક દિવસ માટે રૂ. 100ની ફી લેવામાં આવે છે. આ માફી યોજના હેઠળ કંપની માત્ર રૂ. 18250 ભરીને માફી મેળવી શકશે. આમ કંપનીની ફીમાં રૂ. 1,64,250ની બચત થશે. આ જ રીતે MGT-7 અને AOC-4 બંને 5 વર્ષ સુધી ન જમા કરાવ્યા હોય તો તે કંપનીએ વિલંબ માટે બંને ફોર્મના મળીને રૂ. 3,65,000 વર્તમાન જોગવાઈ પ્રમાણે ચૂકવવાના થાય છે. તેને બદલે માફી યોજના હેઠળ માત્ર રૂ. 36,500ની ફી ભરીને માફી મેળવી શકાશે. આમ રૂ. 3,28,500ની કુલ બચત થશે.
આ કંપનીઓએ દંડમાંથી મુક્તિ એટલે કે Penalty Immunity મેળવવા માટે Sections 92 અને 137 હેઠળ કંપનીને નોટિસ મળે તે પહેલા જ રિટર્ન-ફોર્મ ફાઇલ કરે અથવા તો નોટિસ મળ્યા પછીના 30 દિવસમાં રિટર્ન કે ફોર્મ ફાઇલ કરે તો દંડમાંથી રાહત મળી શકે છે. પરંતુ જો પહેલેથી Adjudication Order થઈ ગયો હશે તો તેવા કિસ્સાઓમાં રાહત મળશે નહીં.
કંપનીને સુષુપ્ત કરવા માટે
અત્યારે નિષ્ક્રિય-સુષુપ્તાવસ્થામાં હોય તેવી કંપનીઓને Section 455 હેઠળ Form MSC-1 ફાઇલ કરી Dormant Status મેળવી લેવાનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે. તેને માટે કંપનીઓએ કુલ પેન્ડિંગ સ્કીમના માત્ર 50 ટકા જ ફી ચૂકવવી પડશે. આ ફોર્મ ભરી દેનારની કંપની કાનૂની રીતે ચાલુ રહેશે. વાર્ષિક રિટર્ન ફાઈલ કરવાની જફામાંથી મુક્તિ મળી જશે. Holding Company અથવા Future Project માટે યોગ્ય રહેશે. આ સાથે જ કંપની બંધ કરવાનો પણ વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો છે.
કંપની બંધ કરવા માટે
કંપનીને બંધ કરાવી દેવા માટે ફોર્મ STK-2 ફાઇલ કરી શકાશે. તેને માટે કુલ પેન્ડિંગ ફીના માત્ર 25 ટકા ફી ચૂકવવી પડશે. આ પ્રક્રિયા કરવાથી કંપની ROC રજીસ્ટર પરથી દૂર થાય છે.
ફોર્મ ભરવા માટે કઈ કંપનીઓ પાત્ર નથી?
અત્યારે Final strike-off notice મેળવી ચૂકી હોય તેવી કંપનીઓને આ યોજનાનો લાભ મળી શકશે નહિ. તેમ જ પહેલેથી strike-off માટે એટલે કે કંપની બંધ કરાવી દેવા માટે અરજી કરી ચૂકી હોય તેવી કંપનીઓને પણ આ યોજનાનો લાભ મળશે નહિ. આ જ રીતે Dissolved-વિખેરી નાખવામાં આવેલી કંપની કે પછી અન્ય કંપની સાથે જોડી દેવામાં આવેલી -Amalgamated કંપનીઓને આ યોજનાનો લાભ મળી શકશે નહિ. MCA દ્વારા “Vanishing Company” તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવેલી કંપનીઓને પણ આ યોજનાનો લાભ મળશે નહિ. કંપનીઓને મળનારો લાભ
આ માફી યોજના હેઠળ કંપનીને દંડની રકમમાં 90 ટકા સુધીની બચત થશે. કંપનીની કાનૂની સ્થિતિ સુધરશે. કંપનીમાંની બેન્કો અને રોકાણકારોનો વિશ્વાસ વધશે. કંપનીઓને Dormant કંપનીમાં રૂપાંતરિત કરવાનો અથવા તો Clean Exit કરવાનો પણ વિકલ્પ મળશે. MSME અને સ્ટાર્ટઅપ માટે મોટી રાહત મળશે.
માફી યોજનાની મર્યાદાઓ અને જોખમ
કંપનીઓને માફી યોજનાનો લાભ લેવા માટે માત્ર 15 એપ્રિલ થી 15 જુલાઈ 2026 સુધીનો જ સમય આપવામાં આવ્યો છે. કંપનીઓને સંપૂર્ણ માફી મળતી નથી. કંપનીઓને શરતી મુક્તિ મળે છે. કંપનીઓ સામે પહેલેથી દંડ આદેશ કરી દેવામાં આવ્યો હોય તેવી કંપનીઓને માફી યોજનામાં કોઈ જ રાહત આપવામાં આવી નથી. માફી યોજનાનો સમયગાળો પૂર્ણ થયા પછી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે તેવી સંભાવના રહેલી છે.
